Bế mạc Cuộc thi tài năng trẻ sân khấu Chèo chuyên nghiệp toàn quốc – 2020: Tài năng trẻ “vượt khó” để toả sáng

VHO- Cuộc thi tài năng trẻ sân khấu Chèo chuyên nghiệp toàn quốc – 2020 do Cục Nghệ thuật biểu diễn phối hợp với Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam Sở VHTTDL tỉnh Hà Nam tổ chức đã khép lại sau 9 ngày diễn ra sôi nổi trên sân khấu Nhà văn hoá Trung tâm tỉnh Hà Nam, TP Phủ Lý, tỉnh Hà Nam. Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông đã tới dự, phát biểu và trao giải.

Thứ trưởng Tạ Quang Đông và Phó chủ tịch UBND tỉnh Hà Nam Nguyễn Anh Chức trao tặng HCV cho các tài năng trẻ 

Khi lửa nghề vẫn cháy

57 trích đoạn của 64 diễn viên trẻ thuộc 11 đơn vị nghệ thuật truyền thống chèo trên cả nước đã để lại nhiều ấn tượng đối với những người làm nghề cũng như công chúng khán giả yêu nghệ thuật Chèo ở tỉnh Hà Nam.. Cuộc thi là minh chứng điển hình cho lòng yêu nghề vẫn đang rực cháy trong các thế hệ nghệ sĩ sân khấu Chèo hôm nay. Đằng sau thành công của các diễn viên trẻ là sự nỗ lực lớn của lãnh đạo các đoàn, là công sức của các thế hệ nghệ sĩ lớn tuổi khi đã vượt khó đưa lớp diễn viên trẻ tài năng đến với cuộc thi lần này.

Thứ trưởng Tạ Quang Đông, Trưởng ban chỉ đạo Cuộc thi phát biểu tại Lễ trao giải
Phó Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn Lê Minh Tuấn và Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Hà Nam Lê Xuân Huy trao HCB cho các diễn viên
Phó Cục trưởng Cục NTBD Trần Hướng Dương và Phó Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Hà NamTạ Đình Quyền trao HCB cho các diễn viên 

Phát biểu tại lễ bế mạc Cuộc thi tài năng diễn viên trẻ sân khấu Chèo chuyên nghiệp toàn quốc – 2020, Chủ tịch Hội đồng giám khảo,  Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, NSND Trịnh Thuý Mùi nhận định: “Sự xuất hiện của thế hệ diễn viên trẻ trên sân khấu lần này đã cho ta thấy tận mắt những tinh hoa của nghệ thuật Chèo, sức sống ngàn năm cùng với vẻ đẹp và sự cuốn hút của nó. Điều đáng mừng, đáng vui hơn là, cái sức sống, cái vẻ đẹp và sự cuốn hút của nghệ thuật Chèo, vốn được các thế hệ hôm qua giữ gìn và phát huy để trở thành một truyền thống của sân khấu Kịch hát dân tộc, thì hôm nay đã được các thế hệ diễn viên trẻ kế thừa và thể hiện một cách sáng tạo”. Làng Chèo đã xem trên sân khấu cuộc thi lần này 10 cô Thị Mầu lẳng lơ lên chùa ghẹo Tiểu; 8 cô Suý Vân giả điên, giả dại; 5 cô Đào Huế ra Bắc tầm chồng, đánh ghen; 6 nàng Thị Nở bập vào cuộc yêu, 5 ông Hề già cười ra nước mắt, 4 gã Trần Phương trăng hoa, phụ bạc,4 cậu Lưu Bình say đắm Châu Long… Dẫu phải xem đi xem lại một trích đoạn chèo truyền thống ở nhiều phần thi nhưng sức trẻ hồn nhiên, nhiệt huyết mê say, chất giọng đầy đặn truyền cảm và tươi sáng trong diễn xuất của từng diễn viên thể hiện đã khiến người xem không thấy nhàm chán mà còn có cơ hội để so sánh, đánh giá được trình độ và khả năng diễn xuất của từng nghệ sĩ.

Thứ trưởng Tạ Quang Đông và nguyên Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn Nguyễn Quang Vinh tặng hoa Hội đồng giám khảo

Theo đánh giá của Hội đồng giám khảo, thông qua các tiết mục biểu diễn đã thấy được sự nghiêm túc chỉn chu và ý thức gìn giữ những giá trị tinh hoa, giữ gìn những nguyên tắc thích hợp của sân khấu truyền thống của nhiều đơn vị, thể hiện rất rõ ở sự quan tâm, chăm lo cho thế hệ diễn viên trẻ. Lần đầu tiên một đơn vị nghệ thuật địa phương như Nhà hát Chèo Ninh Bình có tới 18 em diễn viên trẻ tham gia cuộc thi. Đằng sau những tiết mục hay và sự thành công của tài năng trẻ chính là công lao rèn luyện nghề, dày công chuẩn bị cho tiết mục của các lớp nghệ sĩ, đàn anh, đàn chị của từng nhà hát. Đã là cuộc thi tài năng trẻ thì phải có tài năng thật sự, lần này không hiếm diễn viên trẻ tài năng đã thể hiện thành công, nhuần nhuyễn các làn điệu bài bản, kể cả một số làn điệu chèo khó hát nhất. Sự chuẩn mực, tròn vành rõ chữ, đúng điệu, đúng làn, không chênh, không phô… đã được nhiều nghệ sĩ trẻ đạt tới.

Và những tiếng lòng…

Có lẽ những người trăn trở và lo lắng nhất tại cuộc thi lần này chính là những lãnh đạo các đơn vị nghệ thuật Chèo hiện nay, chia sẻ từ nhiều lãnh đạo các đơn vị, nghệ thuật Chèo đang phải đối diện với bài toán nan giải về “cơm áo gạo tiền” khi mà các vở diễn dựng ra không thể bán vé doanh thu. Chèo ngày càng trở nên xa lạ và không còn là nhu cầu thưởng thức đối với khán giả, hoạt động biểu diễn èo uột như cảnh chợ chiều, chỉ trông cậy vào các mùa lễ hội. Hơn thế, một số địa phương đã và đang thực hiện việc sáp nhập các đoàn nghệ thuật truyền thống như tuồng, chèo, cải lương… thành mô hình nhà hát nghệ thuật mặc dù biết đây chỉ là giải pháp tình thế nhằm tinh giảm biên chế và co cụm lực lượng chứ không phải sáp nhập để đầu tư quy mô và dĩ nhiên những diễn viên trẻ rất khó có thể được vào biên chế mặc dù họ có thể đang là lực lượng diễn chủ chốt.

Phùng Thị Thanh Huyền, diễn viên Nhà hát Chèo Hà Nội vai Thị Màu trong trích đoạn “Thị Màu lên chùa”, HCV Cuộc thi
Nguyễn Thị Thu Hiền, diễn viên Nhà hát Chèo Việt Nam vai Thị Nở trong “Chuyện tình làng Vũ Đại”,  HCV Cuộc thi

Phó cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn Lê Minh Tuấn, Trưởng ban tổ chức cuộc thi chia sẻ: Có địa phương sáp nhập 3 đoàn gồm chèo, kịch nói và cải lương thành một đoàn, kinh phí cấp hàng năm chỉ đủ cho một loại hình nghệ thuật dựng vở, nếu chèo dựng vở, tiết mục thì cải lương và kịch thôi và ngược lại; mức lương theo hạng, bậc của các nghệ sĩ đã thấp nhưng các khoản bồi dưỡng lại ngày càng ít đi do không có nguồn thu…Những yếu tố này đã tác động trực tiếp đến tư tưởng, tình cảm của các nghệ sĩ trẻ dành cho nghệ thuật Chèo. Ông  Tuấn cũng cho biết trong kế hoạch công tác năm 2021, Cục Nghệ thuật biểu diễn đã chủ động báo cáo, đề xuất một số nhiệm vụ trọng tâm, trong đó đặt mục tiêu hoàn thành việc lập hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Nghệ thuật biểu diễn. Đây sẽ là một văn bản quan trọng, đánh dấu lần đầu tiên sau nhiều chục năm quản lý bằng quy chế, Thông tư rồi Nghị định, lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn sẽ tiến tới xây dựng một văn bản Luật mà ở đó sẽ có những quy phạm tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động nghệ thuật biểu diễn phát triển; tiếp theo là xây dựng một Đề án phát triển tài năng và bảo tồn, phát triển các loại hình nghệ thuật truyền thống giai đoạn 2021-2030. Ngoài ra Cục sẽ tiếp tục nghiên cứu để tham mưu với lãnh đạo Bộ những nội dung, biện pháp trong định hướng phát triển sự nghiệp để tiếp tục thực hiện Nghị quyết của Đảng và Nhà nước về VHNT trong thời gian tới.

Phát hiện được tài năng trẻ đã khó, nhưng để tài năng phát triển được lại phụ thuộc rất nhiều vào cách nhìn nhận về vấn đề đầu tư cho công tác đào tạo diễn viên trẻ.Có rất nhiều giải pháp đã được thực thi để khuyến khích các tài năng trẻ gắn bó với nghệ thuật, như miễn giảm học phí, tạo cơ hội biểu diễn… Tuy nhiên, với một ngành đặc thù như nghệ thuật chèo cần có những chính sách ưu đãi đặc biệt hơn, để có thể thu hút người trẻ, và tạo bệ đỡ vững vàng cho những tài năng phát lộ.

Thi tài năng trẻ để phát hiện nguồn nhân lực cao cho nghệ thuật biểu diễn
Mặc dù Cuộc thi lần này chưa quy tụ được đầy đủ các đơn vị nghệ thuật trong cả nước nhưng điều đáng chú ý đó là các đơn vị có diễn viên viên trẻ dự thi đã tạo những điều kiện tốt nhất cho diễn viên của mình tham dự cuộc thi.  Các trích đoạn dự thi cơ bản được dàn dựng kỹ càng, chỉn chu, có sự đầu tư cả về nghệ thuật và  kỹ năng biểu diễn. Điều đó khẳng định ý nghĩa quan trọng của Cuộc thi, được coi như Ngày hội lớn – nơi gặp gỡ, trao đổi, học hỏi của đồng nghiệp, bạn bè để cùng nhau gìn giữ, xây dựng nền văn hóa Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước. Cuộc thi cũng cho thấy lòng say mê nghề nghiệp của các diễn viên trẻ thật đáng trân trọng, khiến chúng ta thêm tự tin vào giá trị của nghệ thuật sân khấu truyền thống nói chung và của nghệ thuật Chèo nói riêng trong đời sống xã hội hôm nay. Các nhà hát, các đoàn nghệ thuật cần tiếp tục đầu tư hơn nữa coi đây là một trong những công tác quan trọng để duy trì và phát huy nghệ thuật chèo truyền thống. Bộ VHTTDL tổ chức các cuộc thi tài năng trẻ để phát hiện những nguồn nhân lực cao cho nghệ thuật biểu diễn, đặc biệt là sân khấu truyền thống.

(THỨ TRƯỞNG BỘ VHTTDL, PGS, TS TẠ QUANG ĐÔNG)

KẾT QUẢ GIẢI THƯỞNG

10 Huy chương Vàng, 18 Huy chương Bạc, 1 giải thưởng cho diễn viên trẻ nhất và 3 giải diễn viên chèo triển vọng. 10 tài năng trẻ được trao HCV gồm: Phùng Thị Thanh Huyền, Phạm Thị Kim Liên (NH Chèo Hà Nội), Trần Thị Lệ Thu, Nguyễn Thị Thu Hiền (NH Chèo VN), Đặng Thị Quyến (NH Chèo Bắc Giang),  Lê Thị Hồng Vân (NH Chèo Thái Bình),  Nguyễn Thị Tuyền (NH Chèo tỉnh Ninh Bình), Phạm Văn Hoá (NH NTTT Thanh Hoá), Nguyễn Thị Huyên (NH Chèo Quân đội), Lê Thị Kim Cúc (Trung tâm VHNT Hà Nam). Bên cạnh đó Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam cũng trao tặng phần thưởng và Bằng khen cho các diễn viên trẻ triển vọng, đơn vị có thành tích xuất sắc cho đơn vị có thành tích xuất sắc trong việc đào tạo và bồi dưỡng lớp diễn viên trẻ kế cận là Nhà hát Chèo VN, Nhà hát Chèo Ninh Bình.

Nguồn: THUÝ HIỀN, Ảnh: QUANG HÀO – Báo Điện tử Văn hóa

Đoạn trường vinh hoa- Phim tài liệu của VTV ra rạp

VHO- Sau những xuất chiếu tại các Trung tâm văn hoá, Đoạn trường vinh hoa – dự án phim tài liệu nằm trong khuôn khổ Dự án VTV Đặc biệt – một trong những dự án trọng điểm của Đài Truyền hình Việt Nam đã được nhà phát hành BHD đưa ra rạp chiếu với mong muốn toàn bộ lợi nhuận thu được từ phim sẽ được ê kíp sử dụng để ủng hộ bộ môn nghệ thuật tuồng cổ vốn đang dần mai một ở miền Tây.

Các nghệ sĩ đang chuẩn bị cho nhân vật của mình trước buổi diễn

Đoạn trường vinh hoa được thực hiện theo hướng tài liệu điện ảnh trực tiếp do đạo diễn Lê Mỹ Cường và Thanh Nguyễn đồng tác giả, quay hình trong suốt 18 tháng với hơn 100 giờ quay (từ tháng 3.2019 – 7.2020).

Đạo diễn Lê Mỹ Cường chia sẻ: “Cơ duyên tôi đến với phim này xuất phát từ sự tò mò của một người trẻ từ miền Bắc, chưa am hiểu về nghệ thuật cải lương tuồng cổ nên khi nhìn thấy những gánh hát ở các vùng quê, tôi thật sự muốn tìm hiểu đằng sau bức màn nhung ấy là gì. Ý định đó nung nấu quyết tâm để tôi từ Hà Nội vào miền Tây bắt tay làm bộ phim”.

Nghệ sĩ Phương Ánh trong vở diễn Bạch Ý Nhi cứu Chúa

Nội dung phim Đoạn trường vinh hoa kể về hành trình một gánh cải lương tuồng cổ hiếm hoi của nữ nghệ sĩ Phương Ánh (nhân vật chính của bộ phim) còn sót lại rong ruổi qua những đình làng, cổ miếu ở các tỉnh miền Tây. Trên ánh đèn sân khấu hoa lệ, họ là những ông hoàng bà chúa nhưng cũng là những người lao động chân lấm tay bùn, chật vật với đời sống mưu sinh khi bức màn nhung sân khấu hạ xuống.

Nghệ sĩ Phương Anh (con gái nghệ sĩ Phương Ánh) đang hóa trang thành nhân vật Bạch Nữ thần

Lênh đênh dọc ngang, ngang dọc theo kênh nước miền Tây, gánh cải lương của nghệ sĩ Phương Ánh trải qua không ít thăng trầm. Tưởng chừng, ánh hào quang sẽ đến bên gánh cải lương dày dặn kinh nghiệm, lâu năm ấy, nhưng thực chất, chén cơm manh áo khiến cho họ chật vật để giữ được ước mơ với nghệ thuật tuồng cổ này. Hoạ mặt, làm phục trang, chuẩn bị đạo cụ, thiết kế sân khấu, …tất tần tật, mỗi nghệ sĩ đều thành thạo như một chuyên viên chuyên nghiệp của các ê-kíp diễn hiện đại. Chỉ cần bước ra sân khấu, họ như những nhân vật hào sảng bước ra từ những câu hát chứ không phải là người vừa mới xắn tay áo, gấu quần để chạy từng bữa cơm đạm bạc, những giấc ngủ vội khi chưa kịp tẩy trang.

Gánh hát nghèo là mái nhà của những trái tim nghệ thuật đến từ Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cần Thơ,… và ở những vùng khác ở miền Tây. Cứ mỗi một lần ghé chân tại miếu đình, gánh cải lương lại có duyên tìm được những con người có đam mê với nghệ thuật tuồng cổ này.

Trước và sau sân khấu

Dù có bao gian khó, tình yêu với những câu hát cải lương, nghệ thuật bao đời ấy vẫn khó ai thay thế được. “Các bà ngày xưa kể lại, ông Tổ thiêng lắm, cũng vì mê hát mà đi theo và chết ở trong gánh hát đó con!…”, cô Ba, tên gọi thân thương của nghệ sĩ Phương Ánh chia sẻ.

Bộ phim Đoạn trường vinh hoa là một dự án phim liên quan đến đề tài văn hoá truyền thống nên bộ phim cũng nhận được tài trợ sản xuất bởi Quỹ FAMLAB (Phim, Nhạc và Lưu trữ) nằm trong Hợp phần 2 của Dự án Di sản Kết nối của Hội đồng Anh dành cho các cá nhân, các nhóm thực hành nghệ thuật và các tổ chức tại Việt Nam hoặc Vương quốc Anh có tiềm năng tạo ra ảnh hưởng bền vững và lâu dài cho các cộng đồng di sản văn hóa cũng như nghệ thuật.

Phim Đoạn trường vinh hoa sẽ được khởi chiếu giới hạn tại các cụm rạp BHD Star từ ngày 13.11.2020.

Nguồn: BẢO ANH – Báo Điện tử Văn hóa

Phim nói về người trưởng thành: Sức hút khó cưỡng

VHO-  Thay vì nội dung phản ánh tình yêu, tuổi trẻ, hành động… thời gian gần đây, các tác phẩm điện ảnh, truyền hình nói về người trưởng thành, tuổi trung niên với những vấn đề thực tế phải đối diện ngày càng được giới nghệ thuật và công chúng quan tâm.

Không hẹn mà gặp, những người làm nghề đã tìm được tiếng nói chung khi hướng về phân khúc khán giả lớn tuổi, thay thế những tác phẩm ngôn tình vốn “làm mưa làm gió” trên thị trường suốt thời gian dài.

Hiệu ứng và doanh thu bất ngờ

“Siêu phẩm” Tiệc trăng máu hiện đang chiếu rạp và thu được thành công rực rỡ, chính thức gia nhập “Câu lạc bộ phim trăm tỉ”. Bộ phim kể về bữa tiệc tân gia của cặp vợ chồng Ngọc Quang (Hứa Vĩ Văn), Nguyệt Ánh (Hồng Ánh) chiêu đãi nhóm bạn thân từ thuở nhỏ. Sự thân mật, gần gũi của bữa tiệc dần trở nên căng thẳng khi Nguyệt Ánh đề nghị mọi người tham gia một trò chơi: Ai nấy đều phải để điện thoại lên bàn, sau đó công khai tất cả tin nhắn, email, cuộc gọi… Và xung đột bắt đầu bùng nổ từ đây.

Kịch bản gốc của Italia nhưng biên kịch tài năng Bình Bồng Bột cùng đạo diễn Nguyễn Quang Dũng đã khéo léo đề cập tới rất nhiều vấn đề người trưởng thành ở Việt Nam đang phải đối diện, có thể kể đến như: Giữ lửa hôn nhân, ngoại tình, khẳng định vị trí trong xã hội, bất đồng trong việc gửi cha mẹ già vào viện dưỡng lão, vấn đề dạy con, sống thật với giới tính… Phần thoại gần gũi, truyền tải được câu chuyện đúng chất Việt Nam khiến khán giả ai cũng thấy mình trong đó.

Ở lĩnh vực truyền hình, những bộ phim được khán giả yêu mến vừa qua như Hoa hồng trên ngực trái, Đừng bắt em phải quên cũng nhắm tới đối tượng là người trưởng thành đã bước vào hôn nhân từ 10 đến 15 năm. Câu chuyện phim đặt ra những vấn đề hiện thực nóng hổi như: Phụ nữ hy sinh bản thân cho chồng con, chuyện ngoại tình, khúc

 mắc tình cảm trong quá khứ kéo dài tới hiện tại, mối quan hệ giữa vợ – chồng với người yêu cũ, ly hôn, hàn gắn, những vết sẹo khó lành sau tổn thương, chuyện nuôi dạy con cái…

Không chỉ ở thị trường Việt Nam, những tác phẩm phim ảnh của một số “ông lớn” như Hàn Quốc, Trung Quốc gây chú ý thời gian gần đây cũng hướng tới đối tượng khán giả lớn tuổi. Tác phẩm truyền hình Trung Quốc đang gây “sốt” là 30 chưa phải là hết xoay quanh ba nhân vật chính ở tuổi 30 với cuộc sống chưa trọn vẹn, có người cứ mãi loay hoay với sự nghiệp, có người vướng đổ vỡ hôn nhân và có người vẫn chưa tìm thấy “một nửa” của mình. Ngoài ra, các phim Thế giới hôn nhân khai thác sâu chuyện ngoại tình với những tổn thương của người trong cuộc và con cái; Cuộc chiến thượng lưu lại xoáy sâu vào những mâu thuẫn, tranh đấu bảo vệ quyền lực, khẳng định vị trí của bản thân và các hình thức thể hiện, khoe mẽ bản thân.

Đổi mới để không đối tượng nào bị bỏ quên

Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng cho biết, ở Tiệc trăng máu, anh được làm những thứ chưa từng làm, đó là một bộ phim hoàn toàn là những nhân vật ở độ tuổi 40. Anh thấy hứng thú bởi cho dù chỉ xoay quanh 7 nhân vật trên bàn tiệc, nhưng lại bộc lộ hết những mâu thuẫn thú vị, khiến khán giả xem phim sẽ có suy ngẫm ở một tầng sâu hơn. “Thị trường phim Việt còn thiếu những bộ phim dành cho lứa khán giả trung niên. Cuộc sống chứa đựng muôn vàn vấn đề dành cho nhiều độ tuổi khác nhau, và đối tượng nào cũng có “ngóc ngách” riêng để đạo diễn khai phá, quan trọng là mình có tìm được chìa khóa để làm nên một bộ phim hay”, đạo diễn Nguyễn Quang Dũng chia sẻ.

Cùng quan điểm này, đạo diễn, nhà sản xuất Phan Gia Nhật Linh cũng cho rằng, đối tượng khán giả lớn tuổi có nhiều vấn đề hấp dẫn có thể khai thác. “Thực tế, khán giả Việt Nam luôn hào hứng với những “drama” tràn lan trên màn ảnh như: Chuyện người thứ ba, đánh ghen, start-up, bán hàng đa cấp, làm giàu nhanh, chuyện làm ăn đổ vỡ, rồi thị phi giới tính, nuôi dạy con và giữ lửa gia đình… Những câu chuyện đó chính là cuộc sống thực của chúng ta mỗi ngày chứ không phải chỉ có trên mặt báo”, anh nói.

Phan Gia Nhật Linh tâm sự: “Trong những cuộc trà dư tửu hậu, tôi không ít lần nghe chuyện người này có “sugar baby”, người kia có bồ nhí và coi nó như một thứ “bình thường mới” mà với tôi, một người chưa có gia đình thấy thật kỳ lạ. Tôi cũng có những người bạn đi làm ăn, bán hàng đa cấp và lôi kéo cả bạn bè, gia đình mình vào vòng xoáy đó, có người tiền mất tật mang, có người mất hết bạn bè, họ hàng, làng xóm… Với người “có tật giật mình” thì sẽ thấy “may quá chuyện này chưa xảy ra với mình”, với người trong sạch thì có thể thấy hả hê “đáng đời những người gian dối”. Cả chuyện giới tính, bạn nghĩ rằng xã hội đã cởi mở hơn nếu nhìn vào thế giới showbiz, nhưng thật ra, với những người bình thường thì việc có được sự chấp nhận từ gia đình và bạn bè vẫn chưa hề dễ dàng”.

Nói thêm về đề tài này, đạo diễn Mai Hiền cho rằng việc đổi mới đề tài là cần thiết. “Luôn luôn tìm kiếm sự mới mẻ là điều mà chúng tôi, những người làm phim truyền hình hướng tới. Song song với đề tài về hình sự, tuổi trẻ lập nghiệp, chúng ta cũng có những phim đề tài hôn nhân gia đình hấp dẫn bởi sự gần gũi. Không chỉ vậy, chúng tôi cũng đã có kế hoạch sản xuất phim về nhân vật chính là những người già. Phim truyền hình mục đích là hướng tới khán giả đại chúng nên dù nói về đối tượng nào chúng tôi cũng hướng tới cách kể chuyện có thể có được sự đồng cảm và đón nhận của khán giả trẻ. Sẽ không có đối tượng khán giả nào bị bỏ quên”, đạo diễn phim Người phán xử, Hồ sơ cá sấu, khẳng định.

Nguồn: BẢO ANH – Báo Điện tử Văn hóa

Khai mạc Cuộc thi Tài năng trẻ diễn viên chèo toàn quốc: Nhiều kì vọng về tài năng trẻ cho sân khấu chèo

VHO-Tối 4.11, Cuộc thi Tài năng trẻ diễn viên chèo toàn quốc – 2020  do Cục Nghệ thuật biểu diễn phối hợp với Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Sở VHTTDL tỉnh Hà Nam và các đơn vị liên quan tổ chức đã khai mạc tại Nhà Văn hoá Trung tâm tỉnh Hà Nam, TP Phủ Lý, tỉnh Hà Nam. Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông tham dự và phát biểu chỉ đạo Lễ khai mạc. 

Phát biểu tại Lễ khai mạc, Thứ trưởng Tạ Quang Đông cho biết, từ kết quả và thành công của các Cuộc thi tài năng trẻ diễn viên sân khấu trong những năm qua, Cuộc thi Tài năng trẻ diễn viên chèo toàn quốc – 2020 tiếp tục được Bộ  VHTTDL giao Cục Nghệ thuật biểu diễn chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức tại thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam. Thứtrưởng Tạ Quang Đông nhấn mạnh: “Cuộc thi nhằm phát hiện những tài năng diễn viên sân khấu chèo; khuyến khích, động viên các nghệ sĩ trẻ có những đóng góp cho sự nghiệp sân khấu chèo trong những năm qua. Cuộc thi còn là dịp để các nghệ sĩ trẻ giao lưu, trao đổi, học tập kinh nghiệm, nâng cao chất lượng biểu diễn nghệ thuật sân khấu, đáp ứng nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của nhân dân trong thời kỳ mới. Đây cũng là dịp để các nhà quản lý, lãnh đạo các đơn vị nghệ thuật đánh giá thực trạng đội ngũ diễn viên trẻ sân khấu Chèo hiện nay, từ đó có những giải pháp thúc đẩy, bồi dưỡng, đào tạo lực lượng nghệ sĩ trẻ trong thời gian tới”.
Cuộc thi lần này quy tụ 64 diễn viên trẻ thuộc 11 Nhà hát, Trung tâm văn hóa và Đoàn nghệ thuật gồm: Nhà hát Chèo Việt Nam, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Nam Định, Nhà hát Chèo Hà Nội, Nhà hát Chèo Thái Bình, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Thanh Hóa, Nhà hát Chèo Quân đội, Nhà hát Chèo Ninh Bình, Nhà hát Chèo Bắc Giang, Trung tâm Văn hóa nghệ thuật tỉnh Thái Nguyên, Đoàn Nghệ thuật tỉnh Quảng Ninh và Trung tâm Văn hóa nghệ thuật tỉnh Hà Nam.

Ông Lê Minh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Nghệ thuật Biểu diễn và ông Trần Xuân Dưỡng, Phó Chủ tịch tỉnh UBND tỉnh Hà Nam tặng cờ lưu niệm cho các thí sinh tham dự cuộc thi

Đối tượng thí sinh tham gia dự thi là những diễn viên đang hoạt động ở các đơn vị nghệ thuật Chèo chuyên nghiệp. Các thí sinh dự thi có tuổi đời không quá 33 tuổi. Mỗi thí sinh dự thi được chọn diễn 1 trích đoạn có thời lượng không quá 25 phút. Trường hợp 2 diễn viên cùng dự thi 1 trích đoạn, thời lượng trích đoạn không quá 35 phút. Không chấp nhận 1 trích đoạn có từ 3 diễn viên trở lên đăng ký dự thi. Hội đồng Giám khảo chỉ chấm điểm tài năng diễn xuất của diễn viên thông qua vai diễn. Không chấm trích đoạn và các thành phần tham gia hỗ trợ khác như diễn viên, nhạc công, đạo diễn…Phần biểu diễn của các thí sinh yêu cầu phải hát đúng với các làn điệu chèo, nói phải tròn vành rõ chữ và có sức truyền cảm; kết hợp nhuần nhuyễn kỹ thuật diễn xuất “thanh, sắc, thục, tinh, khí, thần”, thể hiện rõ nét tình cảm, tính cách, tâm lý của nhân vật, tạo sức lôi cuốn khán giả.
Với 57 trích đoạn dự thi, Ban Tổ chức sẽ lựa chọn để tặng giải thưởng Huy chương Vàng, Huy chương Bạc cho cá nhân diễn viên. Ngoài các giải chính thức, Ban Tổ chức sẽ tặng thưởng một số giải phụ khác như giải Diễn viên trẻ nhất, Nam diễn viên triển vọng, Nữ diễn viên triển vọng.
Ngay sau lễ khai mạc, 3 diễn viên trẻ của Trung tâm VHNT tỉnh Hà Nam đã biểu diễn phần dự thi của mình. Đó là : Đỗ Thị Nương với vai Thị Nở trong trích đoạn Đôi lứa xứng đôi, Lê Thị Kim Cúc với vai Suý Vân trong Suý Vân giả dại, Lê Ngọc Thân với vai Cu Sứt trong Cu Sứt huyện Tề. Các diễn viên trẻ của Hà Nam đã tạo ấn tượng tốt với đại biểu và khán giả bởi những phần trình diễn nắm chắc những đặc trưng cơ bản của chèo truyền thống cũng như bản lĩnh tự tin trong biểu diễn.

Diễn viên trẻ Đỗ Thị Nương trong vai Thị Nở trong trích đoạn Đôi lứa xứng đôi

Trước lễ khai mạc, tại cuộc họp giữa Ban tổ chức và đại diện các đơn vị có thí sinh tham gia cuộc thi, ông Lê Minh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, Trưởng ban tổ chức Cuộc thi chia sẻ: “Với tinh thần trách nhiệm cao của người dân trong công tác phòng chống dịch bệnh, nước ta đã cơ bản kiểm soát được tình hình dịch Covid-19, tạo điều kiện thuận lợi để Cục Nghệ thuật biểu diễn tổ chức cuộc thi này. Với mong muốn bảo tồn tinh hoa văn hóa dân tộc, giới thiệu, quảng bá, tôn vinh nghệ thuật sân khấu chèo trong đời sống văn hóa, Bộ VHTTDL đã tổ chức nhiều cuộc thi tài năng, liên hoan chèo toàn quốc, tạo sân chơi lành mạnh để các nghệ sĩ trẻ giao lưu, trao đổi, học tập kinh nghiệm, nâng cao chất lượng biểu diễn nghệ thuật sân khấu, đáp ứng nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của nhân dân”. Thông tin về số lượng thí sinh, ông Lê Minh Tuấn cho biết, số lượng thí sinh đăng ký tham dự cuộc thi năm nay đông hơn các năm trước, việc các thí sinh lựa chọn các trích đoạn mà trước đó đã có nhiều nghệ sĩ biểu diễn thành công cũng sẽ tạo nên hấp dẫn cho cuộc thi bởi để tạo dấu ấn, đòi hỏi các thí sinh phải không ngừng nỗ lực trong tập luyện và đòi hỏi phải tiếp tục sáng tạo, để tạo ra sự khác biệt so với các tiết mục đã biểu diễn trước đó…

Nguồn: THUÝ HIỀN; ảnh : HOÀNG ANH – Báo Điện tử Văn hóa

Sân khấu Thủ đô: Đang lảng tránh hiện thực đương thời

VHO- Thiếu những tác phẩm sân khấu về đề tài đương đại, vắng bóng một Hà Nội năng động đang thay da đổi thịt từng ngày, dường như sân khấu Thủ đô đã thực sự “tụt hậu” khi cứ mãi gặm nhấm các kịch bản theo xu hướng hoài cổ. Đó là nhận định chung của rất nhiều tham luận tại Hội thảo “Sân khấu Hà Nội với cuộc sống hôm nay” do Hội Sân khấu Hà Nội tổ chức.

Ngoài ra, cũng có nhiều ý kiến xoay quanh việc thiếu và yếu tác phẩm chất lượng phản ánh về các vấn đề hiện thực nóng hổi. Có thể nói, đây là bài toán khó chưa có lời giải đã được đưa ra ở nhiều hội thảo của Hội Sân khấu Hà Nội nói riêng và ngành sân khấu nói chung.

Chuyện muôn thủa “Biết rồi, khổ lắm, nói mãi…”

Ngay trong phát biểu đề dẫn Hội thảo, PGS, TS Trần Trí Trắc, Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật Hội Sân khấu Hà Nội đã đặt câu hỏi: “Sân khấu Hà Nội đang còn lảng tránh hiện thực đương thời, còn chưa nhập cuộc với cuộc sống đổi mới ở Thủ đô như Bác đã dạy? Trả lời câu hỏi này thuộc về các nhà lý luận, các nhà biên kịch, đạo diễn và các nghệ sĩ cùng các nhà quản lý có mặt trong Hội thảo…”. Câu hỏi đặt ngược lại với Ban tổ chức Hội thảo đó là, liệu những gương mặt đại biểu, kể cả những người tham luận thực sự có quyền để trả lời và tháo gỡ những khúc mắc của sân khấu Thủ đô hay không? Bởi lẽ, cũng như các cuộc hội thảo trước đây, những chủ thể quan trọng được đề cập tại hội thảo đó là các nhà hát, các đơn vị nghệ thuật sân khấu của Thủ đô và nằm trong địa bàn của Thủ đô thì lại vắng mặt.

NSND Thanh Trầm, Chủ tịch Hội Sân khấu Hà Nội chia sẻ: “Chúng tôi đều có gửi giấy mời, thậm chí gọi điện thoại thì đều nhận được câu trả lời của lãnh đạo các nhà hát là rất bận nên không thể tới được!”. Vậy tổ chức hội thảo bàn về sân khấu Thủ đô mà chính các nhà hát của Thủ đô lại không quan tâm, không cần lắng nghe thì liệu những khúc mắc, khó khăn trong nội tại sân khấu Thủ đô có được giải quyết hay không?

Cần thay đổi tư duy làm sân khấu

NSND Trần Quốc Chiêm, Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội, tác giả Nguyễn Hiếu, tác giả Lê Quý Hiền và nhiều tham luận đã đề cập tới sự thiếu vắng các vở diễn hay về đề tài Hà Nội hôm nay. Điều này thể hiện rất rõ tại Liên hoan Sân khấu Thủ đô 2020 vừa diễn ra vào tháng 10.2020. Kịch mục của Liên hoan hầu như không có tác phẩm được dàn dựng từ kịch bản mới, đa số đều khai thác kịch bản của các tác giả đã viết từ 30-40 năm trước nên không phản ánh được thực tế cuộc sống Thủ đô hôm nay. Đơn cử là Nhà hát Kịch Hà Nội đã từng rất oanh liệt với các vở diễn hay chính kịch và thời sự thì nay lại “ẩn mình” vào một đề tài dân gian về câu chuyện Trương Chi – Mỵ Nương xưa cũ, chưa kể tới là dàn diễn viên giỏi, gạo cội cũng không thể khắc phục được cái yếu từ góc độ kịch bản. Những ai đã từng yêu thương hiệu Kịch Hà Nội hẳn sẽ không khỏi tiếc nuối khi nhớ về một thời với những Tôi và chúng ta, Thầy khóa làng tôi, Cát bụi, Hà My của tôi, Điện thoại di động…

Theo NSND Thanh Trầm, ngay cả kịch bản mới cũng bị sa vào sự vụn vặt, kể lể những éo le, trắc trở, những màn “ngôn tình” mùi mẫn một cách sống sượng. Quanh đi quẩn lại vẫn một số mô-tip quen thuộc thì làm sao khán giả không chán? Xem xong là hết, không còn những dư âm, rung động, những trăn trở, day dứt khi được tiếp nhận một tác phẩm sân khấu đề cập tới các vấn đề lớn lao của thời cuộc, của con người và cuộc sống hôm nay…

Vấn đề đặt ra là Hội Sân khấu Hà Nội cần xem lại tầm ảnh hưởng và uy tín đối với các nhà hát của Hà Nội; vì sao lãnh đạo các nhà hát lại có thể thờ ơ và thẳng thừng từ chối không tham gia khi biết rằng Hội thảo đang bàn về chính vai trò và nhiệm vụ của mình? Nếu tổ chức hội thảo mà chỉ có một bộ phận nghệ sĩ nói cho nhau nghe thì nên chăng Hội cần tính tới việc tổ chức các hoạt động hiệu quả hơn thay vì hội thảo? Để giải quyết vấn đề Hà Nội thiếu vắng những vở diễn hay về cuộc sống, con người Thủ đô cũng như những vấn đề thời sự mà xã hội quan tâm, các cơ quan có trách nhiệm như Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội, Hội Sân khấu Hà Nội, Sở VHTT Hà Nội cần phải có chiến lược dài hơi như đặt hàng những tác phẩm có chất lượng, tổ chức trại sáng tác, các cuộc thi kịch bản chú trọng tới đề tài Hà Nội… Có như vậy mới tạo được động lực và khuyến khích những người sáng tạo nghệ thuật tâm huyết với mảng này.

Thực lực về con người của sân khấu Thủ đô là có, nhưng vấn đề lớn nhất đó chính là bản thân các nhà hát và cá nhân từng thành phần sáng tạo nghệ thuật phải có sự thay đổi tư duy làm nghệ thuật. Quan trọng hơn, những lãnh đạo nhà hát, của Hội Sân khấu Hà Nội, của Sở VH&TT Hà Nội cần phải lắng nghe những phản hồi từ đồng nghiệp, từ khán giả để kéo sân khấu Thủ đô ra khỏi “hố tụt hậu” và theo kịp cuộc sống đang phát triển như vũ bão ngoài kia.

 Nguồn: THÚY HIỀN – Báo Điện tử Văn hóa