Bế mạc Liên hoan Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc 2017: Tỏa sáng từ những nhọc nhằn

VH- Tối qua 23.4, Liên hoan Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc 2017 đã khép lại tại Nhà hát Lam Sơn (Thanh Hóa) sau một tuần tranh tài sôi nổi. Dù còn không ít nỗi lo, nhưng Liên hoan Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc 2017 đã mang đến cái nhìn lạc quan về thế hệ nghệ sĩ biểu diễn trẻ trung, đầy khao khát sáng tạo để làm phong phú thêm cho kho tàng âm nhạc dân tộc Việt Nam.

Khoảng cách và nỗ lực

Có phần khiêm tốn hơn so với số lượng các đoàn nghệ thuật của Trung ương và hai thành phố lớn là Hà Nội và TP.HCM, Liên hoan Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc 2017 thu hút sự góp mặt của 19 đoàn nghệ thuật địa phương. Sự khiêm tốn của các địa phương không chỉ nằm ở số lượng các đoàn, mà còn nằm ở thời lượng và độ hoành tráng của các chương trình biểu diễn. Nhưng nếu như hiểu thêm về những câu chuyện đằng sau sân khấu, thì sự khiêm tốn ấy cũng đã là kết quả của những nỗ lực vượt bậc.

“Ở một tỉnh lị như Đắk Lắk, duy trì được đoàn nghệ thuật là một khó khăn vô cùng lớn. Thu nhập quá thấp khiến anh em lần lượt bỏ đi làm nghề khác hết. Những người ở lại với đoàn thì phải làm nhiều nghề để sống. Thậm chí có nhiều em về làng làm rẫy, khi đoàn có công việc, lịch tập, lịch diễn thì gọi về. Đến mình có chút tên tuổi rồi mà nhiều lúc vẫn muốn bỏ nghề, bỏ đoàn, thì sao trách được anh em” – nhạc sĩ Y Phôn K’sor, đoàn Ca múa Dân tộc Đắk Lắk chia sẻ. Theo nhạc sĩ của Đôi chân trần, khó khăn của Đắk Lắk là khó khăn “toàn diện”.

Các nghệ sĩ của Nhà hát Chèo VN mang đến nhiều cảm xúc cho khán giả
Các nghệ sĩ của Nhà hát Chèo VN mang đến nhiều cảm xúc cho khán giả

Bên cạnh lực lượng biểu diễn mỏng và còn non nớt trong nghề nghiệp, đoàn thiếu cả đội ngũ sáng tác, dàn dựng tác phẩm. “Không có người làm nên dù khí nhạc không phải là sở trường của mình, vẫn cứ phải cố gắng làm, cố gắng sáng tác, dù bản thân không hài lòng. Viết xong, mất hàng tuần vỡ bài cho anh em, rồi lại phải chỉnh sửa nhiều lần nữa vì có nhiều đoạn anh em không chơi được” – những khó khăn được Y Phôn K’sor chia sẻ có lẽ không chỉ của riêng đoàn Ca múa Dân tộc Đắk Lắk, mà là khó khăn chung của các đoàn nghệ thuật địa phương tham dự Liên hoan.

“Nếu như mang so sánh với các loại hình nghệ thuật khác, thì nghệ thuật truyền thống, âm nhạc dân tộc ở đâu cũng khó khăn. Nhưng khó khăn của các đoàn nghệ thuật truyền thống ở các địa phương thì phải nói là khó khăn chồng chất khó khăn” – NSND Xuân Hoạch, thành viên Hội đồng nghệ thuật của Liên hoan chia sẻ với các đồng nghiệp.

Tuy nhiên, trong suốt một tuần lễ của Liên hoan, các đoàn địa phương lại mới chính là những người mang đến cho ông những niềm vui mong đợi. “Vui, bởi vì chính là các đoàn nghệ thuật địa phương mới là những người cho tôi nghe được những tiếng đàn mộc mạc nhất, gần gũi với truyền thống nhất. Làm việc với các đoàn địa phương, thấy thương lắm, vì họ vất vả quá! Nhưng ở hội diễn này, khi nghe tiếng đàn tranh, tiếng kéo nhị của các em ở chèo Thanh Hóa, chèo Nam Định, Thái Bình, hay tiếng kèn bóp của một em ở tuồng Thanh Hóa, rồi tiết mục solo trống của tuồng Bình Định, mới hiểu rằng, dù khó khăn đến đâu thì với những người nghệ sĩ yêu nghề như thế, âm nhạc dân gian, dân tộc VN vẫn không thể nào mất đi được”.

Rồi ông chia sẻ một câu chuyện bên lề sân khấu: “Lúc tôi khen một em kéo nhị hay quá, như cắt vào tim vào gan người ta, thì chúng bạn đứng xung quanh trêu: Lên sân khấu hội diễn thì thế thôi, chứ thường ngày toàn “đi đám” đấy ông ạ! Đi đám tức là đi kéo đàn ở các đám hiếu ấy. Đi đám quanh năm để có tiền mưu sinh, để có được ít phút làm nghề thật sự trên sân khấu. Sự nhọc nhằn không ngăn cản được tình yêu nghề. Chính là nhờ những người “đi đám” đó, mà tôi thấy yêu nghề hơn”.

7676
Các nghệ sĩ của Đoàn Ca múa dân tộc Đắk Lắk, Đoàn nghệ thuật Khmer Bạc Liêu vượt qua nhiều khó khăn để đến với Liên hoan

5555Làm mới – vui và lo

Một lớp nghệ sĩ trẻ khao khát sáng tạo, nỗ lực không ngừng để đưa hơi thở hiện đại vào trong các tác phẩm và tìm kiếm những kỹ thuật trình tấu mới mẻ cho nhạc cụ dân tộc là điều dễ dàng nhận thấy qua hơn 80 tiết mục tham dự Liên hoan Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc 2017. Rất nhiều lần trong khán phòng nhà hát Lam Sơn, khán giả ồ lên thích thú, những tràng pháo tay tán thưởng rộ lên nhiều lần khi những phần trình diễn còn chưa kết thúc. Sự phấn khích không dễ có của khán giả trong các chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống đã diễn ra với không ít tiết mục của Liên hoan.

Theo dõi phần lớn các buổi biểu diễn, khán giả An Ngọc Khanh (62 tuổi) cho biết: “Gia đình tôi sống cạnh nhà một nghệ sĩ của Đoàn chèo Thanh Hóa gần 30 năm nên cũng lây một chút máu văn nghệ, mê nghệ thuật truyền thống. Không dám nhận mình là người hiểu về âm nhạc dân tộc, nhưng dám khẳng định mình là một khán giả trung thành của nghệ thuật này. Liên hoan này là một cơ hội thưởng thức quý giá với những khán giả như tôi. Nếu nói thích thì thích rất nhiều tiết mục, nhưng ấn tượng nhất với tôi có lẽ là hai tiết mục trống: Tam tấu trống đế của Nhà hát Chèo VN và tiết mục trống của đoàn Tuồng Bình Định. Rất hay, rất mới mẻ và chứa đựng được đặc trưng riêng không thể trộn lẫn của âm nhạc chèo và tuồng”.

Tiết mục "Tam tấu trống đế " của Nhà hát Chèo VN chiếm được cảm tình của đông đảo khán giả và giới chuyên môn
Tiết mục “Tam tấu trống đế ” của Nhà hát Chèo VN chiếm được cảm tình của đông đảo khán giả và giới chuyên môn

NSND Xuân Hoạch thì xuýt xoa trước tiết mục Giã bạn của Nhà hát Cải lương Hà Nội: “Một tiết mục rất mới, rất hiện đại mà lại rất Việt Nam, rất ra chất cải lương. Hay vô cùng!”. Các nghệ sĩ của Nhà hát Cải lương Hà Nội đưa cả trống jazz vào trong tiết mục, và điều này làm không ít người ngại ngần khi đây là liên hoan biểu diễn nhạc cụ dân tộc. “Nhưng ngay cả khi đưa trống jazz vào, thì họ vẫn chơi rất ra chất Việt. Làm mới mà không mất đi cái hồn cốt VN mới là điều mà các nghệ sĩ nhạc dân tộc nên hướng tới dù không hề dễ dàng” – NSND Xuân Hoạch khẳng định.

Làm mới nhưng phải giữ được cái hồn Việt, giữ được ngôn ngữ âm nhạc riêng của nhạc cụ là một vấn đề đang được đặt ra cho các nghệ sĩ nhạc dân tộc. Đây đó ở trong các tiết mục được trình diễn tại Liên hoan, người xem có thể nhận thấy sự lạm dụng kỹ thuật, sự phát triển có phần xa rời ngôn ngữ âm nhạc đặc trưng của nhạc cụ. Không khó để lý giải hiện tượng này, khi tâm lý thi cử đã khiến các nghệ sĩ đặt nặng vấn đề phô diễn kỹ thuật biểu diễn, có phần làm mất đi cái nhấn nhá, mộc mạc đặc trưng của nhạc cụ dân tộc. Chưa kể, sự vắng bóng của tiếng tơ, tiếng trúc, của tiếng đàn bầu, đàn tranh mộc tại Liên hoan cũng là điều đáng để trăn trở.

 Tại lễ bế mạc tối qua 23.4, BTC đã trao 6 HCV, 6 HCB cho 12 chương trình biểu diễn của các đoàn nghệ thuật. 37 tiết mục hoà tấu và độc tấu xuất sắc được nhận HCV; 38 tiết mục được trao HCB.

(Nguồn: Báo điện tử Văn hóa – Bộ VHTTDL)

Chính thức đón bằng công nhận tín ngưỡng thờ Mẫu là Di sản của nhân loại

Tối 2/4, Lễ đón Bằng công nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại của UNESCO cho Thực hành Tín ngưỡng Thờ Mẫu tam phủ của người Việt đã diễn ra tại Quần thể di tích Phủ Dầy, Nam Định.
Tham dự buổi lễ có Nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An; Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam; Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Ngọc Thiện; các Thứ trưởng Bộ VHTTDL: Đặng Thị Bích Liên, Vương Duy Biên; Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung; Thượng tướng Bùi Văn Nam – Thứ trưởng Bộ Công an; Đại diện khách quốc tế có bà Susan Vize – Quyền Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO Hà Nội; Đại sứ quán các nước tại Việt Nam; Đại biểu các tỉnh, thành; Lãnh đạo UBND tỉnh Nam Định cùng đông đảo nhân dân địa phương.
PTT
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại Lễ đón bằng công nhận của UNESCO

Phát biểu tại buổi lễ, bà Susan Vize nói: “Nam Định là một trong những trung tâm của “Thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu tam phủ của người Việt”, tôi hạnh phúc khi đang đứng ở đây. Từ chỗ bị hạn chế do hiểu nhầm, cấm đoán, những giá trị của di sản này đã được hồi sinh và phát triển mạnh mẽ. Có được điều này là nhờ sự cố gắng của Chính phủ Việt Nam và đặc biệt là niềm tin và quyết tâm của những người tham gia Thực hành di sản này.

“Thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu tam phủ của người Việt” không đơn giản chỉ là nghi lễ lên đồng mà còn là những giây phút giao tiếp thiêng liêng giữa con người với thần thánh. Ở phương diện xã hội, di sản đã khích lệ và bồi đắp lòng khoan dung giữa các tộc người, đề cao sự đa dạng trong sự sáng tạo văn hoá của các dân tộc. Đến nay, những Thực hành di sản này đã trở thành sợi dây quan trọng giữa các cộng đồng có liên quan, chính vì giá trị đó, mà UNESCO đã ghi danh “Thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu tam phủ của người Việt” là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại”.

Bà Susan Vize cũng khẳng định, việc UNESCO ghi danh một di sản không phải là điểm kết thúc mà là khởi đầu cho một hành trình mới. Bởi để có được sự bền vững trong công tác bảo vệ và phát huy di sản chưa bao giờ là công việc dễ dàng, vì vừa phải bảo vệ giữ gìn các giá trị truyền thống vừa phải tiếp thu các giá trị hiện đại. Hơn nữa, điều tối quan trọng là phải thu hút được sự tham gia của các bên liên quan, đó là cộng đồng nắm giữ và thực hành di sản, con cháu của họ phải là trung tâm của việc gìn giữ và bảo vệ này”.

Susan
Bà Susan Vize cũng khẳng định, việc UNESCO ghi danh một di sản không phải là điểm kết thúc mà là khởi đầu cho một hành trình mới

Quyền Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO Hà Nội bày tỏ mong mỏi Chính phủ Việt Nam tiếp tục đồng hành cùng các thành viên “Thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu tam phủ của người Việt” và có những chính sách bảo vệ di sản hữu hiệu, đồng thời cần không ngừng nâng cao nhận thức cho công chúng và thế hệ tương lai về các giá trị của di sản, đặc biệt là lòng bác ái và sự khoan dung.

Đồng hành với các địa phương bảo tồn, phát huy Di sản

Cũng tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Ngọc Thiện đã công bố chương trình hành động nhằm bảo tồn, phát huy bền vững di sản “Thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu tam phủ của người Việt”.

Theo đó, Bộ VHTTDL sẽ đồng hành cùng các địa phương trong việc tiếp tục nhận diện giá trị, nghiên cứu, kiểm kê, tư liệu hóa Di sản văn hóa phi vật thể “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” và các tập quán, nghi lễ, lễ hội truyền thống gắn với Di sản. Đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của toàn xã hội về giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, một đạo lý, một tâm thức suy tôn phụng thờ người mẹ của người Việt Nam và vai trò của Di sản trong đời sống, đặc biệt là thế hệ trẻ đối với việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa nói chung và Di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” nói riêng.

Tạo điều kiện cho việc thực hành, sáng tạo và truyền dạy Di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” trong cộng đồng nhằm nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân địa phương và cộng đồng. Khuyến khích những nghệ nhân hát văn cao tuổi truyền dạy những bản hát cổ cho thế hệ trẻ; tăng cường các hình thức giáo dục về giá trị và ý nghĩa của Di sản trong trường học; Tôn vinh cá nhân, cộng đồng có nhiều đóng góp trong việc gìn giữ, thực hành, truyền dạy, bảo vệ và phát huy những giá trị văn hóa của Di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt”.

Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng thực hiện các biện pháp quản lý Nhà nước nhằm giữ gìn, bảo vệ, phát huy những giá trị tốt đẹp của Di sản, đồng thời ngăn ngừa, loại bỏ các hủ tục và hành vi lợi dụng Di sản để trục lợi, có tác động tiêu cực tới đời sống cộng đồng, xã hội và làm sai lệch Di sản; ngăn chặn, xử lý nghiêm việc lợi dụng thương mại hóa, hoặc các hiện tượng khác làm biến dạng Di sản. Phối hợp với các cơ quan truyền thông, các hội nghề nghiệp tổ chức các chương trình giới thiệu, quảng bá về giá trị Di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” tới công chúng trong nước và ngoài nước, góp phần phát huy di sản bền vững…

“Bộ sẽ chỉ đạo, đồng hành với các địa phương thực hiện tốt việc bảo tồn, phát huy Di sản này”, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện khẳng định.

“Bộ VHTTDL sẽ chỉ đạo, đồng hành với các địa phương thực hiện tốt việc bảo tồn, phát huy Di sản này”, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện khẳng định

Sớm xây dựng Đề án bảo vệ và phát huy giá trị di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt”

Thay mặt Lãnh đạo Đảng và Nhà nước chúc mừng sự kiện Thực hành Tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam phủ của người Việt được UNESCO vinh danh, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam khẳng định: “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” là di sản chứa đựng nhiều giá trị nhân văn sâu sắc, được cộng đồng sáng tạo trao truyền qua nhiều thế hệ, thể hiện quan điểm về ứng xử giữa con người với con người, con người và thiên nhiên, trong đó đề cao vai trò của người phụ nữ, người mẹ trong cuộc sống gia đình và xã hội. Các Thực hành trong Tín ngưỡng còn phản ánh sự tích hợp nhiều loại hình văn hóa truyền thống của dân tộc, dung hòa sắc thái văn hóa của đồng bào các dân tộc tạo nên một bức tranh đa màu sắc văn hóa của dân tộc Việt Nam, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc.

Chúc mừng và biểu dương cộng đồng các địa phương là chủ thể của di sản đã sáng tạo, gìn giữ, phát huy giá trị của di sản góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam đa dạng trong sự thống nhất, Phó Thủ tướng khẳng định: “Đón nhận sự kiện văn hóa “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là niềm vui chung của cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Tôi ghi nhận sự quan tâm của các cấp chính quyền đã tạo điều kiện thuận lợi cho các nghệ nhân tham gia thực hành, truyền dạy những giá trị của di sản. Tôi cũng đánh giá cao những nỗ lực của Bộ VHTTDL, Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia, các Nhà khoa học đã phối hợp với tỉnh Nam Định và Tổ chức quốc tế đã đồng thuận ủng hộ, vinh danh di sản này của Việt Nam”.

“Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã khẳng định những giá trị mang tính toàn cầu của di sản, đó là đóng góp của dân tộc ta vào sự phong phú, đa dạng văn hóa của nhân loại, phản ánh sự chủ động, hội nhập tích cực của đất nước ta với quốc tế. Đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm của Đảng và Nhà nước ta, sự chung tay của cộng đồng trong công tác bảo vệ, phát huy giá trị của di sản, thực hiện nghiêm túc cam kết quốc tế” – Phó Thủ tướng khẳng định.

trao bang
Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện đón Bằng công nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại của UNESCO cho Thực hành Tín ngưỡng Thờ Mẫu tam phủ của người Việt

Phó Thủ tướng đề nghị, sau sự kiện này, Bộ VHTTDL, Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam tiếp tục hợp tác chặt chẽ với tỉnh Nam Định và các địa phương có di sản này sớm xây dựng Đề án bảo vệ và phát huy giá trị di sản để “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” cùng các di sản văn hóa phi vật thể khác của Việt Nam đã được cộng đồng quốc tế vinh danh luôn được tỏa sáng, góp phần xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, tạo sức mạnh nội sinh quan trọng, đóng góp vào sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, ông Phạm Đình Nghị- Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định đã thay mặt các tỉnh, thành phố có di sản Thực hành Tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam phủ của người Việt phát biểu: Tỉnh Nam Định và các tỉnh sở hữu di sản và Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch phối hợp chỉ đạo tăng cường công tác quản lý nhà nước, tiếp tục nghiên cứu làm phong phú thêm giá trị của di sản; tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng để họ tự hào và tích cực tham gia bảo vệ, phát huy giá trị tốt đẹp của di sản, đồng thời loại bỏ các hủ tục có tác động tiêu cực tới đời sống cộng đồng xã hội và làm sai lệch giá trị di sản, để “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” luôn xứng đáng là tài sản quý giá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam và là một bộ phận của di sản văn hóa nhân loại.

Ông Phạm Đình Nghị khẳng định, Di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” được vinh danh ở tầm quốc tế, sẽ góp phần tăng cường vị trí, vai trò của di sản văn hóa đối với đời sống xã hội, làm giàu thêm bức tranh đa dạng văn hóa của Việt Nam và nhân loại. Đón nhận Bằng UNESCO không chỉ là niềm vinh dự, tự hào mà còn là trách nhiệm lớn lao; Chúng tôi hiểu rằng cần phải đoàn kết đồng lòng kế thừa, phát huy những giá trị văn hóa của dân tộc, đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới, xây dựng quê hương, đất nước ta ngày càng giàu đẹp văn minh.

Bày tỏ cảm ơn sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, Bộ VHTTDL, Tổ chức Khoa học, Giáo dục, Văn hóa của Liên Hợp quốc (UNESCO), các Bộ, Ban, Ngành Trung ương; các địa phương, các Tổ chức cá nhân cùng đông đảo cộng đồng đã quan tâm giúp đỡ và ủng hộ để di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” được ghi danh trong Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, tỉnh Nam Định cũng mong muốn tiếp tục được đón nhận tình cảm, sự quan tâm giúp đỡ nhiều hơn nữa trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị các Di sản văn hóa góp phần phát triển kinh tế xã hội của quê hương, đất nước.

Kết thúc buổi lễ là chương trình nghệ thuật đặc sắc “Tỏa sáng miền Hát Văn” tôn vinh Di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt”./.

(Nguồn: Báo điện tử Văn hóa – Bộ VHTTDL)

Khai trương vở diễn mới: “Bà Chúa Kho”

          Thực hiện sự chỉ đạo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Cục Nghệ thuật biểu diễn và trên cơ sở kế hoạch của Nhà hát Chèo Việt Nam năm 2017, sáng ngày 23.3.2017, Nhà hát Chèo Việt Nam đã tiến hành khai trương vở chèo Bà Chúa Kho. Hiện diện tại buổi lễ có Ban Giám đốc; lãnh đạo các phòng, ban; lãnh đạo hai đoàn nghệ thuật cùng tập thể Đoàn Nghệ thuật 1 Nhà hát Chèo Việt Nam.

          Bà Chúa Kho là vở diễn thứ hai được khai trương trong năm 2017, nằm trong kế hoạch dàn dựng các tác phẩm mới, bên cạnh việc phục hồi những vở Chèo cổ mẫu mực. Bà Chúa Kho sẽ lên sàn tập ngay sau khai trương nhằm hoàn thiện vở, công diễn phục vụ khán giả đúng theo tiến độ dự định của Ban lãnh đạo nhà hát.

          Một số hình ảnh Lễ khai trương vở Chèo Bà Chúa Kho.

17309833_395197437502498_2584038708682991582_nIMG_0776 - Copy

Đưa các chương trình nghệ thuật vào tour du lịch: Cần “vào cuộc” thực sự

VH- Đưa nghệ thuật, đặc biệt là sân khấu truyền thống trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc là một xu hướng và mục tiêu mà ngành du lịch cũng như các đơn vị nghệ thuật hướng đến. Tuy nhiên vì sao để sự gắn kết này thật sự chặt chẽ, góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam vừa hấp dẫn, thu hút khách du lịch là điều không dễ.

Mới đây, theo chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Ngọc Thiện, các đơn vị có trách nhiệm thuộc Bộ đang bắt tay vào xây dựng các chương trình nghệ thuật biểu diễn thường xuyên, đa dạng hoá các sản phẩm du lịch để thu hút khách du lịch. Vấn đề đặt ra là làm sao để nghệ thuật và du lịch gắn kết thực sự chứ không chỉ là chuyện đánh trống bỏ dùi…

Cú “bắt tay” còn chưa chặt?

Từ năm 2008, Bộ VHTTDL đã tổ chức hai cuộc gặp mặt giữa lãnh đạo, nghệ sĩ của 12 nhà hát trung ương với gần 100 doanh nghiệp lữ hành, khách sạn 3 -5 sao trên địa bàn Hà Nội nhằm tạo một cơ hội lớn trong việc hợp tác các đơn vị du lịch trong nước để phát triển, các nhà hát gắn kết với ngành du lịch để bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá, thu hút khán giả, các công ty lữ hành cũng rất cần sự hỗ trợ của các nhà hát để làm phong phú sản phẩm du lịch. Vậy mà từ đó đến nay đã gần 10 năm thì hai ngành này vẫn chưa thực sự “bắt tay” chặt chẽ để đạt hiệu quả như mong muốn? Phải chăng vì chương trình của các đơn vị nghệ thuật hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu của du khách hay các công ty lữ hành, du lịch đang tìm đủ mọi cớ để “né” việc đưa khách du lịch đến xem tại các rạp hát để giảm tối đa thời gian và kinh phí? Có rất nhiều câu hỏi được đặt ra từ chính những người trong cuộc.

Khẳng định chương trình của Nhà hát Tuồng VN là rất đặc sắc về chất lượng cũng như phù hợp cả về thời lượng, ông Phạm Ngọc Tuấn, Giám đốc Nhà hát Tuồng cho biết: “Nhà hát đã có 3 chương trình phục vụ khách du lịch với thời lượng không quá 1 tiếng đồng hồ và khoe được những gì hay, tinh tuý nhất, cô đọng nhất của nghệ thuật tuồng truyền thống. Tuy nhiên đúng là các doanh nghiệp về du lịch, lữ hành tư nhân rất hờ hững bắt tay với nhà hát đơn giản là vì họ không muốn tốn thêm thời gian và tiền bạc để đưa đón khách tới rạp hát xem chương trình nghệ thuật của chúng tôi. Có lẽ chỉ có thể trông chờ vào sự tích cực hơn nữa của các doanh nghiệp có vốn của Nhà nước hoặc các đơn vị chịu sự quản lý trực tiếp Bộ VHTTDL thì mới có cơ may tác động được”.

Phải là thương hiệu nghệ thuật “xịn”…

Bà Ngô Thanh Thuỷ, Giám đốc Nhà hát Múa rối VN cho biết hiện nay rất ít các công ty du lịch, lữ hành, khách sạn chịu bắt tay với các nhà hát tầm cỡ quốc gia như Nhà hát Múa rối Việt Nam đơn giản là do họ rất ngại đưa khách tới xem ở rạp hát của Nhà hát Múa rối vì địa điểm biểu diễn quá xa và vì vậy họ đã chọn hợp tác với những nhóm nghệ sĩ rối tư nhân nhỏ để phục vụ khách trong tour của họ, không cần biết đến chất lượng quan trọng đối với những đơn vị này đó là giá vé biểu diễn càng rẻ càng tốt để có lợi nhuận cao lại không mất thời gian đi lại quá xa. Vô cùng bức xúc khi nói về các chương trình biểu diễn nghệ thuật rối nước hiện nay trong các tour du lịch, bà Ngô Thanh Thuỷ cho biết: “Hiện nay một số địa điểm biểu diễn đã để cho các nhóm rối tư nhân biểu diễn và làm biến tướng đi nghệ thuật rối nước truyền thống. Tôi không thể nghĩ rằng một địa điểm biểu diễn lớn như Tuần Châu lại có thể cho một đoàn rối vào biểu diễn với chất lượng cực kém, điều đáng nói là nhà thuỷ đình biểu diễn còn được họ ốp cả đá vào”.

Ngoài những yếu tố bên ngoài tác động thì theo phản hồi của đại diện nhiều công ty lữ hành và người hướng dẫn du lịch thì hiện nay các chương trình nghệ thuật truyền thống như tuồng, chèo, cải lương khi xây dựng còn quá dàn trải cũng như các tiết mục đôi khi còn quá khó hiểu và nặng nề khiến khách du lịch không hiểu và không hào hứng với nghệ thuật. Phụ trách Nhà hát Múa rối Thăng Long, một điểm dừng chân ăn khách nhất của nghệ thuật hiện nay tại thủ đô Hà Nội, NSND Nguyễn Hoàng Tuấn chia sẻ: “Tôi cho rằng muốn nghệ thuật đặc biệt là truyền thống ăn khách, thu hút khách du lịch thì cần phải có một địa điểm ở trung tâm nằm trong quần thể các tour du lịch ở Hà Nội giống như Nhà hát Múa rối Thăng Long. Điều thứ hai mà tôi thấy các đồng nghiệp cần quan tâm hơn đó là làm sao rút ngắn độ dài cũng như thoại trong các chương trình phục vụ khách du lịch. Những tuồng tích của tuồng truyền thống rất hay nhưng nếu chúng ta cứ giữ nguyên sẽ rất khó hiểu ngay từ việc dịch để khách quốc tế hiểu các tuồng tích từ các trích đoạn”. NSND Nguyễn Hoàng Tuấn cho rằng nên các chương trình nghệ thuật truyền thống như tuồng cần có sự mạnh dạn thay đổi hình thức và kết cấu chương trình ví dụ như trong một thời gian 40 phút đến với tuồng không nên quá chú trọng tới việc đưa quá nhiều trích đoạn với nhiều tuồng tích mà nên chọn lọc 1, 2 trích đoạn thật kiệm lời và dễ hiểu, kèm theo là màn giới thiệu các vũ đạo tuồng, trang phục tuồng, giới thiệu về cách hoá trang mặt nạ tuồng theo tính cách nhân vật… sẽ hấp dẫn hơn với khán giả quốc tế.

Qua trao đổi với nhiều công ty lữ hành du lịch thì họ rất muốn có một trung tâm nghệ thuật biểu diễn tập hợp nhiều loại hình nghệ thuật để tiện cho việc đi lại của du khách quốc tế chứ không thể muốn xem múa rối thì phải ngược lên Nhà hát Múa rối Trung ương ở tận đường Trường Chinh, muốn xem chèo lại về Rạp Kim Mã… Trung tâm nghệ thuật biểu diễn ấy cần phải nằm trong quần thể danh lam thắng cảnh và di tích của Hà Nội thì càng tốt. Cách đây gần chục năm, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cũng đã từng xây dựng đề án thành lập Trung tâm biểu diễn nghệ thuật quốc gia với quy mô khoảng 30.000 – 40.000 m2 bên cạnh Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình. Cụm công trình khép kín bao gồm nhiều khu vực như biểu diễn các loại hình nghệ thuật truyền thống như tuồng, chèo, cải lương… và một số hạng mục bổ trợ như bảo tàng sân khấu, khu vui chơi giải trí, thư viện, nhà khách, nhà dịch vụ… nhưng rốt cuộc thì đề án cũng chỉ nằm trên giấy…

Có rất nhiều những vấn đề để làm sao ngành du lịch có được những cú bắt tay thật chặt với nghệ thuật nước nhà. Tuy nhiên nhìn vào chính nội tại của các chương trình nghệ thuật hiện nay vẫn còn vô số những bất cập đặt ra như các nhà hát, các đơn vị nghệ thuật vẫn còn chưa biết cách làm sao để quảng bá nghệ thuật của mình một cách có hiệu quả, chưa biết chắt lọc và mạnh dạn thay đổi để làm sao chương trình tiết mục của mình phù hợp với nhu cầu của khách du lịch… Nhìn về phía ngành du lịch thì cũng rất cần có một cơ chế phối hợp chặt chẽ hơn với ngành nghệ thuật để làm sao khách quốc tế đến Việt Nam không những được hưởng những tour du lịch giá rẻ, chất lượng và đặc biệt là thưởng thức những chương trình nghệ thuật hay, đặc sắc xứng đáng là thương hiệu nghệ thuật nhà hát của quốc gia thực hiện.

(Nguồn: Báo điện tử Văn hóa – Bộ VHTTDL)

Phụ nữ Bộ VHTTDL: “Giỏi việc nước, đảm việc nhà”

     Ngày 7/3, tại trụ sở Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL), Công đoàn Bộ phối hợp với Ban “Vì sự tiến bộ phụ nữ” Bộ VHTTDL tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày Quốc tế phụ nữ 8/3 và khen thưởng Phong trào “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” hai năm (2015-2016). Thứ trưởng Bộ VHTTDL Đặng Thị Bích Liên đã tới tham dự chương trình.

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Đặng Thị Bích Liên

     Phát biểu khai mạc buổi lễ, đồng chí Nguyễn Thị Bích Ngoan, Trưởng Ban nữ công Bộ VHTTDL cho biết: “Lễ gặp mặt kỷ niệm Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 là dịp để chúng ta cùng nhau ôn lại những chặng đường vẻ vang của phụ nữ Việt Nam và bày tỏ tấm lòng tri ân sâu sắc đối với những người phụ nữ, người mẹ, người vợ – những người đã và đang âm thầm, bền bỉ góp sức mình làm đẹp cho gia đình, cho cuộc đời”.

Đồng chí Nguyễn Thị Bích Ngoan – Trưởng Ban nữ công Bộ VHTTDL

     Trong những năm qua, đội ngũ cán bộ nữ của ngành VHTTDL đã tăng cả về số lượng và chất lượng, với nhận thức đầy đủ về vai trò của đội ngũ cán bộ nữ, Đảng bộ chính quyền, đoàn thể Bộ VHTTDL đã kịp thời triển khai, thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, của Nhà nước, liên quan đến sự tiến bộ của phụ nữ, thông qua các công tác đào tạo, bồi dưỡng, đề bạt, sử dụng cán bộ nữ, tạo điều kiện cho cán bộ, công nhân viên chức phấn đấu rèn luyện, đóng góp nhiều hơn nữa tài năng, trí tuệ của mình cho sự nghiệp phát triển của ngành.

     Tham dự chương trình, Thứ trưởng Đặng Thị Bích Liên đã bày tỏ sự vui mừng trước những thành quả mà chị em cán bộ, công chức, đoàn viên Công đoàn Bộ VHTTDL đã đạt được trong những năm qua. Trên tinh thần Quốc tế Phụ nữ 8/3 và tinh thần quật khởi của Hai Bà Trưng anh hùng, Thứ trưởng mong rằng các nữ cán bộ, công chức, đoàn viên Công đoàn Bộ VHTTDL, trên cương vị công tác của mình sẽ luôn nỗ lực phấn đấu, đoàn kết tương trợ lẫn nhau; năng động, sáng tạo, nhiệt tình trong công việc; góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó; quyết tâm xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước; đồng thời cần phát huy tinh thần và truyền thống của người phụ nữ Việt Nam luôn “Tự tin – Tự trọng – Trung hậu – Đảm đang”, để chủ động giải quyết tốt công việc cơ quan, công việc gia đình, xứng đáng là người phụ nữ: “Giỏi việc nước – đảm việc nhà”.

     Kết thúc phần lễ kỷ niệm, các đại biểu đã được lắng nghe GS.TS Trần Lâm Biền trình bày về chuyên đề “Tín ngưỡng thờ mẫu Tam phủ của người Việt” – Di sản văn hóa phi vật thể mới nhất được UNESCO ghi danh tại Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Chương trình nghệ thuật minh họa cho phần nói chuyện chuyên đề “Tín ngưỡng thờ mẫu Tam phủ của người Việt”

     Bên cạnh phần kỷ niệm Ngày quốc tế Phu nữ, chương trình còn biểu dương, tôn vinh những tập thể và cá nhân xuất sắc trong phong trào thi đua hai giỏi của công đoàn Bộ VHTTDL. Theo Báo cáo tổng kết công tác nữ công Bộ VHTTDL, đều đặn hàng năm, Công đoàn Bộ đều có các văn bản hướng dẫn các công đoàn cơ sở triển khai công tác nữ công, chú trọng đẩy mạnh phong trào thi đua “Giỏi việc nước, đảm việc nhà”. Phong trào đã và đang được các nữ đoàn viên thực hiện có hiệu quả, thể hiện được phẩm chất và năng lực, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng mỗi cơ quan đơn vị của ngành. Phát huy những thành tích đã đạt được, năm 2017, Ban công tác nữ công Bộ VHTTDL sẽ thực hiện những nhiệm vụ trọng tâm như: Tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” trong nữ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động; Tiếp tục thực hiện kế hoạch triển khai chiến lược phát triển gia đình Việt Nam và chương trình hành động quốc gia phòng chống bạo lực gia đình đến 2020; Nâng cao chất lượng phong trào thi đua “Giỏi việc nước, đảm việc nhà”, tôn vinh khen thưởng kịp thời những nữ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tiêu biểu; Phối hợp với Ban “Vì sự tiến bộ phụ nữ” giới thiệu tới chính quyền, cơ quan những nữ cán bộ có đủ điều kiện để đào tạo, bổ nhiệm vào các vị trí lãnh đạo, quản lý; Kiểm tra giám sát thực hiện chế độ chính sách đối với lao động nữ; Tổ chức các hoạt động tuyên truyền, đẩy mạnh hoạt động xã hội;…

Tặng Bằng khen cho tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong phong trào

     Tại buổi lễ, 10 tập thể đã được Tặng bằng khen phong trào thi đua “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” của Công đoàn viên chức Việt Nam; 12 cá nhân được tặng Bằng khen phong trào thi đua 2 giỏi của Công đoàn viên chức Việt Nam; 11 tập thể, 66 cá nhân đạt thành tích xuất sắc trong phong trào “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” đã được tặng Giấy khen của Công đoàn Bộ VHTTDL./.

(Nguồn: Báo Điện tử Bộ VHTTDL)

Nhà hát Lớn rộng cửa đón các đơn vị nghệ thuật: “Cuộc chơi” mới, các đơn vị nghệ thuật phải có cách làm mới

VH- Tới đây, các đơn vị nghệ thuật biểu diễn tại Nhà hát Lớn sẽ phải tự lo “phát hành” từ 30 đến 40% số ghế mỗi đêm diễn. Sẽ điều chỉnh giá cho phù hợp với từng chương trình và loại hình nghệ thuật. Dẫu là dàn dựng mới hay phục dựng thì các chương trình cũng sẽ phải được chỉnh sửa, nâng cao để xứng tầm là một tác phẩm thật sự có chất lượng cao khi diễn ở Nhà hát Lớn…

          Đó là những định hướng được Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện nêu ra tại cuộc họp với các nhà hát, các đơn vị nghệ thuật về chủ trương biểu diễn các tác phẩm chất lượng cao tại Nhà hát Lớn vào sáng 28/02/2017.

          Ông Nguyễn Đăng Chương, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn cho biết, Cục đã bàn bạc và thống nhất với các đơn vị nghệ thuật về kế hoạch biểu diễn tại Nhà hát Lớn trong năm 2017. Chính thức sẽ có hai đợt biểu diễn lớn vào tháng 5 và tháng 8 năm 2017. Tháng 5 sẽ có 12 chương trình thuộc các loại hình sân khấu truyền thống và tháng 8 sẽ có 12 chương trình thuộc loại hình sân khấu kịch nói. Số lượng chương trình được lựa chọn vào các đợt biểu diễn gồm những tác phẩm mới và cả những tác phẩm đã từng nổi đình đám trong kịch mục của đơn vị.

          Cục Nghệ thuật biểu diễn đã chỉ đạo các nhà hát, các đơn vị nghệ thuật sẽ phải chỉnh sửa, nâng cao những tác phẩm đã dàn dựng trước đây bằng việc dành thời gian để tập luyện, sửa sang làm mới cảnh trí, trang phục, đạo cụ… để làm sao việc khôi phục dàn dựng lại không những đảm bảo về giá trị nội dung mà cả về hình thức cho xứng đáng với quy mô biểu diễn tại Nhà hát Lớn.

          Đại diện lãnh đạo của một số nhà hát cũng đã có những chia sẻ về giá vé, về những khó khăn và thuận lợi của mỗi đơn vị trước chủ trương bán vé các chương trình tại Nhà hát Lớn. Ông Nguyễn Thế Vinh, Giám đốc Nhà hát Kịch VN, NSND Phạm Anh Phương, Giám đốc Nhà hát Nhạc vũ kịch VN cho rằng với giá vé từ 700.000 đến 1.000.000 đồng sẽ rất khó để các nhà hát mời gọi các đối tác vì vậy cần có sự điều chỉnh. Bàn về chủ trương khoán % số lượng vé bán cho các nhà hát phối hợp cùng với công tác bán vé của Nhà hát Lớn cũng được các nhà hát thuộc loại hình kịch nói, ca múa nhạc… đồng tình nhưng với các nhà hát sân khấu truyền thống thì cho rằng sẽ gặp khó khăn. Bởi lẽ với giá vé rất thấp 100.000 đến 200.000 đồng thì ngay tại rạp hát của mình các Nhà hát Tuồng VN, Nhà hát Chèo VN cũng thấy khó để thu hút được đông khán giả. Mỗi buổi diễn của tuồng hay chèo trung bình chỉ được vài chục khán giả và chủ yếu là phục vụ đối tượng khách du lịch.

          Lắng nghe những ý kiến chia sẻ của đại diện các nhà hát về công tác tổ chức biểu diễn, bán vé doanh thu hiện nay tại Nhà hát Lớn cũng như tại các địa điểm biểu diễn thường xuyên của từng đơn vị, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện đã chia ra hai nhóm đơn vị nghệ thuật. Một nhóm sẽ tiên phong thực hiện việc bán vé doanh thu như Nhà hát Kịch VN, Nhà hát Tuổi Trẻ, Dàn nhạc giao hưởng VN, Nhà hát Nhạc vũ kịch VN… Một nhóm khác sẽ vẫn phối hợp bán vé doanh thu cùng với Nhà hát Lớn nhưng sẽ tùy theo tình hình thực tiễn để điều phối vé cho phù hợp như Nhà hát Chèo VN, Nhà hát Tuồng VN, Nhà hát Cải lương VN. Câu hỏi đặt ra có nên hạ giá vé nhiều cho các chương trình sân khấu truyền thống thuộc diện khó bán vé khi diễn ở Nhà hát Lớn, NSƯT Thanh Ngoan, Giám đốc Nhà hát Chèo VN và một số đại diện các nhà hát này cũng đã tỏ rõ quyết tâm sẽ không giảm giá quá thấp so với mặt bằng các chương trình nghệ thuật khác trong đợt biểu diễn để khẳng định giá trị của tác phẩm và thương hiệu của đơn vị.

          “Nếu hạ giá vé quá thấp thì nghệ thuật sẽ tự hạ thấp giá trị của mình, chi bằng phải dần dần nâng giá vé lên để buộc xã hội chấp nhận. Các đơn vị nghệ thuật sân khấu truyền thống cũng cần thấy rằng địa bàn hoạt động của mình không chỉ ở vùng sâu, vùng xa mà còn phải khẳng định được vị thế và vị trí của mình ngay tại trung tâm thành phố. Ngay như quan niệm nghệ thuật múa rối chỉ dành cho thiếu nhi cũng là sai, trên thực tế khi tới các suất diễn thường xuyên hiện nay thì đối tượng tới xem rối lại là người lớn và vì vậy chương trình biểu diễn cũng phải mở rộng đối tượng chứ không chỉ bó hẹp với mục tiêu phục vụ trẻ em”, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện nhận định. Tác phẩm biểu diễn là sản phẩm của mỗi đơn vị nghệ thuật và vì vậy sẽ không thể phó thác toàn bộ công tác tổ chức bán vé cho Nhà hát Lớn.

          Để các nhà hát tự lựa chọn nhóm biểu diễn tích cực năng động hay vào nhóm sân khấu truyền thống khó bán vé, khó thích ứng với cơ chế thị trường; Đề nghị các nhà hát phải suy nghĩ về nhiệm vụ, vai trò cũng như cách làm để làm sao nâng cao chất lượng chương trình và thu hút được những đối tượng khán giả riêng cho mình; Sẽ duy trì các chương trình biểu diễn theo các chủ đề riêng theo kế hoạch hằng năm… Đề ra những biện pháp trên, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện cũng đề nghị các nhà hát, các đơn vị nghệ thuật cần năng động hơn, tạo phong cách riêng cho thương hiệu của mình không chỉ từ việc xây dựng tác phẩm mà còn ở phương thức tổ chức biểu diễn, kinh doanh.

          Cùng một loại hình nghệ thuật, cùng được xếp lịch diễn liên tiếp trong tháng… thì rõ ràng bản thân những người trong cuộc cũng sẽ tự đánh giá được mình qua số lượng khán giả đến xem chương trình, qua doanh thu biểu diễn và đặc biệt là sự hào hứng của khán giả là thước đo cho giá trị của mỗi chương trình cũng như thương hiệu của từng nhà hát. “Cuộc chơi” mới đòi hỏi các đơn vị nghệ thuật, đặc biệt là sân khấu truyền thống phải có cách tư duy mới trong sáng tạo cũng như cách quảng bá, tiếp thị cho tác phẩm của mình.

(Nguồn: Báo điện tử Văn hóa – Bộ VHTTDL)

Công đoàn Khối Nghệ thuật biểu diễn (Bộ VHTTDL) tổ chức Hội nghị triển khai kế hoạch công tác công đoàn năm 2017

          Thực hiện chỉ đạo của Công đoàn Bộ, ngày 21/2/2017, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Công đoàn Khối Nghệ thuật biểu diễn đã tổ chức Hội nghị Triển khai công tác công đoàn năm 2017.
          Tới dự và chỉ đạo Hội nghị, có đ/c Nguyễn Hữu Giới, Vụ trưởng, Chủ tịch Công đoàn Bộ; đ/c Nguyễn Thị Nhàn, Phó Chánh Văn phòng Công đoàn Bộ; đ/c Nguyễn Thị Minh Nguyệt, Bí thư Chi bộ – Giám đốc Ban Quản lý Nhà hát Lớn Hà Nội và các đồng chí trong Ban lãnh đạo Khối cùng 21 đại biểu thay mặt lãnh đạo Công đoàn các đơn vị trong khối Nghệ thuật biểu diễn thuộc Bộ.
          Tại Hội nghị, các đại biểu thay mặt công đoàn trong Khối đã phát biểu ý kiến, góp ý hoàn thiện dự thảo kế hoạch công tác của Khối năm 2017, trong đó có nhiều nội dung quan trọng liên quan đến hoạt động chung của Khối năm 2017, cũng như các hoạt động mà các công đoàn thành viên sẽ tham gia với hoạt động của Công đoàn Bộ trong năm 2017. Tại Hội nghị triển khai công tác; các công đoàn cơ sở cũng đã ký Cam kết thi đua 2017.

          Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, đồng chí Nguyễn Hữu Giới nhấn mạnh và đánh giá cao những kết quả hoạt động và đóng góp của các công đoàn thuộc Khối Nghệ thuật biểu diễn năm 2016 vừa qua với nhiều điểm nhấn, sáng tạo, hiệu quả; đồng thời đ/c Chủ tịch Công đoàn Bộ cũng lưu ý Ban lãnh đạo Khối và các công đoàn cơ sở chủ động, tích cực triển khai ngay các mặt công tác công đoàn; trong đó có chuẩn bị cho kỷ niệm ngày Quốc tế phụ nữ (8/3); xây dựng kế hoạch, đề án báo cáo cấp ủy Đảng và chính quyền đồng cấp, chuẩn bị tốt nhất cho việc tổ chức đại hội công đoàn cơ sở (vào Quý II/2017); cũng như triển khai các hoạt động của Khối như: giao lưu thể thao-văn nghệ chào mừng thành công Đại hội công đoàn các cấp; Tổ chức đoàn về nguồn, giao lưu hoạt động công đoàn với địa phương v.v…./.
(Nguồn: Báo Điện tử Bộ VHTTDL)

Khai trương vở diễn mới: “Thị Hến”

          Thực hiện sự chỉ đạo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Cục Nghệ thuật biểu diễn và trên cơ sở nhiệm vụ,  kế hoạch của Nhà hát Chèo Việt Nam năm 2017, sáng ngày 21/02/2017, Nhà hát Chèo Việt Nam đã tổ chức khai trương vở Chèo “Thị Hến”. Tới dự Lễ khai trương có Ban Giám đốc, ê-kip sáng tạo, các đồng chí lãnh đạo các phòng, ban, Đoàn biểu diễn cùng toàn thể nghệ sĩ diễn viên, nhạc công Đoàn Nghệ thuật 2 Nhà hát Chèo Việt Nam.

          Sau thời gian thẩm định kịch bản, vở Chèo “Thị Hến” của tác giả Trần Đình Văn được chọn lựa dàn dựng để bổ sung cho dàn kịch mục Đoàn Nghệ thuật 2. Dự kiến sau 2 tháng, vở diễn sẽ được hoàn thành nhằm phục vụ công diễn đúng theo kế hoạch chỉ đạo của Ban Lãnh đạo Nhà hát và kế hoạch năm 2017.

          Một số hình ảnh Lễ khai trương vở Chèo “Thị Hến”.

IMG_8998IMG_8984IMG_8999

Biểu diễn nghệ thuật ở Nhà hát Lớn: Nhà hát phải vào cuộc bán vé

VH- Đã tới lúc các nhà hát, các đơn vị nghệ thuật biểu diễn không thể đứng ngoài cuộc và phó mặc công tác bán vé, doanh thu ở các chương trình nghệ thuật diễn ở Nhà hát Lớn mà cần phải chủ động tích cực vào cuộc.

Đã tới lúc cần có một cơ chế quy định rõ trách nhiệm trong công tác phát hành bán vé doanh thu cho các nhà hát, các đơn vị nghệ thuật. Không ai hiểu giá trị và chất lượng tác phẩm của mình bằng chính những người sáng tạo ra nó, vậy tại sao không để các nhà hát cùng san sẻ trách nhiệm quảng bá, bán vé cùng với Ban quản lý Nhà hát Lớn, Văn phòng Bộ…

Sau thông báo Kết luận của Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện về kế hoạch tổ chức các chương trình nghệ thuật chất lượng cao năm 2017, Cục Nghệ thuật biểu diễn vừa có cuộc họp thống nhất với các nhà hát trực thuộc Bộ và Ban quản lý Nhà hát Lớn Hà Nội về kế hoạch này. Sẽ có hai đợt diễn gồm 12 chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống luân phiên diễn vào tháng 5/2017 và 12 chương trình biểu diễn nghệ thuật kịch nói luân phiên diễn vào tháng 8/2017.

Trong tháng 5 sẽ có 6 nhà hát nghệ thuật truyền thống tham gia biểu diễn gồm: Nhà hát Cải lương Việt Nam diễn vào tối 4 và 5/5 (Cung phi Điểm Bích, Hừng đông), Nhà hát Múa rối Việt Nam diễn vào tối 6 và 7/5 (Aladanh và cây đèn thần, Tôn Ngộ Không 3 lần đánh Bạch Cốt Tinh), Nhà hát Chèo Hà Nội diễn vào tối 8 và 9/5 (Nàng thứ phi họ Đặng, Vương nữ Mê Linh), Nhà hát Tuồng Việt Nam diễn vào tối 13 và 14/5 (Nữ tướng Đào Tam Xuân, Chuyện bịa của Làng Vồm), Nhà hát Ca kịch Huế diễn tối 20 và 21/5 (Vụ án Lệ Chi Viên, Dòng sông đỏ), Nhà hát Chèo Việt Nam diễn vào tối 22 và 28/5 (Súy Vân, Dây tràng hạt diệu kỳ).

Trong tháng 8, chương trình biểu diễn các vở kịch chất lượng cao mang tên Những vở kịch còn mãi với thời gian với sự tham gia của 5 nhà hát và đoàn nghệ thuật: Nhà hát Tuổi trẻ diễn vào tối 5, 6 và 7/8 (Vòng phấn Kavkaz, Tất cả đều là con tôi, Công lý không gục ngã), Nhà hát Kịch Hà Nội diễn vào các tối 8, 9 và 10/8 (Những mặt người thấp thoáng, Bỉ vỏ, Cát bụi), Nhà hát Kịch Việt Nam diễn vào các tối 11, 12 và 13/8 (Hamlet, Kiều, Lâu đài cát), Đoàn Kịch nói Công an nhân dân sẽ diễn vào các tối 17 và 18/8 (Đường đua trong bóng tối, Quyết đấu giữa sương mù), Nhà hát Kịch nói Quân đội diễn vào tối 20/8 (Dưới cát là nước).

Một số đơn vị nghệ thuật biểu diễn không nằm trong hai đợt diễn theo chuyên đề trên cũng có lịch diễn tại Nhà hát Lớn trong năm 2017: Liên đoàn Xiếc Việt Nam, Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, Nhà hát Nhạc Vũ kịch Việt Nam, Nhà hát Nghệ thuật đương đại Việt Nam, Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam, Nhà hát Ca múa nhạc dân gian Việt Bắc.

Tiêu chí lựa chọn các vở tham gia biểu diễn tại Nhà hát Lớn trong năm 2017 vẫn là những vở diễn, chương trình nghệ thuật đạt chất lượng cao về tư tưởng và nội dung nghệ thuật tiêu biểu của từng nhà hát, từng loại hình nghệ thuật. Ông Nguyễn Đăng Chương, Cục Nghệ thuật biểu diễn cho biết việc chuyển hướng biểu diễn ở Nhà hát Lớn theo từng chủ đề chuyên biệt theo tháng, cụ thể là chuyên đề biểu diễn nghệ thuật truyền thống và biểu diễn kịch nói là theo chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Ngọc Thiện.

Mỗi chuyên đề đều hướng tới một cách giới thiệu quảng bá riêng. Chuyên đề kịch nói sẽ giới thiệu những tác phẩm kinh điển của sân khấu kịch nói VN, một loại hình sân khấu tiếp thu mạnh mẽ sân khấu phương Tây và có sức lan tỏa trực diện khi đặt ra những vấn đề nóng bỏng của xã hội, đóng góp tính dự báo cho toàn xã hội.

Tháng chuyên đề biểu diễn nghệ thuật truyền thống là triển khai thực hiện Chương trình hành động của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện Nghị quyết số 33- NQ/TW ngày 09/6/2014 của Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp hành Trung ương khóa XI và Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ XII của Đảng về xây dựng, phát triển văn hoá, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước, đẩy mạnh hơn nữa việc phát huy, đưa nghệ thuật truyền thống đến với công chúng, tăng tần suất các chương trình biểu diễn để thúc đẩy quảng bá nghệ thuật truyền thống đến với công chúng, làm tốt công tác bảo tồn, giữ gìn và phát triển nghệ thuật truyền thống.

Rút kinh nghiệm của công tác tổ chức biểu diễn, đặc biệt là bán vé trong các chương trình của năm 2016 trong kế hoạch quảng bá tác phẩm tại Nhà hát Lớn, ông Phạm Đình Thắng, Cục phó Cục Nghệ thuật biểu diễn cho rằng các nhà hát, các đơn vị nghệ thuật biểu diễn tham gia vào kế hoạch năm 2017 không thể đứng ngoài cuộc và phó mặc việc bán vé, doanh thu cho Ban quản lý Nhà hát Lớn mà phải chủ động tích cực để vào cuộc.

Năm 2016, một số nhà hát cũng đã có ý thức và tiến hành rất tốt công tác phát hành vé cùng với Nhà hát Lớn Hà Nội như Nhà hát Cải lương Việt Nam, Nhà hát Tuồng Việt Nam nhưng cũng có những nhà hát chỉ bán được một vài vé. Mỗi nhà hát đều có bộ phận tổ chức biểu diễn, marketing và bộ phận này cần phải góp sức cùng với Nhà hát Lớn chứ không nên phó mặc hết cho Ban quản lý Nhà hát Lớn làm công tác bán vé. Ông Nguyễn Thế Vinh, Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam cho rằng cần có một cơ chế rõ ràng về công tác bán vé, quy định cụ thể cả việc trích % hoa hồng bán vé một cách đàng hoàng cho các nhà hát chứ không phải là việc nhà hát chỉ đi bán hộ vé.

Đã tới lúc các nhà hát, các đơn vị nghệ thuật không thể đứng ngoài cuộc nữa mà phải coi công tác bán vé doanh thu là một trong những vấn đề sống còn để khẳng định vị thế của mình đối với đời sống xã hội thay vì việc diễn miễn phí, phát hành vé mời. Chính vì vậy mà giá vé bán xem chương trình nghệ thuật ở Nhà hát Lớn sẽ giảm xuống so với giá của năm 2016. Dự kiến ở mức từ 300.000 đồng đến 700.000 đồng/vé.

Chỉ trong 5 tháng cuối năm 2016 khi Bộ VHTTDL tổ chức đợt biểu diễn các tác phẩm chất lượng cao tại Nhà hát Lớn đã tạo nên bầu không khí phấn khích trong giới nghệ sĩ cũng như sự phản hồi tích cực từ phía khán giả yêu nghệ thuật chân chính, sự quan tâm của dư luận xã hội và báo chí. Trong kế hoạch biểu diễn tại Nhà hát Lớn năm 2017 có nhà hát chỉ có một chương trình, có nhà hát tối đa có ba chương trình. Sự xuất hiện tại Nhà hát Lớn trong những đợt biểu diễn lớn này là dịp để các nhà hát, các đơn vị nghệ thuật quảng bá thương hiệu cho đơn vị mình và dĩ nhiên để khẳng định được chất lượng của tác phẩm cũng như thể hiện được phong cách riêng của đơn vị mình. Từ đó để có thêm nhiều khán giả, nhiều hợp đồng biểu diễn được đặt hàng trực tiếp tại các đêm diễn thường kỳ tại địa điểm riêng của mỗi đơn vị. Việc sắp xếp cùng một loại hình nghệ thuật trên cùng một địa điểm biểu diễn là Nhà hát Lớn cũng như trong cùng thời điểm cũng đòi hỏi một không khí cạnh tranh lành mạnh trong sáng tạo nghệ thuật.

(Nguồn: Báo điện tử Văn hóa – Bộ VHTTDL)

Đưa các chương trình nghệ thuật vào tour du lịch: “Làm đến khi thành công mới thôi”

VH- “Cần sớm xây dựng các chương trình nghệ thuật biểu diễn thường xuyên, các sản phẩm du lịch văn hóa phong phú để thu hút du khách. Phải làm đến khi thành công mới thôi”. Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Ngọc Thiện chỉ đạo trong cuộc họp hôm qua 9.2 tại Hà Nội với lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Bộ về việc tăng cường gắn kết các hoạt động văn hóa, nghệ thuật với du lịch.

          Bộ trưởng nhấn mạnh: “Chúng ta ở giữa Thủ đô Hà Nội, trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của cả nước; chúng ta quản lý rất nhiều nhà hát, nhiều bảo tàng, có nhiều loại hình nghệ thuật đặc sắc mà không phát huy được, không kết nối vào các chương trình tour du lịch để phục vụ người dân và du khách thì quả là đáng tiếc. Tôi đề nghị Tổng cục Du lịch (TCDL), Văn phòng Bộ, Cục Nghệ thuật biểu diễn (NTBD), Nhà hát Lớn, Bảo tàng Lịch sử quốc gia và các đơn vị liên quan nhanh chóng vào cuộc xây dựng các đề án, kế hoạch, chương trình để đẩy mạnh việc gắn kết hoạt động văn hóa với hoạt động du lịch, đưa các sản phẩm văn hóa vào tour du lịch phục vụ du khách”.

“Phải xây dựng được những chương trình biểu diễn nghệ thuật hấp dẫn, thời lượng vừa phải (45 phút), sử dụng những loại hình nghệ thuật truyền thống (tuồng, chèo, cải lương, quan họ, đàn ca tài tử, hòa tấu nhạc dân tộc, múa rối cạn…) nhưng không quá hàn lâm mà nhẹ nhàng, thư thái, thiên về giải trí, tạo cảm hứng cho khán giả.

Nhà hát thì để không, diễn viên thì khao khát diễn, người dân và du khách thì khao khát đến xem mà bao nhiêu năm chúng ta không làm nổi thì là thế nào?.”

(Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện)

          Trên thế giới đã có rất nhiều nước vô cùng thành công trong việc khai thác các tác phẩm nghệ thuật, sản phẩm văn hóa, công trình kiến trúc… trong hoạt động du lịch. Những nhà hát Paris Opera hay còn gọi là Palais Garnier (Pháp) với vở “Bóng ma trong nhà hát”, nhà hát Bolshoi (Nga), nhà hát Teatro Olimpico (Ý), nhà hát Opera Sedney (Úc)…; những bảo tàng Louvre (Pháp), bảo tàng Vantican, bảo tàng nghệ thuật Hermitage (Nga)… là các địa chỉ vàng mà du khách nước ngoài khi đến các quốc gia này không thể bỏ qua. Nhiều nước khác lại khai thác du lịch hiệu quả những chương trình nghệ thuật biểu diễn.

          Các chương trình biểu diễn nghệ thuật đương đại, không lời của Hàn Quốc như Bibap, Jump, Fanta Stick, Fire Man, Kung, Pangshow, DrumCat, Bibimbap… với các tiết mục hấp dẫn, tương tác giữa diễn viên với khán giả… tạo ra sự phấn khích cho hàng triệu khách du lịch mỗi năm. Hay các chương trình giải trí của Thái Lan với Alcazar show, Tiffany Show, Simon Cabaret show, Phuket Fantasea… đều là những chương trình ca múa, nhạc, kịch tổng hợp diễn ra trong khoảng 90 phút với màu sắc và trang phục rất rực rỡ, hấp dẫn, truyền cảm hứng và niềm vui thích cho người xem.

          Ông Nguyễn Văn Tuấn, Tổng cục trưởng TCDL cho rằng: “Việc kích hoạt để khai thác công trình Nhà hát Lớn Hà Nội và các tác phẩm nghệ thuật, biểu diễn thường xuyên, định kỳ trong Nhà hát Lớn để phục vụ du khách là rất trúng và khả thi mà lâu nay chúng ta chưa làm được. Nếu kết hợp tham quan nhà hát với thưởng thức nghệ thuật truyền thống Việt Nam thì đây có thể là điểm nhấn để thu hút khách nước ngoài đến Hà Nội, Việt Nam”.

          Ông Tuấn dẫn ra việc Nhà hát Múa rối Thăng Long hiện nay mỗi ngày 7-8 suất diễn, anh chị em diễn viên mệt lử. Sản phẩm du lịch quanh khu vực phố cổ thì không thay đổi mấy, nhiều năm nay vẫn thế, khách không biết đi đâu xem gì khi tới Hà Nội. “Theo tôi, cần xây dựng đề án về các chương trình tham quan và xem biểu diễn nghệ thuật tại Nhà hát Lớn và Bảo tàng Lịch sử quốc gia, trong đó đưa ra nhiều phương án (có thời lượng, địa điểm…) để du khách lựa chọn.

          Đồng thời chuẩn bị lực lượng thuyết minh viên tại điểm tham quan Nhà hát Lớn, bài giới thiệu, tập gấp, tờ rơi…; xây dựng và công bố sớm các chương trình nghệ thuật truyền thống sẽ diễn trong Nhà hát Lớn để các công ty lữ hành đưa vào chương trình tour, quảng bá cho du khách.

          Sau khi có sản phẩm hoàn thiện, sẽ tổ chức cho đại diện các công ty lữ hành, cơ quan báo chí đến khảo sát sản phẩm, góp ý, quảng bá và đưa vào khai thác”, ông Tuấn nói. Ông Tuấn cũng cho biết, việc kết hợp giữa văn hóa và du lịch không phải bây giờ mới làm, cũng có một số nhà hát đã xây dựng chương trình, các công ty lữ hành hợp tác đưa khách đến nhưng chưa thành công. Khi thực hiện chương trình mới này cũng vậy, phải chấp nhận việc thời gian đầu có thể ít khách và phải tăng cường công tác marketing, quảng bá, truyền thông cho sản phẩm mới.

          Đồng ý với ý kiến này, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện cho rằng phải xây dựng được những chương trình biểu diễn nghệ thuật hấp dẫn, thời lượng vừa phải (45 phút), sử dụng những loại hình nghệ thuật truyền thống (tuồng, chèo, cải lương, quan họ, đàn ca tài tử, hòa tấu nhạc dân tộc, múa rối cạn…) nhưng không quá hàn lâm mà nhẹ nhàng, thư thái, thiên về giải trí, tạo cảm hứng cho khán giả. Thậm chí, ngoài việc xây dựng những tour trọn gói tham quan phố cổ, tham quan Bảo tàng Lịch sử quốc gia, tham quan Nhà hát Lớn, xem nghệ thuật trong nhà hát còn có thể có những gói sản phẩm phục vụ khách xem nghệ thuật và dùng bữa nhẹ trong phòng Gương. Các đơn vị liên quan cần nghiên cứu, đề xuất những phương án hợp lý để thực hiện và phải kiên trì làm đến khi thành công mới thôi.

          “Nhà hát thì để không, diễn viên thì khao khát diễn, người dân và du khách thì khao khát đến xem mà bao nhiêu năm chúng ta không làm nổi thì là thế nào?”- Bộ trưởng băn khoăn. Bộ trưởng chỉ đạo các đơn vị liên quan sử dụng các nguồn lực, các chuyên gia trong ngành để thực hiện ý tưởng này. Hết tháng 2.2017 phải xây dựng xong đề án về các chương trình nghệ thuật biểu diễn trong Nhà hát Lớn, những nội dung về sản phẩm văn hóa du lịch này và đề án thu hút khách du lịch và kêu gọi các doanh nghiệp du lịch hưởng ứng chương trình này. Tháng 3.2017 tổ chức marketing, quảng bá truyền thông cho chương trình, sản phẩm mới; mời doanh nghiệp và báo chí đến khảo sát, lấy ý kiến về sản phẩm. Tháng 4.2017 đưa vào khai thác ngay.

Thúy Hà

(Báo Văn hóa điện tử)