Nobel Văn học 2019: Lần đầu trao giải thưởng “kép”

nobelprize-min

VHO- Giải thưởng Nobel Văn học 2019 đã được trao cho tác giả người Áo Peter Handke. Trong khi đó, giải thưởng Nobel Văn học 2018 đã được trao cho nhà văn người Ba Lan Olga Tokarczuk, sau khi bị tạm hoãn từ năm ngoái do các bê bối tình dục.

Nữ tác giả người Ba Lan Olga Tokarczuk, chủ nhân giải thưởng Nobel Văn học 2018

Buổi lễ trao giải đã diễn ra vào lúc 13h ngày 10.10 theo giờ địa phương (18h theo giờ Việt Nam) tại thành phố Stockholm, Thụy Điển.

Theo Ủy ban Nobel, quá trình chấm giải năm nay có phần mở rộng hơn so với nhiều năm trước. Đây được coi là một trong những lần hiếm hoi, giải thưởng kép của hai năm được tiến hành trao tặng trong cùng một buổi lễ. Phát biểu về các tác phẩm văn học của tác giả người Ba Lan Olga Tokarczuk, Viện Hàn lâm Khoa học Thụy Điển đã ca ngợi chủ nhân của cuốn sách The Flight (Chuyến bay) và Gra na wielu bebenkack (Lái máy cày qua xương người chết) vì trí tưởng tượng phong phú cũng như lối kể chuyện dí dỏm. Trong khi đó, chủ nhân giải thưởng Nobel năm 2019 thuộc về nhà văn người Áo Peter Handke, ông được coi là một trong những tác giả có tầm ảnh hưởng lớn của thời đại này. Các tác phẩm của ông bao gồm A Sorrow Beyond Dream được đánh giá cao về sự khéo léo trong việc sử dụng ngôn ngữ, khám phá những chất liệu mới mẻ và đem lại các giá trị kinh nghiệm chưa từng có tiền lệ.

Cả hai tác giả Tokarczuk và Peter Handke đều đã giành chiến thắng trước 5 nhà văn khác. Đây cũng là những người đầu tiên được lựa chọn theo tiêu chí đánh giá mới được đưa ra bởi Viện Hàn lâm Khoa học Thụy Điển sau vụ bê bối về lạm dụng tình dục gây chấn động vào năm 2018. Vụ việc này cũng khiến Ủy ban Nobel hoãn trao giải thưởng này một năm. Kể từ đó, Viện Hàn lâm đã thực hiện hàng loạt các biện pháp mới nhằm khôi phục niềm tin của công chúng vào giải thưởng danh giá cũng như Ủy ban Nobel được thành lập từ thế kỷ 18. Nobel Văn học từng được coi như điều bảo chứng cho ngôn ngữ Thụy Điển.

Tác giả Peter Handke, chủ nhân giải thưởng Nobel Văn học 2019

Olga Tokarczuk, chủ nhân giải Nobel Văn học 2018 sinh năm 1962 tại Sulechów, Ba Lan, hiện đang sinh sống ở Wrocław. Cha mẹ bà đều là giáo viên. Phát hiện niềm đam mê văn học từ những năm còn ngồi trên ghế nhà trường, sau khi theo học ngành Tâm lý học tại Đại học Warsaw, bà ra mắt công chúng lần đầu tiên với tư cách nhà văn vào năm 1993 với tiểu thuyết đầu tay Podróz ludzi Księgi (Cuộc hành trình của những người làm sách). Tiểu thuyết lấy bối cảnh ở Pháp và Tây Ban Nha vào thế kỷ 17, nơi các nhân vật đang tìm kiếm một bí ẩn cuốn sách ở Pyrenees. Cuốn sách đã được đón nhận rộng rãi và từng nhận giải thưởng của Nhà xuất bản Ba Lan cho Tác phẩm hay nhất giai đoạn 1993 – 1994. Tuy nhiên, chỉ đến khi cho ra đời cuốn tiểu thuyết thứ ba với tên gọi Prawiek I inne czasy, được đổi tên thành Primeval và Những thời đại khác vào năm 2010, sự nghiệp của bà mới bắt đầu có những bước đột phá. Theo Ủy ban Nobel, các tác phẩm của bà trong thời kỳ này là một ví dụ điển hình cho thể loại văn học mới của Ba Lan sau năm 1989. Lối hành văn của Tokarczuk cũng thể hiện trí tưởng tượng tuyệt vời và mức độ tinh tế nghệ thuật cao. “Những chất liệu tạo nên một câu chuyện ngụ ngôn tuyến tính với lối kể chuyện toàn tri cùng dòng chảy siêu hình mạnh mẽ, tác phẩm Dom dzienny dom nocny, sáng tác năm 1998 và được đổi tên thành House of Day, House of Night vào năm 2002 (tạm dịch: Ngôi nhà Buổi sáng và Ban đêm) trở nên vô cùng ấn tượng”, theo nhận xét của Ủy ban Nobel. Theo Ủy ban Nobel, một trong những kiệt tác của Tokar­czuk cho đến nay là cuốn tiểu thuyết Księgi Jakubowe được xuất bản vào năm 2014 (tạm dịch: Sách của Jacob). “Thật thú vị khi Tokar­czuk cho phép chúng ta đi sâu vào tâm trí của các nhân vật chính dù chỉ được mô tả theo góc nhìn của nhà văn”.

Trong khi đó, Peter Handke, người giành được giải thưởng Nobel Văn học 2019 từ đầu những năm 1960 đã được biết đến như một trong những nhà văn có tầm ảnh hưởng nhất châu Âu. Viện Hàn lâm Khoa học Thụy Điển nhận định, các tác phẩm của ông có sự khéo léo về ngôn ngữ cũng như tính đặc thù trong kinh nghiệm con người được truyền tải. Nhà văn Peter Handker sinh năm 1942 tại miền Nam nước Áo, có cha là người Đức và mẹ là người Slovenia. Ông dành phần lớn thời thơ ấu của mình tại Berlin trong suốt những năm tháng chiến tranh và trở thành sinh viên chuyên ngành Luật, Đại học Graz.

Tuy nhiên, ông sớm nhận ra niềm đam mê của mình với văn học và quyết định biến đây trở thành sự nghiệp một cách nghiêm túc. Trong quá trình cống hiến suốt 50 năm, gia tài văn học của Handker bao gồm nhiều đầu tiểu thuyết, tiểu luận, kịch bản phim và các tác phẩm khác…

 Vinh danh những đột phá về pin lithium-ion

Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã tiến hành trao giải thưởng Nobel Hóa học 2019 danh giá đến các nghiên cứu liên quan đến pin lithium-ion, hệ thống lưu trữ năng lượng đã góp phần cách mạng hóa các thiết bị điện tử cầm tay. Với giải thưởng Nobel danh giá, ba nhà khoa học John B. Goodenough, M. Stanley Whmitham và Akira Yoshino nhận được khoản tiền trị giá 900.000 USD.

Công trình nghiên cứu của ba nhà khoa học được xem như đặt nền tảng cho một xã hội không có nhiên liệu hóa thạch. Thông qua quá trình nghiên cứu, các loại pin năng lượng phát triển bởi John B. Goodenough, M. Stanley Whmitham và Akira Yoshino được ứng dụng trong hầu hết các thiết bị thông thường như điện thoại di động, máy tính xách tay hay xe điện, theo Ủy ban Nobel. Trong khi các loại pin lithium-ion dạng lớn được sử dụng trong các loại xe điện chạy đường dài, phiên bản nhỏ hơn của chúng được ứng dụng trong các thiết bị y tế cứu sinh như máy khử rung tim.

Trả lời phỏng vấn của truyền thông quốc tế sau khi nhận được giải thưởng Nobel Hóa học 2019, Giáo sư Yoshino cho biết, đây là một tin tức tuyệt vời đối với cá nhân ông. Ông chia sẻ, sự tò mò chính là động lực thúc đẩy công việc của mình trong suốt quá trình nghiên cứu. Ông cũng tỏ ra hài lòng với việc những đóng góp của mình có thể góp phần chống lại biến đổi khí hậu.

 Nguồn: THỤC LINH – Báo Điện tử Văn hóa