Để Tín ngưỡng thờ Mẫu không bị biến tướng

VH- Bộ VHTTDL đã có Công văn số 3146/ BVHTTDL – DSVH gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc TƯ về việc triển khai Chương trình hành động Quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt”.

Còn đó những nỗi lo

PGS.TS Từ Thị Loan, nguyên quyền Viện trưởng Viện Văn hóa nghệ thuật Quốc gia VN khẳng định: “Ở Việt Nam tín ngưỡng thờ Mẫu có một chỗ đứng đặt biệt, có sức lan tỏa lớn và ngày càng thể hiện tầm ảnh hưởng trong xã hội đương đại”. Theo thống kê, chỉ riêng tại tỉnh Nam Định đã có gần 400 di tích liên quan đến tín ngưỡng thờ Mẫu. Sau một thời gian bị cấm đoán, dị nghị… hiện hoạt động văn hóa tâm linh đặc trưng của đồng bằng Bắc Bộ này đã lan tỏa vào TP HCM, các tỉnh Đông Nam Bộ và có mặt cả các vùng biển đảo như đảo Phú Quốc, Côn Đảo… Thậm chí tín ngưỡng thờ Mẫu còn có mặt ở nhiều nước trên thế giới, nơi có cộng đồng người Việt sinh sống. Những năm gần đây, Hà Nội liên tục tổ chức các kỳ Liên hoan diễn xướng chầu văn, thu hút hàng trăm thanh đồng, cung văn tham gia. Điều đáng mừng là hầu hết các nhóm cung văn, thanh đồng hiện có thể tự thân tồn tại bằng nguồn kinh phí xã hội hóa…

Dù vậy, “di sản sống” này hiện cũng đang đối mặt với không ít thách thức và nguy cơ biến đổi, biến tướng. Trước hết là vấn đề nhận thức, nhận diện giá trị của cộng đồng xã hội về di sản Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt. Cho đến nay, nhiều người vẫn lầm tưởng tín ngưỡng thờ Mẫu chính là hầu đồng? Thực tế, Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt là thực hành nghi lễ kết hợp nhiều yếu tố văn hóa như trang phục, âm nhạc, múa thiêng… mà hầu đồng chỉ là yếu tố cấu thành của di sản. Bên cạnh đó, trong hoạt động diễn xướng của di sản được ví như một “bảo tàng sống” lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa và bản sắc văn hóa của người Việt này hiện tượng “sân khấu hóa”, “di sản hóa” cũng là một thực trạng đáng lo. GS Ngô Đức Thịnh cho rằng nghi lễ truyền thống là trình diễn trước sự chứng kiến của các thần linh và cho thần linh, nên quay mặt về phía bàn thờ, thì ngày nay các thanh đồng trình diễn trước khán giả, quay mặt về phía khán giả và cho khán giả, nên yếu tố tâm linh ít nhiều bị phai nhạt khi được “sân khấu hóa”’.

Bên cạnh đó, trang phục trình diễn của các thanh đồng, cung văn ngày nay đã và đang bị “hiện đại hóa” ít nhiều. Không ít những bộ trang phục, hoa văn trang trí mới đã được thiết kế mới, đưa vào hoạt động diễn xướng khiến cho người xem không nhận ra chủ nhân của các bộ lễ phục đó là vị thần nào trong văn hóa dân tộc của người Việt. Âm nhạc đóng vai trò quan trọng giúp các thanh đồng “thăng thiên”, “nhập đồng” nhưng gần đây đội ngũ cung văn xuất hiện không ít người mới học nghề dăm ba tháng gia nhập các ban cung văn ở các đền phủ, dẫn đến tình trạng biến dạng nhiều lời hát, vần điệu trong Hát văn… Nhiều ban cung văn cũng đã thử nghiệm đưa âm nhạc điện tử, sử dụng nhạc cụ điện tử như đàn Organ điện tử… vào diễn xướng Hát văn cũng là một hướng đi mới cần sự thẩm định, góp ý của các chuyên gia, nhà chuyên môn âm nhạc…

Định hướng bảo tồn và phát huy Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt đã trải qua nhiều thăng trầm, thử thách trong lịch sử và hiện nay di sản này vẫn luôn đối mặt với nguy cơ bị mai một, biến dạng trong xã hội đương đại. Hơn một lần, các nhà nghiên cứu văn hóa đã lên tiếng về nguy cơ biến tướng của di sản. TS Trần Hữu Sơn, Hội Văn nghệ dân gian VN bộc bạch: “Trong hơn 10 năm đi điền dã, xem thực hành nghi lễ di sản này thì chỉ một lần tôi được chứng kiến “lên đồng” thật”. Tên gọi của di sản cũng đã chính thức được xác định rõ qua nhiều buổi tọa đàm, hội thảo khoa học trong nước và quốc tế… nhưng đây đó vẫn có người gọi nhầm tên của di sản là “hầu đồng” hay “đạo Mẫu”…

Thực tế, tại Lễ đón bằng của UNESCO ghi danh di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được tổ chức tại Nam Định ngày 2.4.2017, Bộ VHTTDL đã công bố Chương trình hành động Quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt giai đoạn 2017 – 2022 với 5 nội dung cơ bản. Đây là kim chỉ nam trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt và cũng là việc làm tất yếu nhằm thực hiện cam kết của Quốc gia với UNESCO. Để chương trình hành động Quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt đi vào thực tiễn đời sống, trước hết cần sự chủ động, tích cực triển khai của các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan ở các địa phương có di sản này.

GS.TS Nguyễn Chí Bền, Chủ tịch Hội đồng khoa học Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia VN khẳng định: “Tôi không lo chuyện Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt bị biến tướng vì cuộc sống sẽ tự đào thải, sàng lọc đi những điều không còn phù hợp”. Thực tế, trong các kỳ Liên hoan diễn xướng Hát Văn được tổ chức ở các địa phương những năm gần đây, nhiều chi tiết khá tế nhị khi đem ra trình diễn trước công chúng như việc các thanh đồng vẫn thường hút thuốc, uống rượu và tung tiền phát lộc… đã được các nhóm thanh đồng, cung văn hạn chế, thậm chí bỏ hẳn.Tại các kỳ Liên hoan diễn xướng Hát Văn do Sở VHTT Hà Nội tổ chức những năm gần đây BTC Liên hoan cũng luôn khuyến cáo các nhóm thanh đồng, cung văn khi tham gia LH không nên tung tiền phát lộc và phán này phán nọ, gây phản cảm… Đó thực sự là những hoạt động cụ thể tích cực để triển khai, phát huy tích cực các nội dung trong Chương trình hành động Quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt.

Chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” (giai đoạn 2017 – 2022)

1. Tiếp tục nhận diện giá trị, nghiên cứu, kiểm kê, tư liệu hóa di sản văn hóa phi vật thể Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt và các tập quán, nghi lễ, lễ hội truyền thống tốt đẹp gắn với di sản; đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của toàn xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ đối với việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt nhằm giáo dục truyền thống yêu nước, uống nước nhớ nguồn, tinh thần hòa hợp dân tộc và trân trọng vai trò của người phụ nữ trong cộng đồng.

2. Tạo điều kiện cho việc thực hành, sáng tạo và truyền dạy di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt trong cộng đồng; khuyến khích những nghệ nhân hát văn cao tuổi truyền dạy những bài bản cổ cho thế hệ trẻ; tăng cường các hình thức giáo dục phù hợp trong và ngoài trường học.

3. Tôn vinh các cá nhân, cộng đồng có nhiều đóng góp trong việc gìn giữ, thực hành, truyền dạy, bảo vệ và phát huy giá trị di sản; có chính sách, khen thưởng và phong tặng danh hiệu vinh dự nhà nước cho các nghệ nhân có nhiều đóng góp trong hoạt động bảo vệ, trao truyền những giá trị văn hóa của di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt.

4. Thực hiện các biện pháp quản lý nhà nước nhằm gìn giữ, bảo vệ và phát huy những giá trị tốt đẹp của di sản, đồng thời ngăn ngừa, loại bỏ các hủ tục và xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng di sản để trục lợi, làm sai lệch di sản và có tác động tiêu cực tới đời sống cộng đồng, xã hội.

5. Phối hợp với các cơ quan truyền thông, hội nghề nghiệp tổ chức các chương trình giới thiệu, quảng bá về giá trị di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt dưới nhiều hình thức tới công chúng trong và ngoài nước, gắn bảo tồn di sản văn hóa với phát triển du lịch bền vững.

(Nguồn: Phúc Nghệ – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

“Mình còn yêu nữa là khán giả”

VH- Cuộc thi tài năng diễn viên trẻ sân khấu Tuồng, Chèo năm 2017 đã để lại nhiều ấn tượng đối với những người làm nghề cũng như công chúng khán giả yêu nghệ thuật ở thành phố Thanh Hóa. Phía sau những tiết mục dự thi lấp lánh với huy chương Vàng, huy chương Bạc là những giọt mồ hôi và nước mắt của nghệ sĩ

Giám khảo ấn tượng đến từng vai diễn

Tại cuộc thi Tài năng diễn viên trẻ sân khấu Tuồng, Chèo năm 2017, PGS. TS Tất Thắng, Chủ tịch Hội đồng giám khảo nhận định: “Hội đồng giám khảo rất mừng khi lực lượng nghệ sĩ trẻ của sân khấu Tuồng, Chèo đã xuất hiện không ít những tài năng trẻ hội tụ các yếu tố Thanh – Sắc – Thục – Tinh – Khí – Thần. Chính vì thế mà hội đồng giám khảo quả đã rất lúng túng khi phải lựa chọn theo barem tỷ lệ huy chương”.

Số lượng thí sinh dự thi đông đồng nghĩa với việc giám khảo cũng sẽ phải ngồi liên tiếp hai buổi sáng và tối xem các phần thi. Vậy mà khi hỏi về các tiết mục tại cuộc thi vị nào cũng kể rành rọt phân tích từng cái hay, cái được của diễn viên và thậm chí cả cái dở của cả những diễn viên không đoạt giải. Rồi tấm tắc: “Cái cậu diễn viên của Nhà hát Chèo VN diễn vai phù thủy sao mà duyên thế, mình còn yêu nữa là khán giả”, “Cái cô đào ở Đoàn Chèo Thanh Hóa ấy có thanh lại có sắc, của hiếm đấy”… Quả thực với số lượng không vượt quá 35% tổng số diễn viên tham dự cuộc thi giống như tỷ lệ giải cho các cuộc thi khác khiến diễn viên trẻ có phần thiệt thòi. Nhất là với những cuộc thi tài năng trẻ nghệ thuật truyền thống rất khó khăn mới đào tạo và có được thì số lượng giải cần mở hơn nữa giúp cho tài năng trẻ có bệ phóng bằng sự công nhận tài năng đang hé lộ, giúp họ có thêm động lực để tiếp tục gắn bó và cống hiến.

Khi lửa nghề đã… ngấm

Thật cảm động khi nhìn hình ảnh cặp vợ chồng hai nghệ sĩ lão thành: Tác giả tuồng Ngọc Quang và NSƯT Mai Lan (nguyên Trưởng đoàn Đoàn Tuồng Thanh Hóa) chậm rãi bước từng bước vào rạp để xem hầu hết những chương trình dự thi của diễn viên trẻ tuồng. Cặp nghệ sĩ này đã sinh ra những tên tuổi sáng giá cho sân khấu phía Bắc: NSND Vương Hà (Nhà hát Cải lương VN), nghệ sĩ Vương Hải (Đoàn Cải lương Thanh Hóa), Vương Huỳnh (Nhà hát Ca múa kịch Lam Sơn). Nghỉ hưu đã hơn 20 năm nhưng sự nhiệt huyết với nghề luôn thường trực trong con người đó là lý do NSƯT Mai Lan và chồng bà không bỏ sót một buổi diễn tuồng mới nào diễn ở Thanh Hóa. Nhìn nhận về trình độ lớp diễn viên trẻ tại cuộc thi, NSƯT Mai Lan nói: “Chúng tôi rất mừng vì các đơn vị nghệ thuật truyền thống đã có được những diễn viên trẻ rất có năng lực và triển vọng. Tôi vô cùng ấn tượng với chương trình và các trích đoạn của các diễn viên trẻ Nhà hát Tuồng VN. Các em được cả thanh và sắc, đồng thời có trình độ chuyên môn rất vững vàng cả về ca hát và diễn xuất. Thực sự ngọn lửa nghề diễn đã ngấm vào họ”.

Và nỗi lòng người trẻ…

Có nhiều cặp vợ chồng nghệ sĩ cùng làm trong một nhà hát, một đơn vị cùng tham gia dự thi lần này. Nhà hát Tuồng có hai cặp vợ chồng, đó là Ngọc Cường và Bảo Hường, Phạm Ngọc Quân và Nguyễn Thị Dung. Người được trao HCV, người được trao HCB và có người ra về không có huy chương… nhưng rõ ràng sự có mặt cùng đứng trên sân khấu để dự thi đã là một sự nỗ lực vô cùng lớn của họ. Thật cảm động khi chứng kiến Tài năng trẻ sân khấu Lộc Huyền bụng mang dạ chửa nhưng cũng không bỏ sót một buổi diễn nào của đơn vị và của cả các đồng nghiệp. Ai cũng biết đằng sau tấm HCB mà nghệ sĩ trẻ Vũ Mạnh Linh giành được tại cuộc thi có không ít những cổ vũ, động viên chia sẻ của người vợ trẻ tài năng Lộc Huyền.

Làng tuồng cũng chia sẻ niềm vui với cặp vợ chồng nghệ sĩ trẻ Phạm Ngọc Quân và Nguyễn Thị Dung, Quân được trao HCV với số điểm thi cao nhất và Dung được HCB. Hai vợ chồng tài năng trẻ này hiện đang sống ở phòng tập thể mượn tạm của Nhà hát Tuồng VN cũng giống vợ chồng nghệ sĩ Lộc Huyền và nhiều nghệ sĩ trẻ khác trong đơn vị. Phạm Ngọc Quân chia sẻ: “Vì nhược điểm giọng hát không được tốt nên em rất ít khi được giao vai chính ở nhà hát. Được sự ủng hộ của Ban giám đốc và các anh chị ở nhà hát em mới mạnh dạn đăng ký đi thi. Vai diễn Kim Lân trong trích đoạn Kim Lân dự thi, cá nhân em thấy rất khó, thậm chí vượt quá khả năng của mình. Rất may là các thầy, các nghệ sĩ tên tuổi của Nhà hát đã dốc sức cùng em tập luyện rất kỹ em mới bỏ được những mặc cảm tự ti về khả năng của mình. Tấm HCV đạt được khiến cá nhân em vô cùng bất ngờ và đây cũng là động lực giúp em tự tin hơn trên sân khấu”.

Phát hiện được tài năng trẻ đã khó, nhưng để tài năng phát triển được lại phụ thuộc rất nhiều vào cách nhìn nhận về vấn đề đầu tư cho công tác đào tạo diễn viên trẻ. Có rất nhiều giải pháp đã được thực thi để khuyến khích các tài năng trẻ gắn bó với nghệ thuật, như miễn giảm học phí, tạo cơ hội biểu diễn, giao lưu… Tuy nhiên, với một ngành đặc thù như nghệ thuật Tuồng, Chèo cần có những chính sách ưu đãi đặc biệt hơn, để có thể thu hút người trẻ và tạo bệ đỡ vững vàng cho những tài năng phát lộ.

Chủ trương đã có nhưng cần phải có luật để đưa vào thực hiện

Nghệ sĩ sân khấu truyền thống Tuồng, Chèo đang đứng trước hàng loạt những bất cập về chế độ, chính sách đưa ra nhưng vẫn chưa được thực hiện bởi vì nhiều đơn vị, nghệ sĩ phải phụ thuộc vào ngân sách địa phương. Địa phương nào quan tâm thì đời sống nghệ sĩ và hoạt động của đơn vị nghệ thuật được phát triển, địa phương nào không quan tâm thì đơn vị và nghệ sĩ sẽ bị thiệt thòi. Cần phải có luật để bảo vệ di sản văn hoá phi vật thể truyền thống trong đó có các loại hình nghệ thuật truyền thống như Tuồng, Chèo chứ không thể làm tuỳ hứng như hiện nay. Cả nước chỉ có 7 đoàn tuồng và gần 20 đoàn nghệ thuật chèo, mỗi đơn vị bình quân có khoảng 50 người. Số lượng những người làm nghệ thuật truyền thống đâu có nhiều so với các ngành nghề khác. Với nghệ thuật, việc đào tạo vô cùng khó khăn vậy tại sao nhà nước không thể có một chế độ lương bổng cũng như đầu tư để gìn giữ nghệ thuật truyền thống của dân tộc cho nền nghệ thuật nước nhà?” (NSND LÊ TIẾN THỌ, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu VN)

(Nguồn: Thúy Hiền – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

“Quan Âm Thị Kính” là tác phẩm chính thức của Hòa nhạc Hòa giải Thế giới 2017

NHC – Nhà hát Chèo Việt Nam vinh dự được lựa chọn là Nhà hát biểu diễn Hòa nhạc Hòa giải Thế giới năm 2017 với tác phẩm “Quan Âm Thị Kính”.

Chương trình Hòa nhạc Hòa giải Thế giới diễn ra thường niên bắt đầu từ năm 2010. Bắt đầu từ năm 2017 Chương trình Giáo dục Công dân Toàn cầu của  UNESCO và Đại học Califfornia Los Angeles (UCLA) phối hợp với Diễn đàn Toàn cầu Boston, Quỹ Văn hoá Âm nhạc cho Tất cả (Boston) tổ chức hoà nhạc Hoà Giải Thế Giới ở Boston, Tokyo, Seoul và Hà Nội, vì một lý tưởng cao đẹp mong muốn hoá giải hận thù, đem lòng nhân ái, bao dung tới mọi người.

Những năm qua, ở Boston, mỗi buổi hoà nhạc Hoà giải Thế giới là những chương trình biểu diễn âm nhạc cổ điển chất lượng nghệ thuật rất cao, mỗi buổi thu hút hàng chục ngàn người tham dự, họ là những học giả, sinh viên, những nhà văn hoá, những lãnh đạo doanh nghiệp… ở vùng Boston, trung tâm trí tuệ và văn hoá của thế giới.

Từ năm 2017, Hoà nhạc Hoà giải Thế giới được Chương trình Giáo dục Công dân Toàn cầu đưa vào danh mục âm nhạc cho công dân toàn cầu, và sẽ được tổ chức từ ngày 01-09/9 như một hoạt động của Ngày Hòa giải Thế giới 09/9.

Nhà hát Chèo Việt Nam vinh dự được lựa chọn là Nhà hát biểu diễn Hòa nhạc Hòa giải Thế giới năm 2017 với tác phẩm “Quan Âm Thị Kính”. Đây là một trong những vở diễn đã trở thành kinh điển của nghệ thuật Chèo truyền thống, bên cạnh một số tác phẩm khác như: “Lưu Bình – Dương Lễ”, “Súy Vân”, “Từ Thức”, “Trương Viên”…

14237649_1733156846909316_2390670756850310807_nNghệ thuật Chèo là loại hình nghệ thuật thuần Việt được bạn bè thế giới trân trọng. Tác phẩm “Quan Âm Thị Kính” cốt tả đức tính nhẫn nhục và lòng từ bi của Thị Kính – một điển hình sắc sảo cho số phận của người phụ nữ trong xã hội cũ, nơi tập trung chồng chất mọi nỗi bất công, oan nghiệt mà sau này, khi vượt qua được những khổ ải đó, bà đã trở thành Phật bà Quan Âm. Đây là biểu tượng của lòng vị tha, bao dung, tiêu biểu cho phẩm chất của dân tộc Việt Nam.

Vào 20h00 ngày 01/9/2017, Nhà hát Chèo Việt Nam sẽ công diễn tác phẩm “Quan Âm Thị Kính” tại Nhà hát số 71 Kim Mã, Ba Đình, Hà Nội với sự tham dự của Giáo sư Carlos Torres – Chủ tịch Chương trình Giáo dục công dân Toàn cầu và ngài Tổng Biên tập Mạng Giáo dục Công dân Toàn cầu Đại học Califfornia Los Angeles và UNESCO và đông đảo người dân Thủ đô.

Tháng 9/2018, “Quan Âm Thị Kính” sẽ biểu diễn ở Nhà hát Giao hưởng Boston (Mỹ) là Hoà nhạc Hoà giải Thế giới 2018. Hy vọng với bề dày truyền thống của 65 năm hoạt động và phát triển, Nhà hát Chèo Việt Nam sẽ để lại nhiều ấn tượng khó quên tới bạn bè quốc tế.

Nhà hát Chèo Việt Nam

Tuồng, Chèo vượt khó đi thi tài năng trẻ

VH- Số lượng diễn viên trẻ dự thi đông; nhiều tài năng trẻ lấp lánh khiến hội đồng giám khảo lúng túng khi tỷ lệ trao giải vẫn giới hạn theo quy chế… là những điểm mới, thấy rõ tại Cuộc thi Tài năng trẻ diễn viên sân khấu Tuồng, Chèo 2017. Nhưng ít ai biết, đằng sau thành công của các diễn viên trẻ là sự nỗ lực lớn của lãnh đạo các đoàn, là công sức của các thế hệ nghệ sĩ lớn tuổi khi đã vượt khó để đưa lớp diễn viên trẻ tài năng đến với cuộc thi.

 Đầu tư tốt, tài năng trẻ có bệ phóng

Trong khi nhiều đơn vị nghệ thuật địa phương chỉ đưa diễn viên trẻ tới dự phần thi của mình rồi lập tức “khăn gói” quay trở về thì các Nhà hát ở Trung ương và Hà Nội lại đầu tư mạnh cả về tiền bạc, công sức, thời gian để các diễn viên trẻ của đoàn mình có cơ hội bật lên tại cuộc thi. Không chỉ có nhiều cơ hội để diễn, tập luyện thường xuyên so với các diễn viên ở các đoàn địa phương, khi đi thi diễn viên của các đơn vị nghệ thuật ở Trung ương và Hà Nội còn được các NSND, NSƯT của ngành, của đơn vị đầu tư kèm cặp, tập luyện kỹ càng. Không ngại tốn kém, Nhà hát Chèo Việt Nam, Nhà hát Chèo Hà Nội, Nhà hát Tuồng Việt Nam còn đưa cả dàn nhạc của nhà hát cũng như huy động lực lượng nghệ sĩ tên tuổi tham gia vào các vai diễn phụ trợ, thậm chí cả dàn nghệ sĩ hát phụ hoạ cho diễn viên trẻ dự thi. NSƯT Lê Chức, Phó chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam nhận định: “Tôi thấy một số đơn vị nghệ thuật địa phương chưa thực đầu tư đúng hướng. Vai trò chỉ đạo nghệ thuật cũng như giám đốc, trưởng đoàn rất mờ nhạt. Quanh năm họ không có lớp tập huấn hay rèn giũa các vai diễn cho diễn viên trẻ . Khi có cuộc thi thì vội vã mời thầy dạy cấp rập đôi tuần. Cũng vì thế, tiết mục dự thi của những đơn vị này đầu tư rất sơ sài không có phông cảnh, người phụ diễn thì non nghề không tiếp sức và hỗ trợ cho người thi. Một trích đoạn Tuồng hay Chèo thì cũng cần phải có bối cảnh, không gian để tạo cảm hứng cho người diễn thì lại không hề được quan tâm”.

Và những tiếng lòng…

Tại cuộc thi lần này, Đoàn Chèo Quảng Ninh vắng mặt, Đoàn Chèo Hải Phòng chỉ có một tiết mục của một nghệ sĩ dự thi. Trưởng đoàn Chèo Hải Phòng Vũ Huy Thành cho biết: “Chúng tôi gặp nhiều khó khăn khi xin kinh phí cho diễn viên trẻ tham gia cuộc thi bởi ngân sách thường phải lập kế hoạch trước 1 năm. Đưa một diễn viên đi dự thi, đoàn cũng đã rất cố gắng cân đối các nguồn khi cử cả dàn nhạc cùng tham gia biểu diễn. Thấy “nhà khó” nên thí sinh cũng phải chung tay đóng góp chi phí tự nguyện cho đoàn”. Ông Thành cũng chia sẻ những cái khó khi làm trưởng đoàn nghệ thuật ở địa phương. Nhà nước quy định chế độ ưu đãi nghề nghiệp và bồi dưỡng cho diễn viên chính trung bình 200.000 đồng/1 buổi diễn nhưng địa phương chỉ có thể chi 100.000 đồng/1 buổi diễn do doanh thu biểu diễn rất hạn chế. Hoạt động khó khăn nên việc đào tạo diễn viên trẻ và giữ chân diễn viên trẻ ở lại đơn vị cũng vô cùng nan giải. Đoàn Chèo Hải Phòng đang thực hiện tinh giảm biên chế 10% và không kí hợp đồng chỉ tiêu biên chế tiếp. Đó là lý do mà Bộ VHTTDL có đưa dự án đào tạo tuyển sinh về giúp Hải Phòng tổ chức thi tuyển diễn viên bổ sung nguồn lực nhưng đoàn không dám nhận vì không có chỉ tiêu biên chế, sợ học sinh đào tạo ra trường không có “đầu vào” nhận về.

Trích đoạn Kim Lân qua đèo, Nhà hát Tuồng VN

Tương tự, Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TP.HCM cũng đau đầu đối với việc thu hút tài năng trẻ và giữ chân họ ở lại với đơn vị. Hiện, Nhà hát đang có một lứa gồm 14 diễn viên trẻ được tuyển theo tính chất đào tạo truyền nghề. Mới đây, thi tuyển viên chức chuyên ngành nghệ thuật chỉ có những em tốt nghiệp lớp 12 và có bằng trung cấp mới được thi. Trong khi đó, một số diễn viên trẻ tài năng, là lực lượng diễn xuất nòng cốt của đoàn do không đủ các tiêu chuẩn cứng để thi viên chức vẫn phải sống lay lắt với mức lương hợp đồng 3 triệu/ tháng.

Ông Huỳnh Hữu Nhi, Phó giám đốc Nhà hát NT Hát bội TP.HCM cho biết: “Chúng tôi đang làm công văn đề nghị Sở VHTT TP.HCM và Sở Nội vụ TP.HCM cho một cơ chế xem xét đặc thù với nghệ thuật truyền thống để làm sao giúp số diễn viên trẻ này được vào biên chế. Tại địa bàn TP.HCM, hát bội khó có thể cạnh tranh với các loại hình nghệ thuật khác. Chúng tôi tha thiết mong thành phố có phương án đưa hát bội vào các tour du lịch, chứ để chúng tôi bơi trong thị trường, bán vé “tay bo” thì là điều không thể”.

Điều lo lắng nhất của các đoàn nghệ thuật Tuồng, Chèo hiện nay đó là làm thế nào để xã hội hoá khi những loại hình nghệ thuật này không phải là nhu cầu thưởng thức của phần đông khán giả hiện nay. Một số địa phương đã tìm giải pháp sáp nhập các đoàn nghệ thuật truyền thống của địa phương với mô hình nhà hát nghệ thuật dân tộc. Trưởng đoàn Chèo Hải Phòng Vũ Huy Thành cho biết: “Việc đầu tư dàn trải cho quá nhiều loại hình nghệ thuật dẫn tới không loại hình nghệ thuật nào phát triển được. Nguy cơ nghiệp dư hoá đang là nỗi lo của các đơn vị nghệ thuật truyền thống địa phương. Tuy nhiên cá nhân tôi không đồng tình với việc sáp nhập nhiều loại hình nghệ thuật vào chung một nhà hát. Nên chăng mỗi địa phương nên lựa chọn một, hai loại hình đặc sắc mang tính vùng, miền nổi trội của mình để giữ gìn và phát triển”.

Làm thế nào để thực hiện xã hội hoá có hiệu quả? Làm thế nào để những đơn vị nghệ thuật truyền thống như Tuồng, Chèo… giữ gìn bản sắc và đặc trưng trong cơ chế thị trường hiện nay… Những nỗi niềm mà các đơn vị nghệ thuật cũng như nghệ sĩ Tuồng, Chèo hôm nay đang phải đối diện đó là Nhà nước cần phải vào cuộc để chọn lọc, tìm ra những đơn vị nghệ thuật tiêu biểu, có vị trí trong đời sống xã hội để đầu tư trọng điểm thay việc đầu tư dàn trải và phó mặc cho địa phương tách nhập một cách cơ học khiến nhiều thương hiệu nghệ thuật bị mất đi hoặc bị nghiệp dư hoá như thời gian qua.

(Nguồn: Thúy Hiền – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 20 sẽ diễn ra tại Đà Nẵng

(Dân trí) – Thông tin từ cổng thông tin Bộ VHTT&DL cho biết, Liên hoan phim Việt Nam sẽ diễn ra từ ngày 24/11-28/11/2017 tại TP. Đà Nẵng. Liên hoan sẽ hướng đến các tác phẩm điện ảnh mang đậm bản sắc dân tộc, có nội dung tư tưởng giàu tính nhân văn, nghệ thuật thể hiện mới, sáng tạo.

Với khẩu hiệu “Xây dựng nền công nghiệp điện ảnh hiện đại và nhân văn”, Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 20 là sự kiện văn hóa quốc gia nhằm biểu dương các tác phẩm điện ảnh Việt Nam xuất sắc; đồng thời là dịp để các nghệ sỹ và những người làm công tác điện ảnh nhìn lại quãng đường trưởng thành, phát triển thương hiệu của Liên hoan phim Việt Nam qua 20 kỳ tổ chức.

Trong 5 ngày diễn ra sự kiện, bên cạnh các hoạt động tuyển chọn và trao giải, Liên hoan phim sẽ tổ chức các buổi chiếu phim ngoài trời; Tuần phim “Chào mừng Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ XX”; Hội thảo “Liên hoan Phim Việt Nam trong sự nghiệp phát triển điện ảnh dân tộc”; Hội thảo “Con đường đưa điện ảnh ASEAN ra thế giới”; Triển lãm “Dấu ấn Điện ảnh Việt Nam qua 20 kỳ Liên hoan Phim Việt Nam”; giao lưu nghệ sĩ điện ảnh với khán giả, học sinh, sinh viên và các chiến sỹ lực lượng vũ trang…

Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 19 diễn ra tại TP.HCM năm 2015. Ảnh: TL
Đặc biệt, năm nay, Giải thưởng phim ASEAN sẽ là điểm nhấn tại Liên hoan phim Việt Nam. Đây là sự kiện có ý nghĩa sâu sắc, góp phần giới thiệu những tác phẩm điện ảnh trong khu vực đến với quốc tế; đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của công nghiệp điện ảnh trong việc quảng bá hình ảnh, đất nước, con người, văn hóa và truyền thống hợp tác hữu nghị giữa các nước thuộc cộng đồng ASEAN.

Tính đến thời điểm hiện tại, mọi công việc chuẩn bị cho Liên hoan phim đang được thực hiện theo đúng tiến độ. Các đơn vị tổ chức đã triển khai làm việc với Bộ Ngoại giao, Đại sứ quán các nước ASEAN tại Việt Nam…để vận hành thành công Giải thưởng ASEAN và có được sự đồng thuận quốc tế cao. Công tác truyền thông, thiết kế logo, poster; lễ tân, hậu cần, an ninh đã có kế hoạch cụ thể. Về phía TP. Đà Nẵng đã cam kết phối hợp chặt chẽ, đảm bảo cho sự thành công của Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 20.

(Nguồn: Hà Tùng Long – Báo Điện tử Dân trí)

Liên hoan âm nhạc Vietnam Connection 2017: Quy tụ nhiều nghệ sĩ tài năng

VH- Tiếp nối thành công hai mùa trước, Liên hoan âm nhạc Vietnam Connection 2017 tiếp tục quy tụ các nghệ sĩ nổi tiếng trong và ngoài nước để mang đến bữa tiệc âm nhạc thú vị.

 Đến với Vietnam Connection 2017, thính giả yêu nghệ thuật có cơ hội nghe các tác phẩm cổ điển mang âm hưởng của nhiều nơi trên khắp châu Âu, trong đó một số tác phẩm lần đầu tiên được biểu diễn tại Việt Nam. Liên hoan âm nhạc Vietnam Connection là cơ hội hiếm hoi để người yêu nhạc có thể cùng lúc thưởng thức nhiều nghệ sĩ tầm cỡ cùng biểu diễn như vậy.

• NSƯT Bùi Công Duy: Nghệ sĩ duy nhất của Việt Nam giành Giải Nhất – Huy chương Vàng cuộc thi “Tchaikovsky” cho các nghệ sĩ trẻ cùng giải Nhất hàng loạt cuộc thi quốc tế khác. Bùi Công Duy phát triển sự nghiệp thành một nghệ sĩ độc tấu và nhà sư phạm âm nhạc quốc tế. Anh hiện là Phó Giám Đốc kiêm Trưởng khoa Đàn dây của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

NSƯT Bùi Công Duy

• Tiến sĩ Đào Trọng Tuyên: Sinh ra tại Hà nội trong một gia đình có truyền thống Âm nhạc. Anh tốt nghiệp đại học tại Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, đạt được bằng thạc sĩ từ trường đại học Laval ở Quebec (Canada) và học vị tiến sĩ âm nhạc chuyên ngành biểu diễn piano từ trường đại học Montreal cũng ở Canada. Các giảng viên dạy piano chính của anh bao gồm Hoàng Vĩnh Huơng, Hoàng Hoa, Giáo sư Joel Pasquier, Giáo sư Nghệ sĩ nhân dân Trần Thu Hà và Giáo sư Nghệ sĩ nhân dân Đặng Thái Sơn.

TS Đào Trọng Tuyên

TS Đào Trọng Tuyên đã biểu diễn solo với những dàn nhạc lớn của Việt nam như Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia Việt nam, Dàn nhạc Giao hưởng Hà nội và Dàn nhạc Giao hưởng của Nhà hát Nhạc-Vũ-Kịch Việt Nam. Anh đã thu nhiều tác phẩm cho Đài Truyền hình Trung ương và Đài Phát thanh Tiếng nói Việt Nam. Nhân dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 245 của nhà soạn nhạc Ludwig van Beethoven vào năm 2015, nghệ sĩ Đào Trọng Tuyên đã cùng với nghệ sĩ violin Nguyễn Mỹ Hương biểu diễn tất cả mười bản sonata cho violin và piano của Beethoven trong một chuỗi hòa nhạc gồm bốn buổi. Đây là lần thứ hai chùm tác phẩm này đã được biểu diễn tại Việt Nam – ở lần đầu tiên, nghệ sĩ Đào Trọng Tuyên cũng đảm nhiệm phần piano, phần violon do nghệ sĩ Nguyễn Trọng Bình trình bày.

Tiến sĩ Đào Trọng Tuyên hiện đang giảng dạy tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

 Nguyễn Trinh Hương:  Tốt nghiệp Nhạc viện danh tiếng Tchaikovsky, Nguyễn Trinh Hương là một trong những giảng viên xuất sắc của Học viện Âm nhạc Quốc gia. Cô cũng là một nghệ sĩ độc tấu với nhiều chương trình biểu diễn tại Việt Nam, Nga, Malaysia.

NS Nguyễn Trinh Hương

 •  NSND Ngô Hoàng Quân: Là một trong những cây đại thụ của nền âm nhạc cổ điển Việt Nam, Ngô Hoàng Quân tốt nghiệp tại nhạc viện Tchaikovsky, và trở thành một trong những nghệ sĩ độc tấu cello xuất sắc nhất của Việt Nam. Hiện ông là Phó cục trưởng, Giám đốc Trung tâm tổ chức biểu diễn nghệ thuật (Cục Nghệ thuật biểu diễn).

NSND Ngô Hoàng Quân

• Jean-Louis Haguenauer:  Là một gương mặt quen thuộc trên truyền hình và radio của Pháp, ông tham gia rất nhiều festival âm nhạc tại châu Âu và Mỹ, biểu diễn cùng nhiều nghệ sĩ lớn của châu Âu. Ông nổi tiếng không chỉ như là một nghệ sĩ biểu diễn xuất sắc mà còn được biết đến với vai trò là một nhà sư phạm giỏi.

NS Jean-Louis Haguenauer

(Nguồn: Báo Điện tử Văn hóa – Bộ VHTTDL)

Triển khai Chương trình hành động quốc gia “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt”

VH- Bộ VHTTDL vừa có văn bản số 3146/BVHTTDL-DSVH gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc triển khai Chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt”.

Theo đó, ngày 02/4/2017, tại Lễ đón bằng của UNESCO ghi danh di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được tổ chức tại tỉnh Nam Định, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Ngọc Thiện đã công bố Chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” (giai đoạn 2017 – 2022), với những nội dung sau:

1. Tiếp tục nhận diện giá trị, nghiên cứu, kiểm kê, tư liệu hóa di sản văn hóa phi vật thể Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt và các tập quán, nghi lễ, lễ hội truyền thống tốt đẹp gắn với di sản; đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của toàn xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ đối với việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt nhằm giáo dục truyền thống yêu nước, uống nước nhớ nguồn, tinh thần hòa hợp dân tộc và trân trọng vai trò của người phụ nữ trong cộng đồng.

2. Tạo điều kiện cho việc thực hành, sáng tạo và truyền dạy di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt trong cộng đồng; khuyến khích những nghệ nhân hát văn cao tuổi truyền dạy những bài bản cổ cho thế hệ trẻ; tăng cường các hình thức giáo dục phù hợp trong và ngoài trường học.

3. Tôn vinh các cá nhân, cộng đồng có nhiều đóng góp trong việc gìn giữ, thực hành, truyền dạy, bảo vệ và phát huy giá trị di sản; có chính sách, khen thưởng và phong tặng danh hiệu vinh dự nhà nước cho các nghệ nhân có nhiều đóng góp trong hoạt động bảo vệ, trao truyền những giá trị văn hóa của di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt.

4. Thực hiện các biện pháp quản lý nhà nước nhằm gìn giữ, bảo vệ và phát huy những giá trị tốt đẹp của di sản, đồng thời ngăn ngừa, loại bỏ các hủ tục và xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng di sản để trục lợi, làm sai lệch di sản và có tác động tiêu cực tới đời sống cộng đồng, xã hội.

5. Phối hợp với các cơ quan truyền thông, hội nghề nghiệp tổ chức các chương trình giới thiệu, quảng bá về giá trị di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt dưới nhiều hình thức tới công chúng trong và ngoài nước, gắn bảo tồn di sản văn hóa với phát triển du lịch bền vững.

Văn bản nhấn mạnh, nhằm thực hiện cam kết của quốc gia với UNESCO, Bộ VHTTDL đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” chỉ đạo Sở VHTTDL, Sở VHTT cùng các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan cụ thể hóa các nội dung trong Chương trình hành động để triển khai và thực hiện nghiêm túc Chương trình, nhằm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể này trên địa bàn địa phương nói riêng và cả nước nói chung.

(Nguồn: Lâm Sơn – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

Chương trình dự thi Tài năng trẻ sân khấu Chèo, Tuồng năm 2017 của Nhà hát Chèo Việt Nam

  1. Bảo Quỳnh – “Thị Màu lên chùa”20616945_1897390427152623_2110224213974607726_o
  2. Hà Cường – “Lưu Bình Dương Lễ” (màn 3)Ha Cuong
  3. Nguyễn Hòa – “Súy Vân giả dại”Nguyen Hoa
  4. Xuân Chường – “Trần Phương”20449370_1894610630763936_2063070164557914976_o
  5. Thúy Vân – “Mụ Quán”20615736_1894610737430592_1820466626764478866_o
  6. Minh Hải – “Phù thủy sợ ma”20506960_1894610747430591_1962228961688383240_o
  7. Hà Thảo – “Súy Vân” (màn 5)Ha Thao

Ảnh: Nguyễn Hoàng

Tăng cường quảng bá lịch sử, văn hóa Việt Nam qua Mộc bản triều Nguyễn

VH- Sáng ngày 06/8/2017, tại Đà Lạt (Lâm Đồng), Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Trương Hoà Bình đã làm việc với Cục Văn thư Lưu trữ Nhà nước và Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV. Cùng dự có Bộ trưởng Bộ Nội vụ Lê Vĩnh Tân; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Lê Khánh Hải; lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng và Cục Văn thư Lưu trữ Nhà nước.

Sau khi tham quan khu trưng bày tài liệu lưu trữ Mộc bản triều Nguyễn, triển lãm “Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam – Những bằng chứng lịch sử pháp lý”, thăm kho bảo quản tài liệu lưu trữ Mộc bản, Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình đã được nghe Cục trưởng Cục Văn thư Lưu trữ Nhà nước Đặng Thanh Tùng khái quát về tình hình bảo quản và phát huy giá trị khối tài liệu Mộc bản triều Nguyễn.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình khẳng định giá trị của Mộc bản triều Nguyễn là Di sản tư liệu lịch sử quý hiếm phản ánh mọi mặt chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội; mô tả sinh động đời sống vật chất, tinh thần của một thời kỳ kéo dài 143 năm trong tiến trình lịch sử Việt Nam. Phó Thủ tướng biểu dương ngành lưu trữ đã có nhiều cố gắng, nỗ lực trong việc bảo đảm an toàn, phát huy giá trị của khối Mộc bản và đánh giá cao sự tận tụy cống hiến của đội ngũ cán bộ, công chức Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV trong việc bảo tồn Di sản tư liệu quý giá, nỗ lực biến nơi này thành điểm tham quan hấp dẫn du khách. Qua đó, đồng bào các dân tộc trong cả nước và bè bạn quốc tế biết được giá trị của di sản, hiểu thêm về một dân tộc có bề dày và chiều dài lịch sử. Đặc biệt, những bộ biên niên sử bằng chữ Hán, chữ Nôm là nguồn sử liệu được chép lại từ thời đại Hùng Vương trải qua các triều đại đến vương triều Nguyễn đã nói lên quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc; những văn bản thực thi chủ quyền của triều Nguyễn với hai quần đảo Hoàng Sa – Trường Sa có giá trị lớn trong việc xác định quá trình mở mang bờ cõi của cha ông. “Cần quan tâm hơn nữa xây dựng cơ sở vật chất tương xứng, áp dụng cách thức, phương pháp tiên tiến đảm bảo an toàn nhằm không ngừng phát huy giá trị khối Mộc bản triều Nguyễn. Tạo ra những phiên bản Mộc bản, hợp tác với các bảo tàng, các địa phương, đưa ra nước ngoài để giới thiệu cho đồng bào và bè bạn quốc tế biết về những giá trị văn hóa của Việt Nam. Thực hiện sắp xếp, biên soạn, biên dịch thành sách để các thế hệ hậu thế có thể tiếp nhận được đầy đủ những thông điệp từ cha ông để lại qua tài liệu Mộc bản”, Phó Thủ tướng chỉ đạo.

(Nguồn: Hồng Thắng – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

Hàng trăm nghệ sĩ trẻ hào hứng vào cuộc thi tài năng trẻ Tuồng, Chèo

VH- Cuộc thi tài năng trẻ diễn viên sân khấu Tuồng, Chèo chuyên nghiệp toàn quốc – 2017 đã khai mạc tại Nhà hát Lam Sơn (Thanh Hóa) vào tối 5.8. Điểm ghi nhận đầu tiên ngay tại chặng đầu của Cuộc thi tài năng trẻ đó chính là sự ra quân rầm rộ và đầy hào hứng của gần 100 nghệ sĩ trẻ thuộc 19 đơn vị với 89 trích đoạn gồm 52 trích đoạn Chèo, 37 trích đoạn Tuồng.

Số lượng diễn viên tham gia Cuộc thi tài năng trẻ diễn viên sân khấu Tuồng, Chèo lần này đông nhất từ trước đến nay mặc dù số tuổi dự thi hạn chế không quá 33. Nhà hát Tuồng Việt Nam có tới 9 diễn viên trẻ đăng ký dự thi, Nhà hát Chèo Thái Bình có 7 diễn viên trẻ dự thi. Diễn viên trẻ nhất của cuộc thi thuộc Nhà hát Chèo Ninh Bình mới ở tuổi 18 là Nguyễn Đoàn Thiên Sinh và đảm đương một vai rất khó Phù thủy trong trích đoạn Phù thủy sợ ma.

Ban Tổ chức đã xếp hai loại hình sân khấu Tuồng, Chèo cùng trong một cuộc thi và Hội đồng giám khảo gồm 7 thành viên cũng sẽ chấm chung cả hai loại hình. Bàn về việc mời ban Giám khảo cuộc thi lần này, NSƯT Lê Chức – Phó trưởng Ban Tổ chức cuộc thi chia sẻ: “Hội đồng Giám khảo cuộc thi lần này có nhiều gương mặt nghệ sĩ tên tuổi mới của Tuồng, Chèo và không ai bị vướng bận vào tiêu chí có học sinh do mình hướng dẫn dự thi. Ngoài Chủ tịch, có 3 Ủy viên chuyên ngành Tuồng và 3 ủy viên chuyên ngành Chèo. Điểm của Giám khảo chuyên ngành được nhân đôi so với Giám khảo không chuyên ngành khác trong hội đồng. Cách thức chấm giải này sẽ tạo nhiều lợi thế cho việc chấm và động viên cho các diễn viên trẻ”.

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Vương Duy Biên trao tặng hoa cho Hội đồng giám khảo cuộc thi

Chặng đầu mới diễn ra 3 buổi với 16 trích đoạn dự thi của 16 diễn viên thuộc các đơn vị: Đoàn Nghệ thuật Tuồng Thanh Hóa, Nhà hát Chèo Quân đội, Đoàn Chèo Hải Phòng, Nhà hát Chèo Bắc Giang, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Khánh Hòa. Phần trình diễn của các diễn viên trẻ ở chặng đầu thể hiện phần nào sự vững vàng và bản lĩnh về ca diễn trên sân khấu. Các trích đoạn dự thi tại cuộc thi là những trích đoạn Tuồng, Chèo mẫu mực của từng loại hình và đã được nhiều thế hệ nghệ sĩ tên tuổi thể hiện. Việc lựa chọn trích đoạn truyền thống cũng là dễ hiểu vì đây là những vai diễn mẫu mực giúp cho diễn viên trẻ có thể tỏa sáng tài năng. Vì vậy sẽ có nhiều Xúy Vân, Thị Màu, Thị Kính, Tuần Ty, Đào Huế… của Chèo và nhiều Hồ Nguyệt Cô, Đào Tam Xuân, Tỳ Can, Kim Lân, Châu Sáng, Đát Kỷ, Phàn Định Công, Trịnh Ân… của Tuồng xuất hiện trong các phần thi. Qua chia sẻ từ lãnh đạo các đơn vị và các nghệ sĩ thì họ đặt rất nhiều kỳ vọng ở sự lóe sáng tài năng của nghệ sĩ trẻ tại cuộc thi bởi có nhiều người đạt được lợi thế về thanh sắc, khí thần…

 Các NSƯT của Nhà hát Tuồng tham gia diễn hỗ trợ cho nghệ sĩ trẻ trong trích đoạn “Đào Tam Xuân đề cờ”

Nhiều NSND, NSƯT vừa hướng dẫn thí sinh, vừa tham gia vào biểu diễn hỗ trợ phần thi cho nghệ sĩ trẻ của đơn vị mình. Đơn cử như trường hợp của Nhà hát Tuồng Việt Nam có tới 4 NSND và 3 NSƯT với những tên tuổi nghệ sĩ cựu trào như NSND Lê Tiến Thọ, NSND Mẫn Thu, NSND Minh Gái, NSND Ánh Dương tham gia vai trò hướng dẫn, huấn luyện cho nghệ sĩ trẻ của nhà hát. Thật cảm động khi chứng kiến nhiều “thầy” “cô”, những nghệ sĩ có danh hiệu mà đóng vai nô tì, vai người hầu để cho học trò của mình có cơ hội tỏa sáng. NSND Lê Tiến Thọ, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cho biết: “Việc tuyển sinh diễn viên Tuồng, Chèo hiện nay vô cùng khó khăn, chính vì vậy chúng tôi, những nghệ sĩ của ngành không thể không vào cuộc cùng với các nhà hát, các đoàn nghệ thuật để tập luyện cho các nghệ sĩ trẻ. Khuyến khích động viên và truyền lửa yêu nghề cho lớp trẻ là trách nhiệm của mỗi chúng tôi. Những cuộc thi như thế này là một cách để bảo tồn và phát triển di sản nghệ thuật truyền thống. Động viên, khuyến khích nghệ sĩ trẻ yên lòng giữ nghề”.

Có rất nhiều ý kiến được ghi nhận bên lề của cuộc thi như quy chế nên tăng độ tuổi dự thi của tài năng trẻ lên 35 sẽ còn có nhiều tài năng trẻ ở độ chín hơn là ở ngưỡng 33 tuổi. Đặc biệt những người làm nghệ thuật Tuồng, Chèo, các lãnh đạo các đơn vị và đông đảo nghệ sĩ đều mong muốn các cuộc thi tổ chức những cuộc hội thảo, tọa đàm trao đổi mang tính học thuật về các phần thi của nghệ sĩ. Qua những cuộc trao đổi về nghề, không chỉ lãnh đạo các đơn vị, các nghệ sĩ mà Ban tổ chức cũng sẽ có những điều chỉnh nhìn nhận, đánh giá khách quan nhất, thẳng thắn nhất từ hội đồng giảm khảo cho đến cá nhân nghệ sĩ.

Trong bối cảnh nghệ thuật truyền thống đang gặp rất nhiều khó khăn về hoạt động tổ chức biểu diễn, nỗi lo mai một, thất truyền luôn kề cận các đơn vị thì sự ra quân lần này của lực lượng tài năng trẻTuồng, Chèo là một tín hiệu đáng mừng cho thấy sự nỗ lực trong công tác đào tạo, nuôi dưỡng tài năng trẻ hiện đang được các nhà hát, các đoàn nghệ thuật chú trọng nhiều hơn.

(Nguồn:Thúy Hiền – Báo Điện tử Văn hóa)