Đẩy lùi vấn nạn xâm phạm bản quyền trên môi trường số: “Cuộc chiến” còn nhiều cam go

VHO- Vi phạm bản quyền trên môi trường số ngày càng diễn biến tinh vi, phức tạp với sự phổ biến của Internet và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ. Từ tác phẩm điện ảnh, âm nhạc hay tranh, ảnh, sách, phần mềm cho đến trò chơi… tất cả đều luôn đứng trước nguy cơ bị xâm phạm bản quyền bất cứ khi nào.

Thực trạng này đòi hỏi cần thiết phải có một hệ thống giải pháp đồng bộ, với sự chung tay vào cuộc quyết liệt từ các cơ quan quản lý nhà nước cho đến từng cá nhân đang sử dụng các dịch vụ trực tuyến trên môi trường số.

Cơ quan chức năng tăng cường phối hợp

Vừa qua tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng đã có buổi làm việc về dự thảo Chương trình phối hợp giữa Bộ VHTTDL và Bộ TT&TT về tăng cường bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số. Tại cuộc họp, phân tích bối cảnh tình trạng vi phạm bản quyền ngày càng gia tăng với diễn biến phức tạp, đại diện các đơn vị chức năng một lần nữa khẳng định những khó khăn, bất cập trong việc đẩy lùi vấn nạn này. Sự “bắt tay” của hai Bộ là nhằm phát huy tối đa nguồn lực, tiềm năng hiện có để giải quyết, khắc phục những khó khăn, hạn chế trong hoạt động bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số giai đoạn 2021-2025. Dự thảo nhấn mạnh, chương trình phối hợp phải được cụ thể hóa bằng kế hoạch và chỉ đạo thực hiện thường xuyên, đảm bảo thiết thực, hiệu quả. Định kỳ sơ kết, tổng kết việc thực hiện chương trình để sửa đổi, bổ sung phù hợp với nhu cầu thực tiễn.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Hùng chủ trì buổi làm việc về chương trình phối hợp tăng cường bảo vệ quyền tác giả trên môi trường số giữa Bộ VHTTDL và Bộ TT&TT

Theo đó, nội dung phối hợp giữa Bộ VHTTDL và Bộ TT&TT tập trung vào việc tổ chức tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số; xây dựng, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số. Đồng thời, đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo về bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số; phối hợp trong các hoạt động hợp tác quốc tế liên quan đến bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số.

Dự thảo cũng nêu, hằng năm, lãnh đạo các đơn vị đầu mối của hai Bộ có trách nhiệm tổ chức các cuộc họp trao đổi thông tin, góp ý về các vấn đề có liên quan đến nội dung phối hợp để rà soát, đôn đốc, tổng hợp tình hình triển khai kế hoạch, báo cáo lãnh đạo Bộ; chủ động báo cáo về những vấn đề phát sinh có liên quan. Hai Bộ tổ chức sơ kết vào năm 2023 và tổng kết vào năm 2025.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh sự cần thiết phối hợp giữa Bộ VHTTDL và Bộ TT&TT trong việc tăng cường bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số và thống nhất đề xuất ký kết phối hợp. Lãnh đạo Bộ giao Cục Bản quyền tác giả phối hợp với Văn phòng Bộ báo cáo thực trạng vi phạm bản quyền và đề xuất các giải pháp ngăn chặn, tăng cường công tác quản lý nhà nước nhằm xây dựng chương trình phối hợp giữa hai Bộ đạt hiệu quả, góp phần đẩy lùi tình trạng xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số.

Đẩy mạnh giải pháp kỹ thuật

Trước đó, tại tọa đàm về hiện trạng và giải pháp bảo vệ bản quyền nội dung số trong lĩnh vực Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, Cục PTTH & TTĐT (Bộ TT&TT) nhận định, với sự phổ biến của Internet và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, ngày càng có nhiều người sử dụng nội dung trực tuyến khiến tình trạng xâm phạm bản quyền gia tăng và ngày càng diễn biến phức tạp. Vi phạm bản quyền không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến nhiệt huyết và tinh thần sáng tạo của chủ sở hữu quyền tác giả, mà còn gây ra nhiều tác động tiêu cực khác. Việc sở hữu và sử dụng các thiết bị di động cùng với băng thông rộng tốc độ cao, khả năng lưu trữ chi phí thấp càng trở thành lý do thúc đẩy vi phạm bản quyền kỹ thuật số gia tăng.

Thực trạng xâm phạm bản quyền ngày càng phổ biến khiến công tác quản lý gặp rất nhiều khó khăn, theo đại diện các đơn vị sản xuất nội dung, cần đẩy mạnh các biện pháp như tăng mức xử phạt và sự vào cuộc mạnh hơn nữa từ cơ quan quản lý nhà nước. Bên cạnh đó, cần công khai thông tin bản quyền, đưa ra tòa để xử lý các vụ việc vi phạm nghiêm trọng, đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức cho người tiêu dùng.

Nhiều ý kiến đề xuất cần lựa chọn và đẩy mạnh giải pháp kỹ thuật để chống vi phạm bản quyền trên môi trường số. Ông Nguyễn Ngọc Hân, Tổng giám đốc Thudo Multimedia cho rằng, các đơn vị làm nội dung có thể chia ra theo các nền tảng phát nội dung khác nhau, lựa chọn những giải pháp phù hợp để chống vi phạm bản quyền. Nền tảng số hiện đang phát chủ yếu ở 3 hạ tầng: Mạng xã hội, Web và OTT, ngoài ra còn có những nền tảng phát nội dung offline… Do đó, cần phải có những giải pháp khác nhau cho mỗi hạ tầng. Để quản lý hiệu quả, ông Nguyễn Ngọc Hân đề xuất, Cục PTTH & TTĐT có thể đứng ra làm trung gian yêu cầu chỉ sử dụng một giải pháp DRM để quản lý nội dung, cấp giải mã bản quyền cho khách hàng, ứng dụng DRM để quản lý các nội dung phát offline… Ông Hân cũng cho biết, trên cả 4 nền tảng: Mạng xã hội, web, OTT online, nền tảng giải trí không kết nối Internet hiện đều đã có công cụ kỹ thuật để xử lý hiệu quả, ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Theo đại diện Đài Truyền hình Vĩnh Long, trong khi nhà đài phải bỏ rất nhiều tiền để làm nội dung thì tình trạng vi phạm bản quyền lại diễn ra với nhiều biến thể, khiến cho các đơn vị sản xuất chương trình chịu thiệt hại kinh tế rất lớn. Tình trạng này diễn ra từ lâu nhưng chưa thể đẩy lùi, khiến người trong cuộc đau đầu. Thực tế, các đơn vị phải tự chủ động lo bảo vệ bản quyền của các chương trình của mình, và nếu không có hạ tầng kỹ thuật tốt, không có nhân viên giỏi thì các nhà cung cấp nội dung, các chủ sở hữu quyền sẽ hụt hơi trong công cuộc bảo vệ bản quyền.

Cục trưởng Cục PTTH & TTĐT Lưu Đình Phúc thì cho rằng, để chống vi phạm bản quyền, việc dùng công nghệ bao giờ cũng mang lại hiệu quả tốt, tuy nhiên ở Việt Nam, không phải đơn vị nào cũng áp dụng hiệu quả. Để tăng cường các giải pháp bảo vệ bản quyền nội dung số, Trung tâm Bảo vệ bản quyền PTTH & TTĐT thuộc Cục PTTH & TTĐT sẽ ra đời trong thời gian tới. Lãnh đạo Cục bày tỏ mong muốn có được sự hợp tác hiệu quả từ các ISP, hiệp hội, doanh nghiệp, đại diện chủ sở hữu quyền và chủ sở hữu quyền…

Nguồn: PHƯƠNG ANH; ảnh: ĐĂNG HUY – Báo Điện tử Văn hóa

Làm sao để thổ cẩm Việt Nam thực sự được “sống” ?

Lễ hội thổ cẩm Việt Nam lần II đang được tổ chức tại tỉnh Đắk Nông. Với 40 dân tộc thiểu số, nền văn hóa đa dạng, Đắk Nông hy vọng sẽ nâng tầm giá trị của thổ cẩm…

Đưa thổ cẩm ra khỏi buôn làng

hinh-6-1606538946287Chiều 27/11, trong khuôn khổ của Lễ hội thổ cẩm Việt Nam lần II, ngay tại bìa rừng của Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Nung (huyện Đắk Song), tỉnh Đắk Nông đã tái hiện một không gian thổ cẩm độc đáo được- trình diễn thời trang thổ cẩm.

Những buổi trình diễn thời trang trước đây rất “kén” người theo dõi. Thế nhưng, trước khi “show” thổ cẩm chính thức bắt đầu, hàng trăm người dân địa phương đã lặn lội đến đây để theo dõi. Phần lớn đều muốn biết được, ngoài khố, khăn, váy áo… thì thổ cẩm sẽ được sử dụng, ứng dụng như thế nào trong thời trang.

hinh-5-1606538945660Nghệ nhân H’Bình (xã Đắk Nia, TP. Gia Nghĩa) là một trong số những nghệ nhân được các nhà thiết kế “đặt hàng” thổ cẩm. Những tấm thổ cẩm của người Mạ, trước đây vốn chỉ được sử dụng trong đời sống hàng ngày. Thế nên, được tham gia vào chương trình đặc biệt này, H’Bình càng cảm nhận được giá trị của những tấm vải do tự mình dệt nên.

Nữ nghệ nhân tự hào, mới đây với cương vị là tổ trưởng tổ hợp tác nghề dệt thổ cẩm truyền thống xã Đắk Nia, chị mang chiếc chăn thổ cẩm dệt tỉ mẩn gần cả tháng cho một người bạn hàng đến từ Indonesia xem. Cũng chính từ đây, chị đã nuôi dưỡng ý tưởng, đưa nghề dệt truyền thống ra khỏi phạm vi buôn làng, đưa thổ cẩm vượt ra khỏi địa bàn tỉnh Đắk Nông.

“Rất nhiều người thích thổ cẩm, nhưng họ mua cả tấm về thì không biết để làm gì và chi phí rất lớn. Việc ứng dụng thổ cẩm của đồng bào vào các trang phục hiện đại, phù hợp với thị hiếu người sử dụng càng làm lan tỏa những vẻ đẹp thổ cẩm của chúng tôi”, nữ nghệ nhân nói.

hinh-8-1606540238020Nhà thiết kế Lý Quí Khánh, một trong ba NTK trình diễn tại show thổ cẩm cho rằng, vì thổ cẩm có rất nhiều đặc trưng, chứa đựng những nét văn hóa của cộng đồng các dân tộc nên không phải ai cũng tiếp thu được những nét đặc trưng đó.

“Thông qua các thiết kế thời trang, chúng ta đang góp phần vào việc gìn giữ, bảo tồn những vẻ đẹp của thổ cẩm. Những trang phục sử dụng thổ cẩm không chỉ gói gọn trong buôn làng mà sẽ được sử dụng tại các buổi lễ, buổi tiệc lớn, qua đó lan tỏa vẻ đẹp của thổ cẩm Việt Nam”, nhà thiết kế chia sẻ.

Tương tự, NTK Valentine Vân Nguyễn, chủ nhân Bộ sưu tập “CAM” cho rằng, để thổ cẩm đến gần hơn với người tiêu dùng, thoát ra khỏi phạm vi nhỏ hẹp của một buôn làng thì dệt thổ cẩm phải được coi là một nghề- nghề kiếm sống của nghệ nhân. Các thiết kế thổ cẩm, bằng nhiều cách khác nhau, sẽ tiếp cận với khán giả, người tiêu dùng để từ đó kích cầu thổ cẩm.

Phải sống được bằng thổ cẩm

hinh-1-1606538945925

Nghệ nhân Ka Mom, dân tộc Châu Mạ (xã Lộc Tân, huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng), mấy năm trước, bà Ka Mom đã thành lập tổ hợp tác dệt thổ cẩm với 15 thành viên. Tuy nhiên, 1 năm sau thì tổ hợp tác cũng tan rã nên đến thời điểm hiện tại, nghệ nhân tự dệt, tự đi tìm đầu ra cho sản phẩm.

Bà Ka Mom kể, để dệt được 1 tấm vải làm áo, bà phải mất hơn 1 tuần. Trong khi đó, 1 cái áo chỉ bán được khoảng 800.000 đồng, chưa kể chi phí nên hầu như không ai sống được bằng nghề.

Bà Lâm Nữ Minh (dân tộc Chăm, thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận), 1 trong 80 hội viên của HTX Dệt thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp. Hiện nay, trừ các chi phí, mỗi tháng hội viên thu nhập được 1,5 triệu đồng/người.

Theo bà Minh, trong HTX, chủ yếu là cùng nhau sinh hoạt cộng đồng, cùng nhau bảo vệ thổ cẩm người Chăm chứ thu nhập rất thấp. Trừ một số ít yêu thổ cẩm dân tộc, người trẻ hầu như không còn ai theo nghề. Sản phẩm làm ra chỉ bán cho khách du lịch nhưng do dịch bệnh Covid-19 nên không có thu nhập.

“Với thu nhập như vậy, chúng tôi không thể tự đưa sản phẩm của mình đi quảng bá, giới thiệu. Do đó, mong muốn sẽ có nhiều hơn nữa các hoạt động như lễ hội này để được hỗ trợ đưa các sản phẩm đi giao lưu, học hỏi và bán được sản phẩm.

Chúng tôi cũng mong muốn được hỗ trợ kinh phí đầu tư máy móc dùng để làm ra sợi vải, còn đã là thổ cẩm người Chăm thì phải được dệt bằng tay. Quan trọng nhất là hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm. Khi sản phẩm lưu thông, sống được bằng nghề, tự khắc nghề sẽ được bảo tồn, phát triển”, bà Lâm Nữ Minh nói.

Ông Nguyễn Đình Trung, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Nông, khẳng định chính thổ cẩm đã góp phần tạo nên tình đoàn kết và sự đa dạng về bản sắc văn hóa 54 dân tộc anh em, là cầu nối văn hóa giữa chúng ta và bạn bè quốc tế.

“Để tiếp tục bảo tồn và phát triển nghề dệt thổ cẩm, cần phải có sự cải tiến sản phẩm, cải tiến kỹ thuật, mở rộng thị trường tiêu thụ nhưng phải bảo đảm lưu giữ được giá trị cốt lõi.

Bên cạnh đó, nhà nước cần tạo động lực khuyến khích đồng bào tự thân tìm kiếm thị trường tại các điểm du lịch, thiết lập các địa điểm hay gian hàng bán lẻ thổ cẩm; tổ chức liên kết vùng với các HTX, CLB hay các công ty kinh doanh thổ cẩm để tìm kiếm thị trường, nắm kỹ hơn về thị hiếu và sự quan tâm của khách hàng với các loại sản phẩm thổ cẩm của các dân tộc thiểu số ở tỉnh Đắk Nông”, ông Trung nói.

Nguồn: Dương Phong – Báo Điện tử Dân trí

Ngắm những hình ảnh này, dễ hiểu vì sao Cầu Vàng được World Travel Awards vinh danh

VHO- Không hổ danh “Cây cầu du lịch biểu tượng hàng đầu thế giới 2020”, Cầu Vàng tại khu du lịch Sun World Ba Na Hills của Tập đoàn Sun Group khiến du khách mê hoặc bởi vẻ đẹp mãn nhãn ở bất cứ thời điểm nào trong ngày. 

Ngày 27.11, trong lễ công bố các giải thưởng du lịch thế giới 2020, “Oscar của du lịch thế giới” World Travel Awards đã vinh danh Cầu Vàng là “Cây cầu du lịch biểu tượng hàng đầu thế giới 2020”.

Đương nhiên, không phải tới khi được WTA gọi tên bằng giải thưởng, Cầu Vàng mới trở thành biểu tượng. Kể từ khi ra mắt năm 2018, cây cầu có thiết kế như một dải lụa vàng mềm mại nâng niu trên đôi tay khổng lồ rêu phong tựa như đôi bàn tay của thần núi đã khiến truyền thông thế giới tốn không biết bao nhiêu giấy mực ngợi ca, thán phục. Với những ai đã từng đến Cầu Vàng, họ thực sự thấy mình bị chinh phục bởi vẻ đẹp của một công trình kiến trúc độc đáo giữa lưng chừng núi. Còn với những ai chưa một lần ghé thăm thì những bức ảnh Cầu Vàng đẹp như thực mà cũng như mơ, ở mọi thời điểm trong ngày, trong mọi điều kiện thời tiết đủ khiến họ nuôi ước mơ một lần đặt chân.

Bình minh ló rạng, chân mây vừa ửng hồng, nền trời mơ màng phủ lên cây cầu một màn sương dịu dàng, huyền ảo, Cầu Vàng mang một vẻ đẹp lãng mạn siêu thực.

Để bắt được khoảnh khắc sớm mai trên Cầu Vàng, bạn nên nghỉ đêm ngay tại khách sạn trên đỉnh Bà Nà và dậy thật sớm để đón bình minh dần ló rạng trên cây cầu từng được tạp chí TIME của Mỹ mô tả “như bước ra từ thần thoại”.

Sáng sớm cũng là lúc Cầu Vàng vắng người nhất trong ngày, để bạn thỏa thích ghi lại những khoảnh khắc diệu kỳ, check in giữa chốn bồng lai tiên cảnh này.

Khi nắng lên, cây cầu sáng rực ánh vàng, bàn tay rêu phong nổi bật giữa nền trời xanh ngắt, tạo nên bức tranh ấn tượng của một “kỳ quan mới” giữa lòng Đà Nẵng, khiến mọi trái tim mê xê dịch đều thèm muốn khám phá ít nhất một lần trong đời.

Hoàng hôn là thời điểm Cầu Vàng tạo cảm hứng sáng tác nhiều nhất cho các nghệ sĩ nhiếp ảnh. Khoảnh khắc mặt trời lặn, không gian trầm lắng hơn, bình yên hơn, vẻ đẹp độc bản của kiệt tác nghệ thuật giữa núi rừng mênh mông càng trở nên lung linh và siêu thực hơn bao giờ hết.

Nằm trên đỉnh Bà Nà, nơi không khí mát lạnh và thiên nhiên kỳ thú luôn là một đặc sản, mỗi thời điểm, mỗi mùa, Cầu Vàng lại mang một vẻ đẹp biến ảo không ngừng, và luôn khiến du khách đi từ bất ngờ này tới bất ngờ khác.

Ngay cả khi mây giông kéo tới, cây cầu cũng mang một khung cảnh ấn tượng, kỳ bí như trong những thước phim thần thoại hùng tráng.

Vẻ đẹp trong mọi khoảnh khắc thời gian đã đưa cây cầu nằm trên độ cao 1400m so với mực nước biển trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo vô tận cho các nghệ sỹ, nhà thiết kế thời trang. Sau show thời trang “Dạo bước trên mây” của Long Kan…,

…mới đây, Cầu Vàng tiếp tục là cầu nối nghệ thuật Việt Nam với thế giới, khi trở thành sân khấu cho Lễ hội âm nhạc trực tuyến quốc tế United We Stream Asia (UWSA). Sự kiện livestream trực tuyến toàn cầu đã nhận không ít lời thán phục của khán giả quốc tế, khi âm nhạc Việt thăng hoa giữa khung cảnh đẹp mộng mị của Cầu Vàng từ hoàng hôn đến đêm muộn.

Ghi dấu ấn như một điểm nhấn mới ấn tượng của du lịch Đà Nẵng, Cầu Vàng đã trở thành biểu tượng mới của thủ phủ du lịch miền Trung và có những đóng góp không nhỏ trong việc đưa hình ảnh một Đà Nẵng mới đến với năm châu.

Chỉ vài tháng sau khi ra mắt, cây cầu đã khiến cái tên Đà Nẵng trở nên nóng hơn bao giờ hết trên truyền thông quốc tế. Số chuyến bay quốc tế đến Đà Nẵng năm 2018 và 2019 đã tăng vọt. Lượng khách quốc tế đến với Đà Nẵng năm 2019 cũng tăng 22,5% so với cùng kỳ 2018, đạt tới 3.522.928 lượt.

“Tính đến tháng 12.2019, có tổng cộng 35 đường bay quốc tế đến Đà Nẵng với tần suất 496 chuyến/tuần và 10 đường bay nội địa với tần suất 662 chuyến/tuần. Như vậy, hiện mỗi tuần có đến 1.158 chuyến bay quốc tế và nội địa đến sân bay Đà Nẵng!” – Giám đốc Sở Du lịch Đà Nẵng, bà Trương Thị Hồng Hạnh cho biết.

Sự nổi tiếng của Cầu Vàng, sức hấp dẫn của nó trong mọi khoảnh khắc cũng đã góp thêm cho Đà Nẵng một “Cây cầu du lịch biểu tượng hàng đầu thế giới”. Và nếu như không có Covid-19, du lịch Đà Nẵng 2020, với những chính sách vô cùng năng động của thành phố, những sản phẩm độc đáo như Cầu Vàng… , rất có thể, đã cán thêm những mốc tăng trưởng mới ấn tượng hơn như thế.

Nguồn: Internet

Tìm về âm nhạc​​​​​​​ thuở vàng son

VHO- Khi những thể loại âm nhạc mới như Rap, EDM… đang có xu hướng lên ngôi, thì không gian âm nhạc trữ tình xưa cũ vẫn bền bỉ “sống” và chiếm vị trí quan trọng trong lòng một bộ phận khán giả.

Thời gian gần đây, nhiều chương trình âm nhạc hoài niệm đã ra đời với mục đích lan tỏa những giá trị nhạc Việt từ giai đoạn khởi đầu rực rỡ đến với công chúng đương đại, nhất là lớp khán giả trẻ.

“Sống” lại những ký ức đẹp

Các show truyền hình quay lại với những bản nhạc đình đám, một thuở vàng son “làm mưa làm gió” trên mọi phương tiện thông tin đại chúng đã và đang được khán giả nồng nhiệt đón nhận. Bài hát đầu tiên là chương trình lấy ca sĩ và âm nhạc làm tâm điểm, qua đó tôn vinh sự nghiệp cũng như tri ân những cống hiến của họ đối với nền âm nhạc Việt Nam. Chương trình đã quy tụ nhiều ngôi sao nổi tiếng của showbiz Việt, từ những cái tên của thế hệ trước như Ngọc Sơn, Đan Trường… cho tới thế hệ sau là Phạm Quỳnh Anh, Bảo Thy, Trịnh Thăng Bình… Ở đó, khán giả sẽ được lắng nghe những trải lòng của nghệ sĩ về những thăng trầm trên con đường ca hát, cùng với đó là màn tái hiện những bản “hit” từng làm say đắm biết bao con tim yêu nhạc như Kiếp ve sầu (Đan Trường), Tình như lá bay xa (Jimmii Nguyễn)…

Hay ở chương trình Quán thanh xuân với sự dẫn dắt của 2 biên tập, MC kỳ cựu là Anh Tuấn và Diễm Quỳnh, khán giả được kết nối với nhau bằng ký ức, bằng thanh xuân tươi đẹp của người nghệ sĩ, bằng những ca khúc đã đi cùng năm tháng, để rồi khi ngoái nhìn lại, mỗi người cảm thấy bồi hồi, lưu luyến với những hoài niệm của riêng mình. Tiếp nối thành công của những chương trình này, hàng loạt chương trình ký ức đã ra đời và được khán giả đánh giá cao như: Ký ức vui vẻ, Âm nhạc Việt Nam – Những chặng đường…

Bên cạnh đó, nhiều nghệ sĩ cũng đã thực hiện những dự án mang hơi hướng hoài niệm. Đan Trường ra mắt album Bo Bolero; Lam Trường thực hiện dự án “Phòng trà online” hát những bản “hit” của thời kỳ “Làn sóng xanh”; Giang Hồng Ngọc cũng đang hoàn thành album Một cuốn tự tình, dự án âm nhạc dài hơi tìm về những ca khúc cũ như Bây giờ tháng mấy, Mưa trên biển vắng…

Khán giả giao lưu cùng nghệ sĩ trong không gian âm nhạc ấm cúng của Quán thanh xuân

Không dễ để làm mới cái đã cũ

Tuy nhiên, để có thể giữ chân khán giả, để các sản phẩm này thật sự có chỗ đứng và cạnh tranh được trong thị trường âm nhạc sôi động hiện nay lại là điều không hề dễ dàng. Chính vì thế, hình thức chuyển tải của các chương trình cũng được biến tấu bằng nhiều phương thức thú vị. Nếu như ở Bài hát đầu tiên, Quán thanh xuân… kết nối âm nhạc cùng những câu chuyện của nghệ sĩ, thì ở Âm nhạc Việt Nam – Những chặng đường lại thông qua những bản tình ca bất hủ để khán giả hiểu thêm về hoàn cảnh ra đời và cả những tâm tư cùng phong cách sáng tác của nhạc sĩ gửi gắm vào tác phẩm. Ê kíp chương trình đã tập hợp nguồn tài liệu quý giá từ Trung tâm Nghiên cứu nghệ thuật và Lưu trữ điện ảnh Việt Nam, cùng rất nhiều tư liệu, hình ảnh, đĩa nhạc từ người dân, các nhà sưu tầm đóng góp để làm nên những thước phim tài liệu có giá trị.

Rõ ràng âm nhạc hoài niệm không phải là cuộc dạo chơi hay mang tính trào lưu nhất thời. Bên cạnh việc tìm lại những ký ức đẹp cho thế hệ trước, thì đây còn là cơ hội định hướng thẩm mỹ âm nhạc cho giới trẻ Việt Nam, trước những “nồi lẩu thập cẩm” ngoại lai. Để dòng chảy âm nhạc hoài niệm có chỗ đứng riêng vững vàng, bên cạnh cách làm mới lạ của các ê kíp sáng tạo, thì các nghệ sĩ cũng phải tìm cách khoác lên diện mạo mới cho bản nhạc thật sự chất lượng, thông qua nhiều yếu tố, từ hòa âm phối khí, cách hát phù hợp với “gu” thẩm mỹ đương đại… Nếu như trước đây Đêm nằm mơ phố, Nghi Văn và Thu Phương hát da diết, day dứt kiểu rất đời, rất thấm; Thùy Chi lại hát êm đềm, trong veo như câu chuyện của cô gái trẻ chưa trải đời; thì giọng hát Hà Anh Tuấn vừa buồn và mượt mà, trau chuốt, thể hiện nỗi nhớ thương nhưng không quá day dứt… điều này đã khiến khán giả vô cùng thích thú, cũng như tiếp cận được nhiều lứa tuổi khán giả hơn.

Tuy nhiên, không phải ai hát nhạc xưa cũng thành công, khi khá nhiều sản phẩm đã như “rơi tõm vào hư vô”, không để lại một chút dấu ấn. Khán giả đã quen với các ca khúc cũ, nên khi làm lại phải luôn có tinh thần mới, nhưng phải thật tinh tế bởi đây cũng là “con dao hai lưỡi” nếu phối “gia vị” bừa bãi. “Đối với ca sĩ mới thể hiện những ca khúc nổi tiếng từng gắn với giọng ca của nghệ sĩ xưa, phải hát kiểu riêng chứ không được bắt chước. Bản thân tôi chỉ nghe lại bản các ca sĩ đi trước hát để cảm nhận giai điệu cho chính xác chứ cách hát phải khác nhau, phải có sự sáng tạo theo cách của mình”, nữ ca sĩ Giang Hồng Ngọc chia sẻ.

Có thể thấy, những chương trình, sản phẩm âm nhạc hoài niệm không chỉ làm sống lại ký ức đẹp một thời của công chúng mà còn dệt nên giấc mơ quay trở lại nhạc Việt thời hoàng kim. Điều này đòi hỏi ê kíp sáng tạo và nghệ sĩ phải có chuyên môn âm nhạc vững vàng, “gu” thẩm mỹ tinh tế, sắc sảo để cho ra những sản phẩm có chất lượng từ âm nhạc hoài niệm. Bởi lẽ, làm hay cái đã cũ luôn khó gấp vạn lần làm một cái hoàn toàn mới.

Nguồn: HỒNG HẠNH – Báo Điện tử Văn hóa

4 bộ phim không thể bỏ lỡ dịp Giáng Sinh 2020

VHO- Năm 2020 được đánh giá là năm ảm đạm của làng điện ảnh thế giới. Tuy nhiên, không phải vì vậy mà mùa Giáng sinh 2020 sẽ thiếu vắng những bộ phim đặc sắc.

Happiest Season (Mùa Hạnh Phúc Nhất)

Đây là một phim hài lãng mạn chiếu nhân dịp giáng sinh năm nay. Phim kể về câu chuyện ra mắt gia đình bạn gái Harper (Mackenzie) của Abby (Kristen).

Phim có sự tham gia của hai diễn viên trẻ Kristen Stewart và Mackenzie Davie. Ảnh: NSX

Abby dự định sẽ cầu hôn Harper trong bữa tối gia đình, nhưng rồi cô phát hiện ra bạn gái mình vẫn chưa công khai với gia đình rằng mình là người đồng tính. Từ đó, nhiều tình huống dở khóc dở cười xảy ra, cặp đôi này phải chật vật vượt qua những xích mích, rào cản để ở bên nhau.

Bộ phim có sự góp mặt của Kristen Stewart và Mackenzie Davie (từng gây dấu ấn qua vai Grace trong bom tấn Terminator Dark Fate).

Ngoài ra, DuVall cũng tham gia chỉ đạo thực hiện bộ phim, đánh dấu lần đầu tiên cô thử sức với vai trò đạo diễn.

The Christmas Chronicles 2 (Biên Niên Sử Giáng Sinh 2)

Sau thành công từ mùa 1, “The Christmas Chronicles 2” xác nhận sẽ quay trở lại. Chuyện phim xoay quanh một cuộc phiêu lưu đầy ly kỳ của hai bạn nhỏ Kate Pearce và Jack. Vì không chấp nhận hai thành viên mới trong gia đình, Kate đã quyết định bỏ trốn và được đưa đến Bắc Cực.

Tạo hình thú vị của ông bà Santa Claus trong The Christmas Chronicles 2. Ảnh: NSX.
Tạo hình thú vị của ông bà Santa Claus trong The Christmas Chronicles 2. Ảnh: NSX

Tại đây, họ tình cờ gặp được hai ông bà Santa Claus, cả hai bắt đầu cùng thực hiện nhiệm vụ cứu lấy ngôi sao để trả lại sự bình yên cho ngôi làng, cũng như trả lại ý nghĩa thiêng liêng vốn có của Giáng sinh.

Jingle Jangle: A Christmas Journey (Hành trình Giáng sinh)

Bộ phim là một vở nhạc kịch hào nhoáng, kiêu hãnh, mang tính giải trí cao. Ảnh: NSX.
Bộ phim là một vở nhạc kịch hào nhoáng, kiêu hãnh, mang tính giải trí cao cho mùa Giáng sinh 2020. Ảnh: NSX

Câu chuyện xoay quanh việc Jeronicus vật lộn sau cái chết của vợ và bị các học trò phản bội. Với sự giúp đỡ của cháu gái Journeys đã tìm lại được nguồn cảm hứng ban đầu mà anh đã đánh mất.

Bộ phim là một vở nhạc kịch hào nhoáng, kiêu hãnh, mang tính giải trí cao. Phong cách hình ảnh của phim mang hơi thở thời đại Steampunk (lấy cảm hứng từ những bộ phim như Chitty Chitty Bang Bang, Willy Wonka và Nhà máy sô cô la).

Âm nhạc tràn đầy năng lượng và đậm chất R&B kết hợp cùng giọng ca John Legend, Philip Lawrence chính là điểm nhấn trong phim.

Holidate (Hẹn hò ngày lễ)

Ra mắt vào đúng dịp mùa lễ hội đang cận kề, phim kể về nhân vật Sloane (Emma Roberts) vì tránh khỏi sự hối thúc tìm người yêu của gia đình mà lên kế hoạch hẹn hò không ràng buộc vào những dịp lễ với Jackson (Luke Bracey).

Tạo hình của Emma Roberts và Luke Bracey trong Holidate. Ảnh: CMH.
Tạo hình của Emma Roberts và Luke Bracey trong Holidate. Ảnh: CMH

Qua nhiều lần hẹn hò, cả hai người dần có tình cảm với nhau. Nhưng cả hai đều sợ nếu một người nói ra, người còn lại sẽ bị áp lực mà bỏ đi. Loạt tình huống dở khóc dở cười xảy ra từ đây.

Dàn nhân vật là điểm sáng của Holidate. Diễn viên Emma Roberts Không chỉ xinh đẹp, cô còn diễn xuất tốt, những cung bậc cảm xúc đa dạng của Sloane được Roberts thể hiện tinh tế. Bạn diễn Luke Bracey phối hợp khá ăn ý với Roberts khiến những phân đoạn đối đáp giữa hai nhân vật mang đến nhiều tiếng cười cho khán giả.

Bộ phim được đánh giá là không gây ấn tượng mạnh với người xem bởi một cốt truyện “lỗi thời” và hời hợt. Tuy nhiên, Holidate đã làm tốt khi thể hiện được tinh thần của dòng phim mùa lễ: Lãng mạn, hài hước và tràn ngập màu sắc của Giáng sinh.

Nguồn: LAODONG.VN

Năm thứ 2 liên tiếp Việt Nam là Điểm đến di sản hàng đầu thế giới

VHO- Thông tin trên trang web của Tổ chức giải thưởng du lịch thế giới (World Travel Awards- WTA) vừa công bố: Việt Nam được vinh danh là “Điểm đến Di sản hàng đầu thế giới năm 2020”. Đây là năm thứ hai liên tiếp Việt Nam giành chiến thắng ở hạng mục này, tiếp tục khẳng định sức hút của Du lịch Việt Nam trên bản đồ du lịch quốc tế.

Hội An, điểm đến di sản nổi tiếng của Việt Nam

Năm nay, World Travel Awards đã công bố các Giải thưởng hàng đầu thế giới năm 2020 tại Moscow (Nga). Để đạt được giải thưởng danh giá “Điểm đến Di sản hàng đầu thế giới năm 2020”, Việt Nam đã vượt qua hàng loạt các ứng viên sáng giá như: Brazil, Ai Cập, Hy Lạp, thủ đô Mát-xcơ-va của Liên bang Nga, Porto và Bắc Bồ Đào Nha và Ả rập Xê út.

Được coi là giải “Oscar” của ngành Du lịch toàn cầu, kết quả bình chọn giải thưởng World Travel Awards có được sau một năm đánh giá và bình xét bởi các chuyên gia trong ngành Du lịch và công chúng quốc tế.

Nhân dịp này, ông Graham Cooke, Nhà sáng lập giải thưởng World Travel Awards gửi lời chúc mừng và khẳng định các ứng viên đạt giải thưởng hàng đầu thế giới xứng đáng là những điển hình xuất sắc nhất với kết quả nổi bật trong ngành Du lịch và Lữ hành toàn cầu. “Tất cả họ đã thể hiện khả năng phục hồi mạnh mẽ trong một năm với những thách thức chưa có tiền lệ”, ông Graham Cooke nhấn mạnh.

a41511_Hanoidi-san-van-hoa-viet-namViet-Nam-co-bao-nhieu-di-san-van-hoa-the-gioi-duoc-UNESCO-cong-nhan-1-1549853839-697-width490height327Việc hai năm liên tiếp Việt Nam được vinh danh ở hạng mục “Điểm đến Di sản hàng đầu thế giới” đã khẳng định sức cuốn hút hàng đầu về tài nguyên thiên nhiên cũng như tài nguyên văn hoá của nước ta đối với cộng đồng quốc tế. Đồng thời, cũng là minh chứng cho những thành tựu của Việt Nam trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản đất nước. Đây là cơ hội vàng tiếp tục khẳng định thương hiệu điểm đến quốc gia, nâng cao vị thế du lịch Việt Nam, quảng bá rộng rãi những tiềm năng, thế mạnh đặc sắc của du lịch Việt Nam ra thế giới.

Trước đó, đầu tháng 11.2020, tại Lễ công bố kết quả bình chọn giải thưởng World Travel Awards khu vực châu Á năm 2020, Việt Nam đã vinh dự được gọi tên chiến thắng tại các hạng mục: Điểm đến Di sản hàng đầu châu Á, Điểm đến Văn hóa hàng đầu châu Á và Điểm đến Ẩm thực hàng đầu châu Á. Rất nhiều doanh nghiệp du lịch của Việt Nam cũng đã nhận các giải thưởng khu vực châu Á.

Nguồn: BẢO AN – Báo Điện tử Văn hóa

Báo động nguồn lực diễn viên nghệ thuật truyền thống (Bài cuối): “Rào cản” nào khiến người trẻ không có cơ hội?

VHO- Sự mất cân đối cơ cấu lao động theo độ tuổi đã đẩy nguồn nhân lực của nhiều đơn vị kịch hát dân tộc rơi vào tình trạng “già hóa”, nhưng… lại không thể tinh giản biên chế. Tình trạng này khiến nhiều đơn vị “lực bất tòng tâm”, ngậm ngùi không tuyển dụng diễn viên trẻ để thanh xuân hóa đội ngũ, bởi họ không có khả năng tự chi trả lương cho nghệ sĩ.

Nghịch lý này đã tồn tại nhiều năm nay, nhưng vì sao nó vẫn cứ tiếp diễn mà chưa thấy hồi kết?

Thiếu những thủ lĩnh tài năng

Như đã đề cập ở phần đầu loạt bài Báo động nguồn lực diễn viên nghệ thuật truyền thống, một số đơn vị đành phải “quay lưng” với người trẻ vì hết chỉ tiêu biên chế. Vậy tại sao lại có những đơn vị như Nhà hát NTTT Vĩnh Phúc, Nhà hát NTTT Ninh Bình vẫn tiếp nhận được số học viên đã gửi đi đào tạo theo Đề án của Bộ VHTTDL? Hơn thế, như chia sẻ của Trịnh Tuyết Anh (Giải Diễn viên Chèo trẻ nhất Cuộc thi tài năng trẻ sân khấu chèo toàn quốc 2020), thì có một số học viên không được nhận ở Thanh Hoá (nơi đã gửi họ đi học) nhưng lại được các đơn vị nghệ thuật ở Quảng Ninh và Hưng Yên đón chào?!

Tại Cuộc thi tài năng trẻ diễn viên chèo toàn quốc 2020, Nhà hát Chèo Ninh Bình có tới 18 thí sinh dự thi. Được biết, số diễn viên trẻ dưới 30 tuổi đang trong biên chế của Chèo Ninh Bình lên tới gần 40 người. Đạo diễn, NSƯT Nguyễn Quang Thập, Giám đốc Nhà hát cho biết, từ năm 2005 đến nay, Ninh Bình đã liên tục mở được 5 khóa đào tạo diễn viên, nhạc công cho loại hình nghệ thuật Chèo, mỗi khóa khoảng 10 người. Phần lớn trong số họ sau khi tốt nghiệp đều được Nhà hát tuyển dụng vào biên chế. Sở dĩ Ninh Bình luôn có chỗ cho người trẻ là vì nhiều nghệ sĩ tới một độ tuổi nhất định, tự thấy không còn biểu diễn được nữa thì sẽ được địa phương tạo điều kiện thuyên chuyển sang vị trí công tác khác phù hợp với khả năng. Có nguồn nhân lực dồi dào lại được tỉnh quan tâm nên năm nào Chèo Ninh Bình cũng được cấp kinh phí để dựng từ 1 đến 2 chương trình mới.

Qua chia sẻ, một số đơn vị như Trung tâm VHNT Hà Nam, Nhà hát nghệ thuật Vĩnh Phúc cũng có rất nhiều cơ chế mở về tuyển dụng cũng như đào tạo nguồn. Hiện nay, số diễn viên trẻ của Hà Nam chiếm đến gần 70%, đặc biệt, địa phương này đang mở một lớp dạy hát chèo cho các em học sinh cấp 3 đến sinh hoạt, học tập vào các cuối tuần và dịp nghỉ hè. Giám đốc Nhà hát nghệ thuật Vĩnh Phúc Vũ Duy Dũng cũng cho biết, lực lượng chủ chốt của Nhà hát đều đang ở độ tuổi sung sức nhất cho sáng tạo nghệ thuật, hiện có khoảng 30 hợp đồng lao động ký với các nghệ sĩ trẻ. Nhà hát còn bố trí các phòng ở tập thể cho những diễn viên chưa có nhà; ngoài ra, mỗi tháng tỉnh Vĩnh Phúc hỗ trợ thêm mức tiền tương đương 2,00 hệ số lương cho các diễn viên trong Nhà hát…

Để giải quyết được bài toán nguồn lực diễn viên kịch hát dân tộc phải nhìn ở nhiều góc độ, nhưng có lẽ vấn đề cốt yếu nhất đang nằm ở chỗ: Thiếu vắng những thủ lĩnh dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm. Thực tế cho thấy, sự quan tâm của địa phương cũng như sự quyết đoán của những vị “cầm quân” sẽ mang lại sự phát triển bền vững cho đơn vị. Đáng buồn là hiện nay một số địa phương đã không thật sự quan tâm tới việc bảo tồn và phát triển các loại hình nghệ thuật truyền thống nên không có những chính sách hay cơ chế đặc thù để đãi ngộ, thu hút lực lượng diễn viên trẻ. Rất nhiều đơn vị chỉ trông ngóng vào những cuộc thi hay liên hoan nghệ thuật để “xin” kinh phí, không đi thi đồng nghĩa sẽ không có kinh phí để dàn dựng chương trình mới. Không được dựng vở mới, không thường xuyên đỏ đèn, tất cả chỉ trông chờ vào đồng lương eo hẹp, nhiều vị lãnh đạo cứ ngồi đó và thụ động chấp nhận lực lượng nghệ sĩ của mình ngày một teo tóp, già nua… vì họ không có đủ bản lĩnh để lo được kinh phí nhận người trẻ về làm theo hình thức xã hội hóa.

 Tiết mục tham dự Cuộc thi Tài năng trẻ diễn viên Cải lương toàn quốc 2020

Bài toán cần có lời giải

Đề án đào tạo diễn viên, nhạc công cho các đơn vị nghệ thuật Tuồng, Chèo, Cải lương và Dân ca kịch chuyên nghiệp giai đoạn 2016-2020 của Bộ VHTTDL cũng đã nêu rất rõ quyền lợi cũng như nghĩa vụ của học sinh: “Sau khi được nhà nước đào tạo, các em sẽ trở thành diễn viên, nhạc công chuyên nghiệp, được phân bổ về các đơn vị nghệ thuật trong cả nước. Thí sinh được tuyển chọn ở địa phương nào phải trở về công tác tại đơn vị nghệ thuật thuộc địa phương đó”.

Mặt khác cũng yêu cầu Sở VHTTDL, Sở VHTT các địa phương cần “đề nghị với UBND và các cơ quan chức năng có cơ chế đặc thù để tuyển dụng, tiếp nhận các em trở về công tác tại đơn vị nghệ thuật do Sở quản lý sau khi đã hoàn thành khóa đào tạo và tốt nghiệp”. Nắm rõ nội dung thực hiện Đề án, các địa phương và các đơn vị nghệ thuật đã phối hợp triển khai cử người trẻ đi đào tạo, nhưng vì sao khi trở về họ lại không được tiếp nhận? Điều này cho thấy việc quan tâm phát triển nghệ thuật truyền thống giữa các tỉnh, thành phố và Trung ương đang chưa có sự thống nhất dẫn đến chuyện mạnh ai nấy làm. Lãnh đạo của nhiều đơn vị cho rằng, Cục Nghệ thuật biểu diễn với vai trò cơ quan quản lý nhà nước cần có một cuộc khảo sát về vấn đề nhân lực hiện nay để tìm hiểu những khó khăn, khúc mắc từ địa phương, sau đó tham mưu các cấp có thẩm quyền để đưa ra những giải pháp giúp tháo gỡ cho thực trạng mà các đơn vị nghệ thuật kịch hát dân tộc đã và đang phải đối diện nhiều năm trở lại đây, đặc biệt là việc người trẻ cứ mỏi mòn chờ chỉ tiêu biên chế.

Liệu sân khấu có giữ chân được các tài năng trẻ trụ lại bám nghề hay không là bài toán thực sự nan giải. Sau vinh quang trở về, họ lại “vật vã” lao vào cuộc mưu sinh để kiếm sống với đủ thứ nghề, khiến tài năng ngày càng mai một, trong khi ai cũng biết với nghệ thuật sân khấu thì đây là yếu tố quyết định, sống còn. Trong khi chờ những đổi mới về chính sách và cơ chế đãi ngộ, thu hút người trẻ thì bản thân lãnh đạo các đơn vị cũng phải năng động hơn, tìm cách làm sân khấu xã hội hoá, tạo đất diễn cho nghệ sĩ, đặc biệt là giúp cho diễn viên trẻ có cơ hội được làm nghề, yêu nghề, được gắn bó và cống hiến tài năng cho nghệ thuật dân tộc.

 Phải xác định kịch hát dân tộc là lĩnh vực cần được hỗ trợ, phát triển

“Bảo tồn và phát huy các di sản là nhiệm vụ then chốt của chiến lược phát triển văn hóa, trong đó có các loại hình nghệ thuật kịch hát dân tộc. Vì vậy, các tỉnh, thành phố cần có chế độ chính sách đặc thù phù hợp để nuôi dưỡng, phát triển văn hóa phi vật thể, chính là người nghệ sĩ. Việc các đơn vị nghệ thuật công lập không được ký hợp đồng lao động chuyên môn là do bị hạn chế bởi chỉ tiêu biên chế và một số quy định trong Nghị định 161/2018/NĐ-CP.

Trước mắt, phải có cơ chế cho phép ký hợp đồng với các diễn viên trẻ có tài để tạo nguồn lực chính cho sự phát triển của các đơn vị nghệ thuật. Hiện nay, có một số địa phương đã chủ động làm rất tốt khi đưa ra các chính sách ưu đãi cho các nhà hát, các đơn vị nghệ thuật, đây chính là những mô hình để những địa phương khác nhìn vào và áp dụng cho phù hợp với thực tế. Đơn cử như TP.HCM đã xây dựng Đề án Chiến lược phát triển ngành văn hóa thành phố đến năm 2030, có xác định mục tiêu nâng cao chất lượng các trường đào tạo VHNT, có kế hoạch đưa các năng khiếu, tài năng VHNT ra đào tạo, bồi dưỡng ở nước ngoài. Việc sáp nhập các loại hình nghệ thuật cần phải có quy hoạch và phù hợp với từng địa phương để tránh mất đi tính chuyên nghiệp và bảo tồn được loại hình nghệ thuật dân tộc tiêu biểu mỗi vùng miền”.

(Thứ trưởng TẠ QUANG ĐÔNG)

 Nguồn: THUÝ HIỀN – Báo Điện tử Văn hóa

Khai mạc cuộc thi tài năng trẻ diễn viên Cải lương toàn quốc – 2020

VHO- Tối ngày 25.11 tại Trung tâm hội nghị tỉnh Cà Mau, thành phố Cà Mau đã diễn ra Lễ Khai mạc “Cuộc thi tài năng trẻ diễn viên Cải lương toàn quốc – 2020”. Cuộc thi do Cục Nghệ thuật Biểu diễn (Bộ VHTTDL) phối hợp Hội Nghệ sĩ Sân khấu VN và Sở VHTTDL Cà Mau tổ chức.

Lãnh đạo Cục Nghệ thuật biểu diễn và Sở VHTTDL tỉnh Cà Mau tặng cờ lưu niệm cho các thí sinh

Cuộc thi lần này quy tụ hàng trăm nghệ sĩ, nhạc công với sự góp mặt của 53 diễn viên trẻ và trích đoạn thuộc các đơn vị nhà hát, trung tâm văn hóa, doàn nghệ thuật trong và ngoài công lập, nhằm phát hiện những tài năng diễn viên sân khấu cải lương, khuyến khích, động viên các nghệ sĩ trẻ có những đóng góp cho sự nghiệp sân khấu cải lương Việt Nam trong tương lai. Để cuộc thi thực sự có kết quả, tôi đề nghị các nghệ sĩ tham gia hãy thể hiện hết khả năng của mình qua từng vai diễn và tiết mục dự thi để đem đến cho khán giả sự hấp dẫn nhất của nghệ thuật cải lương, tài năng của các nghệ sĩ chính là sự gìn giữ dòng chảy của bản sắc văn hóa Việt Nam.

Ngay sau lễ khai mạc là các tiết mục dự thi của các thí sinh tỉnh Cà Mau

Cải lương là loại hình nghệ thuật có sự tổng hợp của hát bội, đờn ca tài tử và chịu ảnh hưởng của kịch nghệ phương Tây. Theo năm tháng, loại hình nghệ thuật này đã có những biến cải về nội dung tuồng tích, điệu ca, lời hát cho đến cách thức bài trí sân khấu… Song, có thể khẳng định, dù có thay đổi, cải tiến đến đâu thì những giá trị cốt lõi của nghệ thuật cải lương như tính trữ tình, nét bi, sự khôi hài… vẫn tồn tại trong nhiều vở diễn kinh điển của loại hình nghệ thuật đặc sắc này. Ở Nam Bộ, cải lương thật sự đã trở thành một loại hình nghệ thuật hấp dẫn với nội dung cốt truyện và lối diễn xuất của nghệ sĩ phù hợp tâm tư, nguyện vọng, lối sống phóng khoáng của người dân phương Nam. Tuy khởi nguồn từ vùng đất phương Nam, mang hồn cách đặc sắc riêng của miền đất phù sa hiền hòa, từ giọng ca đầy sức truyền cảm cho đến âm điệu luyến láy ngọt ngào, song sân khấu cải lương không chỉ được công chúng phía Nam hâm mộ mà đã có sức lan tỏa khắp cả nước. Bên cạnh đó, cuộc thi còn mang ý nghĩa ghi nhận lòng yêu nghề, thúc đẩy sức sáng tạo và sự thăng hoa của các nghệ sĩ đang theo đuổi nghệ thuật truyền thống, đồng thời cũng góp phần phát huy mạnh mẽ nghệ thuật sân khấu cải lương gắn kết phục vụ nhiệm vụ chính trị của các đơn vị nghệ thuật.

Nguồn: ĐÀO ANH; ảnh : LÊ THỦY – Báo Điện tử Văn hóa

Báo động nguồn lực diễn viên nghệ thuật truyền thống (Bài 2): Lãng phí của…”hiếm”?

VHO- Hiện có một tồn tại nghịch lý đầy tréo ngoe: Trong khi nhiều đơn vị nghệ thuật kịch hát dân tộc đang thiếu trầm trọng nguồn nhân lực thì không ít diễn viên, nhạc công trẻ được đào tạo bài bản, chính quy lại bơ vơ không biết đi đâu về đâu… chỉ vì không có chỉ tiêu biên chế và cũng không thể ký hợp đồng lao động.

Lãnh đạo nhiều nhà hát thực sự “đau đầu” để tính toán và tìm đủ mọi cách, thậm chí là “lách luật” để giữ chân người trẻ trụ lại với nghề.

Đổi mới để “giải cứu” kịch hát dân tộc

Để giải bài toán thiếu hụt lực lượng kế thừa, trong khi “đầu vào” không có người dự tuyển, Bộ VHTTDL đã đổi mới hình thức đào tạo theo kiểu “đặt hàng”, phối hợp giữa các đơn vị nghệ thuật và cơ sở giáo dục. Năm 2014, Đề án đào tạo đội ngũ diễn viên, nhạc công Tuồng, Chèo, Cải lương được Bộ VHTTDL triển khai thí điểm ở ba nhà hát gồm Nhà hát Chèo VN, Nhà hát Tuồng VN, Nhà hát Cải lương VN và mới qua 1 năm đã nhìn thấy hiệu quả.

Bộ VHTTDL đang tiếp tục mở rộng triển khai cho các đơn vị nghệ thuật trong cả nước. Theo đó, các nhà hát sẽ chủ trì, đề xuất số lượng thí sinh tuyển sinh dựa trên yêu cầu thực tế của từng đơn vị và chủ động sơ tuyển tại địa phương rồi gửi danh sách đến Trường Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội để phối hợp đào tạo; các nhà hát sẽ mời các nghệ sĩ giỏi của ngành tham gia công tác giảng dạy chuyên môn; học viên được hỗ trợ tiền ở và miễn 100% học phí cả 4 năm học. Hiện đã có hai khóa học sinh tốt nghiệp theo Đề án này.

Trao đổi với Văn Hóa, những người trực tiếp triển khai thực hiện Đề án là PGS.TS Nguyễn Đình Thi, Hiệu trưởng Trường Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội; Giám đốc Nhà hát Chèo VN NSND Thanh Ngoan; Giám đốc Nhà hát Tuồng VN Phạm Ngọc Tuấn; Giám đốc Nhà hát Cải lương VN NSND Triệu Trung Kiên đều đánh giá cao hiệu quả tích cực của hình thức đào tạo theo nhu cầu qua việc các đơn vị nghệ thuật chủ động tuyển sinh, tham gia đào tạo và trực tiếp nhận “đầu ra”, không chỉ học sinh an tâm vì sau khi tốt nghiệp sẽ có đơn vị tuyển dụng ngay và quan trọng hơn là các đơn vị thoát cảnh lo lắng khi thiếu người trẻ hóa đội ngũ.

Tiết mục “Thị Màu lên chùa” của thí sinh Trịnh Tuyết Anh, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Thanh Hóa, đoạt giải Diễn viên Chèo trẻ nhất Cuộc thi tài năng trẻ diễn viên Chèo toàn quốc 2020 (ảnh lớn). Trở về sau cuộc thi, Tuyết Anh vẫn phải đi hát đám cưới, đám hỏi, hội nghị… để mưu sinh và mòn mỏi chờ ngày được tuyển dụng (ảnh nhỏ) Ảnh: P.V

“Chảy máu”… tài năng trẻ nghệ thuật

Tuy nhiên, qua chia sẻ của chính những người triển khai Đề án thì có rất nhiều đơn vị nghệ thuật không biết làm sao để có thể tiếp nhận được lớp diễn viên, nhạc công trẻ ngay tại chính đơn vị mà họ được tuyển và cử đi đào tạo. Hiệu trưởng Trường Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội, PGS. TS Nguyễn Đình Thi cho biết, một số học sinh tốt nghiệp ra trường nhưng khi về đến “nhà” lại không có biên chế, không được ký hợp đồng lao động, trong đó có cả những em đạt thành tích cao như HCV, HCB tại các cuộc thi tài năng trẻ. Hiện tượng này đang xảy ra ở nhiều đơn vị như Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Khánh Hòa, Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh, Nhà hát Tuồng Đào Tấn, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Thanh Hóa…

NSND Phương Thảo, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Bình Định chia sẻ: “Muốn lớp trẻ theo nghệ thuật truyền thống thì phải cho họ nhìn thấy tương lai của mình chứ khi ra trường thì biên chế đã “kẹt cứng”, các đơn vị không nhận về được, lương không có, chỉ hỗ trợ 1 triệu/tháng thì làm sao các em yên tâm làm nghề?… Chúng tôi mỗi lần lặn lội đi tuyển ở cơ sở cũng cảm thấy xấu hổ bởi người ta xì xào đó là “phỉnh” các em vào học chứ đầu ra không có, tương lai bấp bênh… Công tác đào tạo rất tốn kém, cả chi phí và tâm huyết, nhưng không tạo dựng được tương lai cho các em thì đào tạo để làm gì? Nói giữ gìn nghệ thuật truyền thống mà không có diễn viên trẻ thì hóa ra nói suông. Vậy nên, rất cần có thêm những chính sách hỗ trợ, giải pháp tháo gỡ khó khăn, hạn chế”.

Không nói đâu xa, ngay như Nhà hát Chèo VN cũng đang vấp phải những khó khăn tương tự. NSND Thanh Ngoan, Giám đốc Nhà hát cho biết: “Chúng tôi rất mừng khi có được những diễn viên, nhạc công theo Đề án đào tạo đặc thù của Bộ, các nhà hát được quyền tuyển diễn viên vào đào tạo từ độ tuổi 14, 15 nên khi nhận về làm việc các em còn rất trẻ. Tuổi trẻ thì thời gian cống hiến cho nghề nghiệp sẽ dài hơn, chỉ tiếc là khi ra trường lại hưởng mức lương trung cấp 1,86 quá thấp (khoảng 3 triệu đồng), đây cũng là thiệt thòi chung của diễn viên kịch hát dân tộc”. Nhà hát Chèo VN mới tiến hành thi tuyển viên chức và chỉ nhận được khoảng 50% số diễn viên trẻ được đào tạo theo Đề án bởi chỉ tiêu biên chế có hạn, hiện Nhà hát cũng đang tìm đủ mọi cách “xoay xở” để trả lương và giữ chân các em không bỏ nghề.

NSND Hàn Hải, Phó giám đốc Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Thanh Hóa bộc bạch: “Thanh Hóa cử 15 em đào tạo theo Đề án của Bộ. Hiện chỉ có 3 em trụ lại đơn vị, số còn lại thì bỏ nghề hoặc đầu quân sang địa phương khác vì đơn vị không có chỉ tiêu biên chế và không được ký hợp đồng lao động”. Đến với Cuộc thi tài năng trẻ diễn viên chèo toàn quốc 2020, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Thanh Hóa chỉ có duy nhất diễn viên Trịnh Tuyết Anh thuộc lứa học sinh được đào tạo theo Đề án của Bộ tham gia và đã được trao giải Diễn viên Chèo trẻ nhất. Tuy nhiên, có ai thấu hiểu khi gần một năm nay Tuyết Anh “vật vờ” đi hát đám cưới, hội nghị để có tiền mưu sinh. Khi không có show thì “chầu chực” đợi Nhà hát gọi khi có vai nào đó dành cho mình. Chẳng biết “lửa nghề” giữ cô gái trẻ xinh đẹp trụ được bao lâu khi mà cô đang phải mòn mỏi để chờ được tuyển chính thức.

Cho đến thời điểm này thì rõ ràng việc đào tạo đội ngũ diễn viên, nhạc công nghệ thuật truyền thống theo Đề án phối kết hợp giữa nhà hát và cơ sở đào tạo đã đạt được những hiệu quả bước đầu đầy khả quan. Nhưng để nguồn nhân lực này không bị lãng phí lại phụ thuộc vào cơ chế, chính sách của cả ngành cũng như ở từng địa phương. “Chảy máu” chất xám và tài năng trẻ trong nghệ thuật kịch hát dân tộc đã và đang là bài toán làm đau đầu những người trong cuộc, khi họ chưa có được “lời giải” thỏa đáng.

(Còn nữa)

 Muốn lớp trẻ theo nghệ thuật truyền thống thì phải cho họ nhìn thấy tương lai của mình, chứ khi ra trường thì biên chế đã “kẹt cứng”, các đơn vị không nhận về được, lương không có, chỉ hỗ trợ 1 triệu/tháng thì làm sao các em yên tâm làm nghề (?) Chúng tôi mỗi lần lặn lội đi tuyển ở cơ sở cũng cảm thấy rất xấu hổ bởi người ta xì xào đó là “phỉnh” các em vào học chứ thực tế đầu ra không có, tương lai bấp bênh… Công tác đào tạo rất tốn kém, cả chi phí và tâm huyết, nhưng không tạo dựng được tương lai cho các em thì đào tạo để làm gì? Nói giữ gìn nghệ thuật truyền thống mà không có diễn viên trẻ thì hóa ra nói suông…

(NSND PHƯƠNG THẢO, Nhà hát NTTT tỉnh Bình Định)

Tìm kiếm Tài năng trẻ Cải lương toàn quốc

Từ ngày 25.11 đến ngày 4.12, tại Cà Mau, Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ VHTTDL) phối hợp với Hội Nghệ sĩ sân khấu VN, Sở VHTTDL Cà Mau sẽ tổ chức Cuộc thi “Tìm kiếm Tài năng trẻ Cải lương toàn quốc – 2020”. Cuộc thi là cơ hội để các nghệ sĩ trẻ giao lưu, trao đổi, học tập kinh nghiệm, nâng cao chất lượng biểu diễn, đáp ứng nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của nhân dân trong thời kỳ mới. Đây cũng là dịp để các nhà quản lý, lãnh đạo các đơn vị nghệ thuật đánh giá thực trạng đội ngũ diễn viên trẻ sân khấu cải lương hiện nay, từ đó có giải pháp thúc đẩy, bồi dưỡng, đào tạo lực lượng nghệ sĩ trẻ. Cuộc thi năm nay có 52 thí sinh đăng ký tham gia đến từ 18 đơn vị nghệ thuật trên cả nước. Mỗi thí sinh dự thi sẽ biểu diễn một trích đoạn cải lương tự chọn không quá 25 phút và phải thể hiện được các đặc trưng cơ bản của loại hình nghệ thuật cải lương. Theo kế hoạch, BTC sẽ trao HCV, HCB cho cá nhân diễn viên đạt các tiêu chí trong quy chế chấm thi và khen thưởng. Ngoài ra, còn các giải thưởng khác trao cho một diễn viên trẻ nhất, một nam diễn viên triển vọng, một nữ diễn viên triển vọng. BÁ TRƯỜNG

 Nguồn: THÚY HIỀN – Báo Điện tử Văn hóa

Báo động nguồn lực diễn viên nghệ thuật truyền thống (Bài 1): Nhận diện qua những cuộc thi

VHO- Tình trạng khan hiếm tài năng trẻ trong lĩnh vực sân khấu truyền thống đang ngày càng trở nên trầm trọng, khi đội ngũ nghệ sĩ biểu diễn lành nghề hầu hết đã lớn tuổi. Thực trạng này đang gióng lên hồi chuông về nguy cơ sẽ bị mai một nghiêm trọng một số bộ môn nghệ thuật kịch hát dân tộc nếu không có những quyết sách hiệu quả trong công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực kế cận.

2020 là một năm đặc biệt đối với những đơn vị nghệ thuật truyền thống nói chung và các diễn viên trẻ nói riêng khi liên tiếp có nhiều cuộc thi tài năng cho loại hình kịch hát dân tộc được tổ chức như: Tuồng, Dân ca kịch, Chèo, Cải lương… và đã xuất hiện không ít những gương mặt trẻ triển vọng, hứa hẹn là lực lượng kế thừa chất lượng cao, chủ chốt cho các đơn vị nghệ thuật.

 Tuy nhiên, nhìn vào thực tế hoạt động cầm chừng của sân khấu truyền thống thì nỗi lo “giữ chân” nghệ sĩ đang thường trực đối với từng đơn vị cũng như chính những diễn viên được tôn vinh ở các cuộc thi này.

“Ép chín” để đi thi tài năng

Những người đứng ra tổ chức và đặc biệt là ban giám khảo sau các cuộc thi đều có những trăn trở về chất lượng của lớp diễn viên kế cận hôm nay. So sánh với cùng một tiết mục truyền thống như Hồ Nguyệt Cô hóa cáo, Đào Tam Xuân đề cờ, Kim Lân qua đèo (Tuồng), Thị Màu lên chùa, Tuần Ty – Đào Huế, Súy Vân giả dại (Chèo) thì thấy phần dự thi của lớp nghệ sĩ tài năng trẻ trước đây như Võ Xuân Hùng, Nguyễn Thị Lộc Huyền (Tuồng), Lê Thu Hằng, Nguyễn Duy Thuận, Nguyễn Thị Thu Hương (Chèo)Trần Hoàng Nhất, Trần Thị Thu Trang (Cải lương), Thu Quế, Xuân Bắc (Kịch nói), Hoàng Thị Hiền Lương (Ca kịch)… chất lượng vượt trội hơn hẳn. Hiện tại, đa phần họ đều đang là những nghệ sĩ có danh hiệu, là lực lượng nòng cốt ở các đơn vị kịch hát dân tộc.

Nâng niu, trân trọng những đóng góp và nỗ lực của các diễn viên trẻ nhưng các vị giám khảo cũng đã có những chia sẻ rất thật lòng khi chứng kiến dấu hiệu đi xuống ở một số phần biểu diễn cũng như cách dàn dựng tiết mục. NSND Trịnh Thúy Mùi, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu VN đã phải nhắn nhủ: “Xin các bạn trẻ nhớ cho rằng, say mê rất dễ dẫn tới sa đà, mà sa đà chính là một biểu hiện của tính phi chuyên nghiệp”. Sự “sa đà” ấy đã tạo ra vô số “hạt sạn” trong các cuộc thi, chẳng hạn việc miêu tả chi tiết tính nhục dục của bà Ba Bá Kiến đã khiến cảnh diễn kéo dài và gây phản cảm cho người xem; hay ông Chài là một nhân vật chân chất, mộc mạc, già nua mà hai tay của diễn viên cứ khoa lên trời một cách… dũng mãnh như phát lệnh xung phong trong trận mạc…

NSND Lê Tiến Thọ, Chủ tịch Hội đồng giám khảo Cuộc thi tài năng trẻ diễn viên Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2020 cũng chỉ ra những hạn chế: “Một số tình tiết xây dựng còn khá sơ sài; diễn viên thể hiện cái đau không chân thật do không có sự chuẩn bị về yếu tố tâm lý; cách xử lý không gian, thời gian trên sân khấu cũng chưa hợp lý khi câu chuyện diễn ra ban đêm nhưng hành động như giữa ban ngày”. Ở Tài năng diễn viên sân khấu cải lương Trần Hữu Trang 2020, một loạt những hạn chế đã được chỉ ra như: Ca chênh đàn, rớt nhịp, non giọng, đuối hơi, động tác vũ đạo khô cứng, vụng về, đạo cụ luộm thuộm, có người còn mang cả đồng hồ, dây chuyền, giầy cao gót khi đóng những vở lịch sử…

NSND Trần Minh Ngọc nhận định: “Nhiều tài năng “chín ép” đến các cuộc thi chỉ cốt sao giành được HCV, HCB để đủ chuẩn”. Rõ ràng, lực hấp dẫn của danh hiệu đã kéo một số diễn viên tới tham gia thi tài năng bằng các vai diễn chưa được đầu tư tương xứng, thiếu dấu ấn sáng tạo. Cũng khó trách các em khi thực tế đồng lương nghệ sĩ không đủ trang trải cuộc sống, cơ hội làm nghề và tỏa sáng ngày càng khó bởi hoạt động biểu diễn quá “èo uột”, nếu không có chút danh thì quả là thử thách khi muốn các em trụ lại với nghề.

Khoảng trống kế thừa…

Nhìn vào danh sách các đơn vị đăng ký dự thi tài năng trẻ sẽ thấy hiện tượng chênh lệch lớn giữa số lượng thí sinh mà các đơn vị đăng ký tham dự. Một số đơn vị nhiều kỳ không cử được diễn viên tham gia, có đơn vị chỉ cử được một, hai thí sinh đi thi nhưng chưa đủ độ chín để có thể đảm đương các vai diễn mẫu. Đây là một thực tế rất đáng báo động trong công tác quản lý nhà nước và định hướng phát triển cho loại hình nghệ thuật truyền thống. Một trong những lý do đó là thời gian vừa qua, nhiều địa phương đã thực hiện sáp nhập các đơn vị nghệ thuật, ví dụ 3 đoàn Chèo, Kịch nói và Cải lương thành một, kinh phí cấp hằng năm chỉ đủ cho một loại hình dựng vở, nếu Chèo dựng thì Cải lương và Kịch thôi và ngược lại; mức lương theo hạng, bậc của các nghệ sĩ đã thấp nhưng các khoản bồi dưỡng cũng ngày càng ít đi do không có nguồn thu… Những yếu tố này đã tác động trực tiếp đến đời sống cũng như tư tưởng, tình cảm của các nghệ sĩ trẻ dành cho nghệ thuật.

Một lý do khác cũng làm đau đầu với các nhà quản lý, đó là những khó khăn từ cơ chế đãi ngộ nghệ sĩ nói chung và nghệ sĩ trẻ nói riêng. Ông Võ Hồ Hoàng Vũ, Phó Giám đốc phụ trách Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TP.HCM trăn trở đầy lo lắng: “Hiện nay ở khu vực phía Nam không có trường nào đào tạo loại hình Hát bội, bởi tuyển sinh không có người đến đăng ký. Muốn có lực lượng kế thừa, Nhà hát phải tự đào tạo theo hình thức truyền nghề. Tuy nhiên, theo quy định mới, Nhà hát không được ký hợp đồng lao động chuyên môn, người tham gia hoạt động tại Nhà hát phải có bằng cấp và thi viên chức. Đặc biệt, từ năm 2018 đến nay, Nhà hát không thể tổ chức đào tạo vì vướng Thông tư 36, trong đó quy định: Chỉ viên chức mới được sử dụng ngân sách nhà nước để đào tạo. Điều này đã khiến nhiều diễn viên trẻ phải bỏ ngang đi làm nghề khác. Nếu cứ như thế này tương lai Nhà hát sẽ không còn diễn viên nữa”.

Nhận diện từ các cuộc thi tài năng trẻ của sân khấu truyền thống thì đây không đơn thuần là “sân chơi” để các đơn vị và nghệ sĩ trẻ thể hiện tài năng mà còn là dịp đánh giá đúng thực trạng đời sống sân khấu nước nhà. Rõ ràng là đang phải đối đầu với vô vàn khó khăn để tồn tại trong cơ chế thị trường nhưng kịch hát dân tộc vẫn còn những người trẻ đã, đang yêu và gắn bó. Câu hỏi đặt ra là liệu lớp “măng non” từ các cuộc thi trở về có được tiếp tục bồi dưỡng, ươm trồng, vun xới để trở thành những tài năng thật sự hay không? Điều này phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, quan trọng nhất là sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành liên quan để giải truyết triệt để từ khâu tuyển sinh, đào tạo cho tới những chế độ, chính sách đặc thù để diễn viên có thể sống được bằng nghề, yên tâm dồn toàn lực cống hiến và tiếp tục nối dài những di sản nghệ thuật mà cha ông để lại.

Bài 2: Đào tạo tài năng trẻ cho kịch hát dân tộc: Đã hiếm lại còn… phí?

 Nguồn: THÚY HIỀN – Báo Điện tử Văn hóa