Bích họa trên những vòm cầu: Cơ hội phục hưng một đại lộ danh giá của Hà Nội xưa

phung-hung-1

VH- Dự án bích hoạ trên phố Phùng Hưng được xây dựng trên cơ sở chương trình Đưa nghệ thuật vào không gian sống, hiện đang được các họa sĩ Hàn Quốc triển khai.

Đây cũng là một trong những dự án nghệ thuật công cộng hiếm hoi tại Hà Nội được giới chuyên môn ghi nhận là một ý tưởng đẹp.

Đánh thức ký ức

Nhà nghiên cứu mỹ thuật Trần Hậu Yên Thế, tư vấn chuyên môn của dự án phố bích họa cho rằng, việc lựa chọn Phùng Hưng để triển khai dự án khu phố nghệ thuật tại Hà Nội là một ý tưởng nên được tán thưởng. Đó không chỉ là ý tưởng để tạo dựng nên một không gian nghệ thuật “có chất” của Hà Nội mà thực tế, còn là sự trở lại của lịch sử.

Trần Hậu Yên Thế cũng đã dành nhiều nghiên cứu về những giai đoạn lịch sử, những biến thiên thăng trầm ở con phố rất đặc trưng này của Hà Nội. Thời Pháp thuộc, phố Phùng Hưng là đại lộ(Boulevard) Henri d’Orléans, tên con trai cả của Hoàng tử Robert, Công tước xứ Chartres. Việc người Pháp đặt tên thái tử Henri d’Orléans cho một đường phố Hà Nội cũng có lý do đặc biệt, là bởi những cống hiến và gắn bó của ông với Việt Nam trên nhiều phương diện. Sau 1945, đại lộ Henri d’Orléans được đổi tên thành phố Phùng Hưng, tuy nhiên, đây chính là một giai đoạn lịch sử danh giá của con phố mang những nét đặc trưng dáng dấp của Hà Nội cổ xưa.

Lịch sử và những giá trị kiến trúc, nghệ thuật của con phố đã trở thành những di sản vô giá của Hà Nội. Không ít tác phẩm nghệ thuật đã được các nghệ sĩ sáng tác, lấy cảm hứng từ những vòm cầu phía dưới chân đường sắt tàu hỏa chạy ngang qua con phố…”, nhà nghiên cứu Trần Hậu Yên Thế cho biết thêm.

Trong số nhiều phác thảo và ý tưởng nghệ thuật về phố Phùng Hưng mà Trần Hậu Yên Thế đã vẽ và nghiền ngẫm, “Nhà số 63 phố Phùng Hưng” là tác phẩm “ôm” trong đó nhiều lớp lang mà mỗi lớp là một cắt lớp lịch sử về con phố. Bây giờ đi tìm, người ta sẽ khó tìm ra căn nhà số 63 phố Phùng Hưng bởi những biến dạng mặt tiền, số nhà được đặt tít lên cao. Bức vẽ của họa sĩ Yên Thế như một cuộc đi tìm lại hồi ức xưa, thông qua đại diện là căn nhà vừa có nét kiến trúc phảng phất Á Đông, vừa mang kiến trúc phương Tây. Nửa Tây nửa ta cũng là style kiến trúc của con phố Phùng Hưng này.

Tác phẩm này của anh dự kiến sẽ là một trong những phác thảo được chọn trong số 19 bức bích họa thử nghiệm trên những vòm cầu ở phố Phùng Hưng.

Dự án phố bích họa cũng sẽ bao gồm nhiều tác phẩm khác với những đề tài phản ánh đời sống sinh hoạt đặc trưng của người dân cũng như lịch sử, văn hoá Hà Nội. Đó là những tác phẩm về biểu tượng hồ Gươm, gánh hàng hoa, khung cảnh thời kỳ bao cấp, cầu đường sắt Long Biên. Đáng chú ý, nhiều phác thảo của các nghệ sĩ Việt Nam đã đưa ra những ý tưởng độc đáo như biến vòm cầu thành bảo tàng nhỏ về lịch sử cầu Long Biên, mô hình máy nước công cộng thời bao cấp trên phố Phùng Hưng…

Nhiều nghệ sĩ đương đại tên tuổi cũng tham gia dự án nghệ thuật này như Nguyễn Thế Sơn, Nguyễn Trí Mạnh, Nguyễn Văn Quyết…

Điểm đến mới của du lịch Hà Nội

Điểm độc đáo của dự án này là có sự tương tác giữa những tác phẩm nghệ thuật với công chúng. Nếu như phố đi bộ Hồ Gươm đã là một không gian trải nghiệm lịch sử; phố đi bộ ở Hàng Đường, Hàng Đào, Hàng Gai là không gian thương mại, mua sắm thì sau này, con phố Phùng Hưng với dự án nghệ thuật bích họa trên những vòm cầu được các nhà chuyên môn kỳ vọng sẽ trở thành không gian nghệ thuật nhiều sức hút của Hà Nội .

Phố bích họa do UBND quận Hoàn Kiếm phối hợp với Chương trình định cư con người Liên Hợp Quốc (UN-Habitat) và Quỹ giao lưu quốc tế Hàn Quốc (Korea Foundation) thực hiện. Địa điểm triển khai dự án bích họa là mặt vòm phía Đông ngã ba phố Phùng Hưng – Lê Văn Linh đến đến phố Hàng Cót.

Tham gia dự án là các họa sĩ Hàn Quốc, cũng là những nghệ sĩ đã thực hiện thành công dự án làng bích họa Tam Thanh ở Quảng Nam. Theo Giám đốc Mỹ thuật của dự án Lee Kong Jun, với chủ đề xuyên suốt là ký ức về Hà Nội, các họa sĩ Hàn Quốc mong muốn có thể tái hiện lại một Hà Nội của cả quá khứ và hiện tại. Ông Lee Kong Jun chia sẻ, mong rằng sau khi được hoàn thành, dãy phố này sẽ trở thành một điểm tham quan nổi tiếng trong khu vực phố cổ Hoàn Kiếm.

Kim Hyu Chang, họa sĩ Hàn Quốc đã ở tuổi 70 nở nụ cười thân thiện chào chúng tôi trong khi đôi tay tinh tế của ông vẫn đang miệt mài ở từng nét vẽ tái hiện lại ký ức tàu điện của Hà Nội xưa. Với kinh nghiệm thực hiện 4 tác phẩm ở làng bích họa Tam Thanh, họa sĩ Kim Hyu Chang cho biết sẽ thể hiện chân thực và sống động nhất những tác phẩm mỹ thuật về cuộc sống, văn hóa và con người Hà Nội.

Ông Phạm Tuấn Long, Phó chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm cho biết, dự án bích hoạ trên phố Phùng Hưng dự kiến sẽ kéo dài đến Tết Nguyên đán. “Các họa sĩ Hàn Quốc đang thực hiện các bức vẽ đầu tiên và đây sẽ là giai đoạn chúng tôi cho triển khai dự án chậm lại để thử nghiệm chất liệu sơn Hàn Quốc có phù hợp với sự khắc nghiệt của thời tiết, mưa nắng tại Việt Nam hay không…”, ông Phạm Tuấn Long cho biết.

Kỳ vọng con đường ký ức của Hà Nội xưa sẽ đưa con phố Phùng Hưng trở thành một điểm đến có nhiều sức hút với du khách, Phó Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm cũng cho biết, đây sẽ là một dự án hạt nhân để thử nghiệm, từ đó nghiên cứu mở rộng định hướng xây dựng các dự án mỹ thuật công cộng khác trên địa bàn.

(Nguồn: Phương Anh – Báo Điện tử Văn hóa)