Điện ảnh Việt: Đợi chờ…cơn sốt mới

poster-co-ba-sai-gon-1500563909501-1510281520268-1510283293705-126-0-535-660-crop-1510283297642

VH- 38 bộ phim được sản xuất trong năm, điện ảnh Việt Nam 2017 dù còn nhiều trăn trở song cũng đã khép lại với những hiện tượng chưa từng có. Bên cạnh một LHP lần đầu tiên với sự độc chiếm của phim truyện tư nhân là những hiện tượng phòng vé, với các cơn sốt kỷ lục từ Bông sen vàng Em chưa 18 hay các bộ phim Cha cõng conĐảo của dân ngụ cưCô gái đến từ hôm qua, Cô Ba Sài Gòn…

Mức tổng doanh thu màn ảnh Việt tăng cao chưa từng có cũng là tín hiệu cho niềm lạc quan chờ đợi những cơn sốt mới sẽ được tạo nên từ các tác phẩm điện ảnh chinh phục khán giả bằng chất lượng chứ không phải từ… vận may.

“Đảo của dân ngụ cư” là tác phẩm điện ảnh có nhiều thành công trong năm 2017

Khi phim tư nhân làm mưa gió

Sự độc chiếm thị trường của phim tư nhân trước nỗi khắc khoải héo mòn của dòng phim truyện Nhà nước ở giai đoạn này không chỉ thể hiện ở kỳ LHP Việt Nam thứ XX hoàn toàn vắng bóng phim truyện Nhà nước đặt hàng. Những năm gần đây, phim tư nhân đã liên tiếp khuynh đảo thị trường điện ảnh và tạo nên những cơn sốt hiếm có, những hiện tượng phòng vé chưa từng xảy ra ở dòng phim chính thống.

Năm 2017, cả nước có số lượng phòng chiếu phim đạt gần 740 phòng, số lượng hơn 111.000 ghế. Ước tính tổng doanh thu phòng vé là 3.250 tỉ, cao nhất lịch sử màn ảnh Việt, tăng 17% so với năm 2016 (2.800 tỉ), trong đó phim Việt chiếm 25% doanh thu. Con số này cũng tương đương với số lượng hơn 45 triệu lượt khán giả tới rạp.

Hiện tượng của năm không thể bỏ qua là Em chưa 18 (đạo diễn Lê Thanh Sơn, Charlie Nguyễn và hãng phim Chánh Phương sản xuất) khi phim này không những vượt qua “bom tấn” về doanh thu phòng vé của năm 2017, vốn đã được dự báo từ trước là Kong: Skull Island mà thậm chí còn đứng đầu doanh thu màn ảnh Việt từ trước đến nay. Nếu trước đây các phim Để Mai tính 2 hay Em là bà nội của anh vượt mốc 100 tỉ đã được xem là kỳ tích thì Em chưa 18 với tổng doanh thu 169 tỉ đồng đã được ghi nhận thực sự là một hiện tượng đáng kinh ngạc.

Mặc dù được đánh giá chưa phải là phim xuất sắc nhưng Bông sen vàng của LHP Việt Nam XX đã phá nhiều kỷ lục với sự chỉn chu, kịch bản và kết cấu chặt chẽ so với mặt bằng chung. Nhịp phim tươi tắn đã thổi làn gió mới vào điện ảnh Việt, đồng thời mang đến cơn sốt lạ trong hệ thống rạp chiếu của Việt Nam. Sự ăn khách của phim cũng thôi thúc các nhà chuyên môn nhận ra tiềm năng to lớn của điện ảnh Việt đương đại khi khai thác những đề tài trẻ trung, đáp ứng thị hiếu của đối tượng khán giả chính là giới trẻ.

Minh chứng là những cơn “mưa gió” phòng vé trong năm qua đã góp phần xóa mờ nỗi buồn của điện ảnh Việt khi phim Nhà nước hoàn toàn vắng bóng hay những lình xình của câu chuyện cổ phần hóa. Ngoài Em chưa 18 là những cái tên phim không mấy xa lạ như Cô gái đến từ hôm qua, doanh thu 68 tỉ; Cô Ba Sài Gòn, doanh thu gần 60 tỉ…

“Người bất tử”, phim của đạo diễn Victor Vũ sẽ ra mắt năm 2018

Chờ những “cơn sốt” không từ… vận may

Dẫu doanh thu chưa phải là tất cả nhưng những hiện tượng không bất thình lình này đang nhen lên kỳ vọng về những cơn khuynh đảo thị trường phim Việt sẽ tiếp tục xuất hiện, với nhiều bộ phim được đầu tư bài bản, chất lượng và thành công không phải vì may mắn.

Giữa những trăn trở “điện ảnh Nhà nước đang ở nơi đâu?” hay mơ màng “ăn mày dĩ vãng”, nhiều nhà chuyên môn cũng tỏ rõ sự hào hứng trước sắc màu tươi mới ở các bộ phim do tư nhân sản xuất. Sức sống căng tràn và góc nhìn phá cách, vượt qua khuôn mẫu công thức đang bộc lộ ngày càng rõ nét ở một thế hệ làm phim trẻ. Không ít đạo diễn lần đầu trình làng tác phẩm đầu tay đã lập tức thu hút được sự chú ý của giới nghề.

Từ những căn cứ này để giải mã thành công của Em chưa 18, Cha cõng con, Đảo của dân ngụ cư hay nhiều bộ phim Việt có doanh thu cao khác, nhiều chuyên gia cho rằng, nỗ lực đầu tư và theo đuổi định hướng làm phim nghiêm túc, nhân văn chính là yếu tố để những bộ phim này gặt hái thành công, hơn là lý giải thuộc về may mắn.

Cảnh trong phim “Em chưa 18” lập kỷ lục doanh thu, Bông sen vàng tại LHP XX

Chủ tịch Hội đồng giám khảo hạng mục phim truyện ở LHP Việt Nam XX, NSND, đạo diễn Đặng Nhật Minh cho rằng, sự chiếm lĩnh thị trường của phim tư nhân chính là thể hiện một bước chuyển mới của điện ảnh Việt Nam. Ông cũng nhìn nhận, khán giả trẻ hiện nay chủ yếu thích xem phim giải trí, phim hài, hành động, chán xem phim đề tài chiến tranh lịch sử… Đó cũng là lý do vì sao các nhà sản xuất tư nhân chủ yếu khai thác mảng đề tài này.

Tuy nhiên, nếu cứ nhìn phim giải trí là chỉ câu khách, nặng về thương mại thì rất thiếu công bằng. Cũng vẫn trường hợp Em chưa 18, không đơn giản để một bộ phim ngoài kỷ lục doanh thu cao nhất còn cán mốc nhiều kỷ lục khác như phim Việt có doanh số ba ngày cuối tuần công chiếu cao nhất, phim Việt có doanh số một ngày cao nhất. Thành công của bộ phim cũng không nằm trong công thức chung lâu nay, gồm: ngôi sao, đạo diễn tên tuổi, chiêu trò PR hay kịch bản mua của nước ngoài… Yếu tố dẫn đến sự đón nhận tích cực từ khán giả ở phim được ghi nhận là kịch bản trẻ trung, logic, diễn viên nhập vai, tiết tấu mới lạ, dí dỏm, phù hợp tâm lý giới trẻ… Cũng nhờ vậy, Em chưa 18 đã trở thành phim Việt đầu tiên được một số đối tác của Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ mua bản quyền để làm lại.

Dự án điện ảnh ra mắt đầu năm 2018 “Ở đây có nắng”

Ngoài thực tế phim ra rạp ngày một nhiều hơn, những cơn sốt phòng vé cũng như phản hồi tích cực từ khán giả – những “giám khảo” công tâm chính là thước đo khẳng định thành công của mỗi bộ phim. Tình trạng cháy vé hay hình ảnh rạp chiếu phim luôn đầy ắp khán giả giờ đây không chỉ là độc quyền của những bộ phim bom tấn nhập khẩu mà hoàn toàn có thể thuộc về phim Việt. Thực tế này cũng đang khẳng định sự lạc quan, tin tưởng vào những thành công của điện ảnh Việt Nam trong thời gian tới.

Màn ảnh Việt bước sang năm 2018 với khấp khởi, trông chờ những cơn sốt kỷ lục mới sẽ tiếp tục xuất hiện. Những dự án tiềm năng chuẩn bị ra mắt trong năm như Ở đây có nắng (đạo diễn Đỗ Nam), Yêu em bất chấp (Văn Công Viễn), (Nguyễn Hữu Hoàng), Tháng năm rực rỡ (Nguyễn Quang Dũng), Chàng vợ của em (Charlie Nguyễn), Người bất tử (Victor Vũ)… đang mở ra cánh cửa đợi chờ, hi vọng vào sự năng động của một thế hệ làm phim mới khi khám phá, khai thác tiềm năng cũng như thế mạnh của ngôn ngữ nghệ thuật giàu quyền lực để đánh trúng thị hiếu khán giả, tạo nên làn sóng yêu thích của công chúng yêu điện ảnh nước nhà.

 Khác với một vài năm trước, các hãng phim tư nhân hiện nay đã tích cực đầu tư vốn để sản xuất phim, góp phần tạo ra nhiều tác phẩm phong phú về thể loại, đề tài và hạn chế tối đa những tác phẩm yếu kém, chọc cười, hài nhảm… 16 phim truyện dự thi LHP Việt Nam XX và “Dạ cổ hoài lang” tham dự Giải thưởng Phim ASEAN đã góp phần thay đổi quan điểm rằng cứ phim tư nhân là hướng đến lợi nhuận, câu khách rẻ tiền. Nhiều phim cho thấy sự đầu tư chỉn chu, bài bản, với phong cách và ngôn ngữ nghệ thuật tươi mới; không ít phim có giá trị nhân văn như Cha cõng con, Đảo của dân ngụ cư, Dạ cổ hoài lang…

TS NGÔ PHƯƠNG LAN – Cục trưởng Cục Điện ảnh

(Nguồn: Ngân An – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)