“Cánh đồng bất tận” nhận giải thưởng Literaturpreis

VH- Tập truyện “Cánh đồng bất tận” của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư vừa được công bố chiến thắng tại Giải thưởng Literaturpreis – Đức. Đây là giải thưởng dành cho nhà văn nữ, do Hội văn hóa Kitprom và Hội sách Frankfurt phối hợp tổ chức.

Giá trị trụ cột của tập truyện “Cánh đồng bất tận” là truyện dài cùng tên. Đây là tác phẩm có dấu ấn quan trọng trong sự nghiệp của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư. Sinh trưởng trong gia đình nghèo trên mảnh đất Cà Mau, Nguyễn Ngọc Tư phải dang dở việc học hành từ năm 15 tuổi. Tự rèn luyện để cầm bút, Nguyễn Ngọc Tư chắt chiu những mảnh đời xung quanh mình để viết “Cánh đồng bất tận” vào năm 2005. Vừa ra đời, “Cánh đồng bất tận” đã gây tranh luận trái chiều, và cuối cùng được Hội Nhà văn VN trao giải thưởng văn học năm 2006. Đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình đã đưa “Cánh đồng bất tận” lên màn ảnh vào năm 2010, cũng tạo được cơn sốt vé trong cộng đồng.

Trước khi được in tại Đức, tập truyện “Cánh đồng bất tận” cũng đã được dịch tại Hàn Quốc, do NXB Asia tại Seoul ấn hành 3 ngàn bản. Sau Cánh đồng bất tận, nhà văn Nguyễn Ngọc Tư có những truyện dài khác như Gió lẻ, Sông, Khói trời lộng lẫy… cũng khai thác đời sống nông dân miền Tây Nam Bộ. Nhà văn Nguyễn Ngọc Tư nói về tác phẩm có tiếng vang nhất của mình: “Khi nghĩ đến tôi người ta hay nghĩ đến Cánh đồng bất tận, mặc dù tôi đã bỏ chỗ đó và đã đi rồi. Tôi đã viết những cái khác. Người ta vẫn đòi hỏi tôi phải viết giống như Cánh đồng bất tận.

Trong một nhà văn, cái lớn nhất là vận động và đi tới, bỏ hào quang lại sau lưng và tìm kiếm những điều mới mẻ với mình.

TUY HÒA

“Tòa tháp chọc trời” bất ngờ vượt lên đứng đầu phòng vé Việt Nam

VH- Sau thành công của tác phẩm đình đám – Central Intelligence, một lần nữa đạo diễn Rawson Marshall Thurber kết hợp với Dwayne Johnson khuấy đảo màn ảnh rộng tháng 7 năm nay với siêu phẩm Tòa tháp chọc trời (Tựa gốc: Skyscraper). 

Lần này khán giả  được mãn nhãn với các phân cảnh vượt qua khói lửa liên hoàn, những pha thót tim đầy nguy hiểm do Will Sawyer (The Rock) cùng người bạn đồng hành là cô vợ Sarah Sawyer (Neve Campbell) và hai đứa con thơ. Thể loại phim hành động đan xen tình cảm gia đình mang đến cho khán giả những giây phút hồi hộp nhưng cũng không kém phần xúc động. Trong tuần vừa qua, Tòa tháp chọc trời đã kiếm về cho nhà sản xuất 65,9 triệu đô la trên toàn thế giới, đồng thời  đứng đầu doanh thu tại các thị trường Đức, Áo, Hà Lan, Malayssia, các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất và Đài Loan. Tại thị trường Bắc Mỹ khó tính, bộ phim đã nhanh chóng lọt  tôp 3 có doanh thu cao nhất. Riêng tại VN, bộ phim cũng leo lên ngôi vương phòng vé  tuần với 14,5 tỉ đồng cùng gần 200,000 lượt xem.

Truyện phim xoay quanh Will Sawyer, một cựu chỉ huy tài ba của Đội cứu hộ FBI nhận nhiệm vụ đánh giá về mức độ rủi ro để xác định được độ an toàn của Tháp Ngọc – toà tháp cao và hiện đại bậc nhất thế giới, cũng như những hạn chế về mặt an ninh của nó. Đó là biểu tượng của công nghệ tân tiến, nhưng song song với đó là rất nhiều rủi ro mà con người không thể lường trước được, và từ đây biến cố bắt đầu xảy đến với gia đình anh. Với những pha liều mình trong hoàn cảnh nguy hiểm “ngàn cân treo sợi tóc” để cứu lấy các con, Will và Sarah Sawyer đã chính thức trở thành cặp đôi phụ huynh “ngầu nhất” trên màn ảnh rộng tính từ đầu năm 2018.

 1. Cú nhảy phi thường vượt qua biển lửa ở độ cao hơn 1000 mét của người cha cựu binh

Nhà sản xuất Garcia từng chia sẻ: “Will từng là một samurai dũng mãnh nhưng anh ấy đã đặt thanh kiếm của mình xuống. Will đã không sử dụng kỹ năng chiến đấu của mình trong suốt nhiều năm qua. Anh ta không phải là Jason Bourne và anh ấy không thể kết thúc mọi việc một cách êm đẹp.” Quả thực, với cơ thể cường tráng cùng xuất thân từ biệt đội FBI, có thể nói những hoàn cảnh ngặt nghèo cần nhiều sức lực không thể làm khó được cựu binh sĩ Will Sawyer, nhưng chính là sự nguy hiểm tột cùng của nó là điều khiến khán giả không thể rời mắt. Với cánh tay bị thương và đôi chân không lành lặn, để cứu gia đình, anh vẫn liều mình lựa chọn giải pháp là leo lên chiếc cần cẩu đối điện để xâm nhập vào bên trong tòa tháp đang cháy hừng hực. Không phải sức mạnh mà là sự dũng cảm và một tình yêu dành cho gia đình vô bờ bến mới chính là động lực để anh đi đến quyết định khó khăn này. Một mình lơ lửng giữa không trung để chứng minh mình vô tội và giải cứu cho những người mà Will thương yêu nhất thì sự nguy hiểm đối với anh dường như là điều không phải là điều đáng bận tâm nữa.

Chính ngôi sao hành động nổi tiếng với biệt danh “The Rock” đã giải thích lý do khiến anh cảm thấy phấn khích với vai diễn trong phim – một vai diễn mà anh cho là có những yêu cầu về mặt thể lực khắt khe nhất trong số những bộ phim mà anh từng tham gia.

2.    Bà mẹ can trường Sarah Sawyer cõng con trên chiếc cầu bập bênh bằng gỗ

Trong mắt 2 con – Georgia và Henry có lẽ Sarah Sawyer không chỉ đơn thuần là một người mẹ mà còn là chiến binh mạnh mẽ nhất khi mà cô đã một mình bảo vệ 2 con khỏi biển lửa của tòa nhà trong lúc không có chồng bên cạnh. Bằng tất cả kiến thức có được khi còn là một bác sĩ cộng với sự can đảm của một người cựu quân nhân từng tham gia chiến dịch tại Afganistan, Sarah đã cầm cự được cho đến lúc chồng mình tới cứu nguy. Giây phút gay cấn nhất chắc hẳn là phân cảnh cây cầu trong công viên phía trên tòa tháp bị gãy, 2 vợ chồng đã bắt tạm một miếng gỗ làm thành cây cầu để người vợ có thể băng qua cứu con trai. Thế nhưng thật không may, trong lúc cõng Henry quay về thì cây cầu được làm từ tấm gỗ mỏng manh đã không còn thăng bằng. Tất cả chỉ nhờ vào sự bình tĩnh và dũng cảm của Sarah cùng với sức khỏe và ý chí kiên cường của Will mà 2 mẹ con đã được an toàn. Màn phối hợp ăn ý của Sarah và Will đã được đền đáp xứng đáng khi cả hai mẹ con sau đó đã được bảo toàn tính mạng. 

Hồi tưởng về những thước phim đầy cam go này, nữ diễn viên Neve Campell đã đưa ra những nhận định: “Chúng tôi phải tìm cách để khán giả cảm nhận được rằng cặp đôi này đang thực sự nỗ lực trong tình cảnh gần như là tuyệt vọng để tìm lại nhau và cứu lấy mạng sống cho những thành viên trong gia đình, nếu không, người xem sẽ chẳng còn hứng thú với bộ phim này nữa. Sarah là một người mẹ tuyệt vời. Cô ấy cũng là một chiến binh cực kỳ mạnh mẽ. Sarah và Will đã có một cuộc sống hạnh phúc, cô ấy đã ở bên cạnh chồng mình trong những giờ phút tồi tệ nhất của cuộc đời anh ấy.  Kể từ lúc đó trở đi, họ đã thực sự không thể sống thiếu nhau.”

(PV)

Tuyển chọn tài năng cho Chuông Vàng vọng cổ: Gian nan tìm “ngọc”

VH- Chuông Vàng Vọng cổ mùa giải thứ 13 sẽ bắt đầu vòng tuyển chọn từ ngày 25.7. Cuộc thi năm nay có khá nhiều thay đổi từ cách tổ chức đến thành phần Ban Giám khảo, Ban Huấn luyện… Hành trình “tìm ngọc” cho sân khấu cải lương dẫu còn nhiều âu lo nhưng vẫn khấp khởi những tín hiệu vui.

Nhiều thay đổi trong mùa giải mới

Hai gương mặt Chuông Vàng và Chuông Bạc CVVC mùa đầu tiên là Võ Minh Lâm và NSƯT Hồ Ngọc Trinh ngồi ghế giám khảo vòng sơ tuyển là một trong những đổi thay thú vị nhất của mùa giải năm nay.

Là những thí sinh đoạt giải cuộc thi CVVC mùa đầu tiên- 2006, sau 12 năm cả NSƯT Hồ Ngọc Trinh và Võ Minh Lâm đều đã có những thành công nhất định trong nghề nghiệp. Riêng Hồ Ngọc Trinh, hiện đang là nghệ sĩ thành công nhất từ bệ đỡ CVVC. Cô đã được phong tặng danh hiệu NSƯT năm 2015 và hiện là Phó trưởng đoàn Cải lương Long An.

Tài năng, nỗ lực và thành công trong nghề nghiệp đủ để “bảo chứng” cho vai trò cầm cân nảy mực, tuyển chọn thí sinh ở vòng đầu tiên của hai vị tân giám khảo CVVC.

Theo ĐD Trần Hiền Phương – thành viên Ban tổ chức: “Cùng với những thay đổi về công tác tổ chức, cấu trúc chương trình… với kỳ vọng CVVC sẽ luôn luôn tạo được sự hấp dẫn, năm nay BTC cũng phải tính toán đến một thế hệ chuyển tiếp để CVVC có thể tiếp tục con đường xa hơn. Hồ Ngọc Trinh và Võ Minh Lâm, lớp TS đầu tiên đã đủ trưởng thành để bắt đầu hành trình tiếp nối”.

Thành phần Ban Huấn luyện năm nay cũng có sự thay đổi. Chỉ một “gương mặt cũ” là NSƯT Quế Trân sẽ tiếp tục trong năm nay, NSƯT Kim Tử Long và NSƯT Lê Tứ sẽ được thay bằng NSƯT Phượng Loan và NSƯT Hữu Quốc . Vẫn như mọi năm, Ban huấn luyện cũng là giám khảo chính của Vòng Tuyển chọn. NSƯT Kim Tử Long sẽ là giám khảo khách mời của vòng thi này, quyết định gương mặt thứ 9 có mặt ở Vòng Chung kết xếp hạng.

NSƯT Minh Vương, NSƯT Thanh Tuấn và NSƯT Hoa Hạ sẽ là những giám khảo vòng chung kết.

Gian nan tìm “ngọc”

Năm nay, chỉ hơn hai trăm thí sinh đăng ký vòng sơ tuyển. Do vậy chỉ có ba điểm thi ở vòng thi này là Cần Thơ, Bình Dương và TP.HCM. Phần đông các TS dự thi đang sinh hoạt ở các đơn vị nghệ thuật hoặc các trung tâm văn hoá. Điều này khiến nhiều người quan tâm hơi thất vọng với lo lắng có thể bỏ sót nhiều giọng ca lạ có thể vẫn đang ở đâu đó trên “ruộng đồng, làng quê”.

Thực tế cho thấy, ở những mùa thi trước CVVC đã có những TS đoạt giải cao xuất thân từ miệt vườn như “Hai lúa” Lê Văn Gàn (Chuông Bạc 2007) hay anh tài công Võ Thành Phê (Chuông Vàng 2008)…

Đây cũng là năm thứ hai cuộc thi thiếu vắng các TS khu vực miền Bắc, điều này cũng khá đáng tiếc ở mùa giải năm nay.

36 TS được chọn có mặt tranh tài ở vòng tuyển chọn có những cái tên đáng chú ý như Đông Hùng (Hậu Giang), Lâm Thị Kim Cương (Cần Thơ), Hồ Duyên Giàu (Cần Thơ), Bùi Thanh Quốc (Trà Vinh), Huỳnh Văn Tánh (Long An), Biện Thị Kim Thuy (Bạc Liêu)….

Nhiều giọng ca lạ nhưng lại có chung nhược điểm lớn là chưa biết cách lấy hơi, giữ nhịp, không biết phân bổ làn hơi để có sự luyến láy, truyền cảm xúc cho người nghe. Nhiều TS bị tâm lý chỉ chú tâm phô diễn hơi ca. Do vậy, làn hơi dù khoẻ nhưng lại thiếu cảm xúc, thiếu điểm nhấn, thậm chí có lúc khiến người nghe bị chói tai vì những đoạn tống hơi không cần thiết.

Những viên đá thô lại đang chờ được mài dũa để toả sáng. Người yêu đờn ca tài tử, cải lương vẫn đang kỳ vọng những điều bất ngờ ở một mùa giải mới

Vòng tuyển chọn sẽ diễn vào các ngày 25, 26, 27 & 28.7 tại Nhà hát Đài Truyền hình TP.HCM. 

AN BÌNH

Gạo nếp gạo tẻ: Hay nhưng… hơi tiếc

VH- Lâu lắm, phim truyền hình khu vực phía Nam mới có một bộ phim như Gạo nếp gạo tẻ – hội tụ đủ các yếu tố làm “khuynh đảo” khán giả, thế nhưng bên cạnh cái hay còn nhiều cái tiếc.

Gạo nếp gạo tẻ thuộc thể loại phim đề tài gia đình (dài 80 tập, đạo diễn Võ Thạch Thảo, với sự tham gia của nhiều diễn viên tên tuổi như: NSND Hồng Vân, NSƯT Minh Đức, Lê Phương, Hoàng Anh, Trung Dũng, Thanh Thức, Ngọc Thuận. Phim đang phát sóng trên kênh HTV); nội dung phim xoay quanh nhân vật chàng rể Kiệt (Trung Dũng thể hiện) – một doanh nhân giàu có bị phá sản phải về nhà vợ ở tạm và gặp nhiều sóng gió từ các thành viên trong gia đình, góp phần đưa cảm xúc khán giả từ cao trào này tới cao trào khác. Xem phim, khán giả liên tục ấn tượng với lối diễn xuất tự nhiên và chân thật của tất cả các nhân vật (từ lớn đến nhỏ) đều rất duyên và diễn tròn vai. Hầu như phim ít có chi tiết thừa, kết thúc mỗi tập đều mở ra những tình huống kịch tính, hứa hẹn nhiều yếu tố bất ngờ, khiến khán giả hồi hộp chờ đợi. Trên nhiều diễn đàn mạng, khán giả đã dành những lời khen có cánh cho phim này, thậm chí hàng loạt bình luận đã dùng từ “xuất sắc” để khen ngợi về nội dung và diễn xuất của phim, đặc biệt các tập phim được phát lại trên YouTube, hay những đoạn nhỏ của phim được cắt và đưa lên mạng xã hội facebook đều đạt được lượt xem rất “khủng”, góp phần bảo chứng việc phim được ví như một “hiện tượng” làm thỏa mãn người xem, góp phần lấy lại niềm tin của khán giả xem phim truyền hình phía Nam, khi nhan nhản không ít phim thời gian qua rơi vào “căn bệnh”: tình tiết sáo rỗng, dài dòng lê thê, lạm dụng người đẹp nhưng diễn như tượng gỗ vô hồn, phim thiếu kịch tính, các cảnh kéo dài toàn cho nhân vật khóc, nói độc thoại đều đều như những cái máy…

Gạo nếp gạo tẻ kịch tính là thế, hấp dẫn và lôi cuốn là thế; tuy nhiên, không ít khán giả xem phim lại không khỏi chạnh lòng và tiếc nuối khi biết phim này được chuyển thể từ kịch bản Hàn Quốc. Góp phần tiếp bước loạt phim truyền hình Việt hóa đình đám thời gian qua. Từ đây, dư luận một lần nữa thấy rõ các diễn viên Việt hoàn toàn tài ba chẳng kém gì diễn viên nước ngoài, bởi qua các phim “triệu like” trên, từng cử chỉ, ánh mắt, cái nhíu mày, nụ cười, nước mắt… của các diễn viên đều rất xuất thần và chiếm trọn trái tim khán giả, rõ ràng chúng ta không thiếu các diễn viên tài năng mà “lỗ hổng” lớn nhất của chúng ta chính là thiếu kịch bản phim hay. Nhiều người làm nghề ví von chính việc “gạo dở” đã khiến “cơm không thể nào ngon” được, hơn hết là khát khao làm sao để có những kịch bản thuần Việt thật hay để các đạo diễn, diễn viên chúng ta thỏa sức phát huy thế mạnh, làm nên những tác phẩm 100% hồn cốt của người Việt, chứ không phải đi vay mượn “hồn cốt” của nước ngoài như hiện nay.

Trở lại phim Gạo nếp gạo tẻ, một điều đáng tiếc của phim còn là cách PR vụng về và kém phần “sang trọng”. Còn nhớ trước khi phim công chiếu, hàng loạt diễn viên của bộ phim đã ra chợ Bà Chiểu TP.HCM, tận tay phát tờ rơi, giới thiệu phim này. Chiêu PR với hình thức ra chợ “rao” và “câu” dư luận như thế này thì quả thật xưa nay “hiếm” và mới có phim này áp dụng. Biết chuyện, công chúng không khỏi đặt ra câu hỏi “có rất nhiều cách để quảng bá tác phẩm, sao phải ra chợ làm những việc trên, phải chăng NSX phim muốn làm những việc chẳng giống ai để tạo scandal chú ý”?! Và câu trả lời đã có, khi mới đây phim vừa chiếu được 1/3, thì trên khắp các trang mạng, tiếp tục nhan nhản nội dung “nghi án phim giả tình thật của hai nhân vật chính trong phim”; đồng nghĩa việc lộ mặt chiêu PR vụng về, cũ rích. Chính những chuyện vặt vãnh không đáng có thế này đã ít nhiều làm “sứt mẻ” cảm tình của công chúng dành cho một tác phẩm chỉn chu, hấp dẫn…

Quang Khải

Chung khảo phía Bắc Hoa hậu Việt Nam 2018

VH-  Sau vòng sơ khảo khu vực phía Bắc, Cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2018 đã chọn ra 40 gương mặt xuất sắc lọt vào vòng chung khảo. Ngày 12.7, những người đẹp này sẽ di chuyển đến Cửa Lò (Nghệ An) để tiếp tục hành trình chinh phục ngôi vị cao nhất của mình.

Tại Cửa Lò, các thí sinh sẽ tham gia nhiều hoạt động đồng hành ý nghĩa để góp phần quảng bá cho hình ảnh, tiềm năng của địa phương. Đặc biệt, thí sinh sẽ tề tựu về làng Sen quê Bác, dâng hương tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh, nghe nói chuyện về thân thế sự nghiệp của Bác, về những ngày thơ ấu của Bác tại quê hương, về tấm lòng và tình cảm của Bác đối với quê hương, tình cảm của người dân Nghệ An cũng như của nhân dân cả nước đối với Người.

Trong những ngày đồng hành tại Nghệ An, các thí sinh sẽ tham gia nhiều hoạt động quảng bá, tập hát dân ca ví giặm, quảng bá cho loại hình văn hoá dân gian đặc sắc của Nghệ An.

Điểm nhấn nghệ thuật của vòng chung khảo phía Bắc là đêm chung khảo 22.7. Nếu concept của đêm chung khảo phía Nam là “Hương” đầy bay bổng, trẻ trung thì concept của đêm chung khảo phía Bắc sẽ là “Mộc”. Tổng đạo diễn Hoa hậu Việt Nam 2018 Hoàng Nhật Nam chia sẻ, chủ đề “Mộc” không chỉ có nghĩa là đơn giản, chân chất hay bình dị mà là vẻ đẹp thuần khiết, tinh khôi kết tụ từ văn hoá dân gian miền đồng bằng Bắc Bộ. Mỗi đêm chung khảo mang một dấu ấn riêng biệt về văn hóa của từng vùng miền. “Ở phía Bắc, chất liệu dân gian Bắc Bộ, những di sản văn hóa phi vật thể của đất Nghệ An – Hà Tĩnh sẽ được tôn vinh cùng các phần trình diễn của thí sinh. “Mộc” là hình ảnh của quê hương, của câu dân ca, của giếng nước, gốc đa, là chiếc áo mớ ba mớ bảy, của chiếc áo yếm hững hờ lưng ong… Mộc của thời xa xưa nhưng cũng mang cả hơi thở của ngày hôm nay…”, Tổng đạo diễn Hoàng Nhật Nam cho biết.

Sân khấu chung khảo phía Bắc được thực hiện ngoài trời với gần 2.000m led matrix, lấy hình ảnh từ những chiếc đó đan từ tre nứa, ngư cụ quen thuộc với đời sống miền quê đồng bằng Bắc Bộ làm bối cảnh sắp đặt hình khối 3D nghệ thuật và ánh sáng, vừa mộc mạc vừa hiện đại. Diện tích biểu diễn lên đến hơn 700m2 cùng dàn âm thanh ánh sáng visual được đầu tư bài bản để làm nên sự hoành tráng của đêm diễn chung khảo phía Bắc.

Giám đốc âm nhạc Hồ Hoài Anh, biên đạo Huỳnh Mến – Khoa Nguyễn, dàn dựng catwalk Crazy Nhóc sẽ tiếp tục đồng hành cùng Hoa hậu Việt Nam 2018 tại vòng chung khảo khu vực phía Bắc. Đặc biệt, góp mặt tại đêm chung khảo phía Bắc là dàn ca sĩ tên tuổi Thanh Lam, Elvis Phương, Dương Hoàng Yến, Yanbi – Yến Lê, Khánh Linh – Minh Ngọc, Lưu Hiền Trinh – Đỗ Tùng Lâm, Bùi Lê Mận. Bên cạnh đó, đêm chung khảo phía Bắc Hoa hậu Việt Nam 2018 sẽ được dẫn dắt bởi hai MC Nguyên Khang – Minh Hà, MC thảm đỏ là MC Thái Dũng – Á hậu Thùy Dung.

Đêm chung khảo phía Bắc Hoa hậu Việt Nam 2018 sẽ được tổ chức vào lúc 20h00 ngày 22.7.2018 tại Quảng trường Bình Minh- Cửa Lò, phát sóng trực tiếp trên VTV6 và tiếp sóng trên 13 đài PTTH địa phương.

Tin, ảnh: NHÂN AN

Về Yên Tử, thăm phim trường cổ trang thuần Việt

VH- Năm 2017, Sở Xây dựng Quảng Ninh đã cấp giấy phép cho Công ty CP Việt Nam Tinh Hoa xây dựng Trường quay phim cổ trang Việt Nam tại xã Thượng Yên Công, Uông Bí với diện tích 14,6 ha. Công trình này cách khu trung tâm lễ hội Yên Tử khoảng 700m, được Bộ VHTTDL chấp thuận, đảm bảo hài hòa, bảo vệ Di tích quốc gia đặc biệt Yên Tử

Đây là phim trường cổ trang chuyên nghiệp, hiện đại đầu tiên, lớn nhất tại Việt Nam, mô hình hoàng cung vương triều Lý – Trần, tái tạo không gian văn hoá người Việt xưa. Trường quay phim cổ trang sẽ là cơ sở vật chất, phát triển điện ảnh trong nước, mở ra ngành du lịch điện ảnh. Tại phim trường, các du khách sẽ được hóa thân vào các nhân vật trong lịch sử.

Phim trường cổ trang thuần Việt

Vài năm trước, đạo diễn, NSƯT Văn Lượng đi tìm bối cảnh bộ phim tài liệu Con đường thiên lý dài 15 tập. Trong lúc du khảo, tìm hiểu, gặp gỡ, trao đổi với các học giả, chuyên gia, nhà nghiên cứu, ông đã tổ chức hơn chục ê kíp chọn lựa viết 45 tập kịch bản phim truyện Con đường thiên lý – Phật Hoàng Trần Nhân Tông. Do trong nước thiếu bối cảnh làm phim về đề tài lịch sử và tạo điểm đột phá trong nghệ thuật, đạo diễn Văn Lượng tìm nhà đầu tư, xây dựng phim trường cổ trang làm bối cảnh cho bộ phim này. Tuy nhiên, xây dựng phim trường cổ trang ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn: địa điểm, ít tư liệu lịch sử để xây dựng nhà cửa theo nguyên mẫu, hệ thống để duy trì, bảo tồn, giải quyết các hệ quả sau khi làm phim, phong cảnh cổ xưa  ở Việt Nam thay đổi rất nhiều…

Sau khi khảo sát, tham quan các địa điểm trong và ngoài nước, đoàn làm phim lựa chọn vùng núi thiêng Yên Tử (TP Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh), nơi đức vua Trần Nhân Tông về tu hành và lập nên Thiền phái Trúc Lâm. Ðây là thung lũng trải dài, không gian trong lành giữa xanh thẳm rừng nguyên sinh Yên Tử. Nơi đây, trường quay cổ trang sẽ không bị những dấu ấn của cuộc sống hiện đại xâm lấn. Khu vực xây dựng phim trường là một thung lũng nằm biệt lập, bao bọc xung quanh là rừng cây xanh. Địa hình khu vực này khá bằng phẳng, trống trải, thuận lợi cho việc xây dựng và dàn dựng các công trình phục vụ bối cảnh làm phim. Trường quay cách xa tuyến đường hành hương và các công trình văn hoá trong khu vực nên quá trình hoạt động, khai thác tham quan không ảnh hưởng đến khu di tích, các hoạt động của khu di tích không ảnh hưởng tới việc làm phim.

Phim trường chia thành các phân khu chức năng như: khu phim trường, khu hậu cần, khu cây xanh cảnh quan và mặt nước, khu hạ tầng kỹ thuật, đường giao thông nội và liên khu. Trong đó, khu phim trường có diện tích trên 6,1 ha, với trên 40 hạng mục gồm: khu mô phỏng hành cung, khu mô phỏng phố thị, khu vườn thượng uyển và lâm viên, khu mô phỏng làng Việt cổ, khu mô phỏng thuỷ trại, quảng trường… Phim trường là mô hình “Kinh thành Thăng Long thu nhỏ” gợi nhớ lại hào khí Lý – Trần. Nơi đây sẽ xây dựng Đại điện thiết triều, hậu cung vua chúa sinh hoạt, các phủ quan đầu triều và những làng quê dân gian trù mật từ đồng bằng đến trung du, miền núi. Phim trường cổ trang có các quần thể công trình kiến trúc thuần Việt mang đậm nét văn hóa thời Trần, đáp ứng yêu cầu làm phim chuyên nghiệp của các hãng phim trong nước và quốc tế khi muốn sản xuất các bộ phim cổ trang vinh danh những nhân vật tinh hoa của lịch sử.

Phim trường kết hợp du lịch điện ảnh

Phim trường cổ trang Yên Tử được xây dựng để làm bối cảnh cho bộ phim Phật Hoàng Trần Nhân Tông dài 45 tập, do NSƯT Văn Lượng làm đạo diễn. Phim trường cổ trang mang phong cách kiến trúc nghệ thuật tạo dựng cảnh trí của điện ảnh, tạo nên sự độc đáo, mới lạ. Đoàn làm phim tập kết khoảng 60 ngôi nhà gỗ thu mua từ khắp các tỉnh phía Bắc như: Hà Giang, Bắc Giang, Thái Bình… sưu tầm, mua, tháo dỡ phục dựng tại phim trường. Hàng trăm phiến đá tự nhiên đã được di chuyển về phim trường để kè suối, làm bờ, tăng tính chân thực, sinh động cho mỗi cảnh quay.

Theo đạo diễn, NSƯT Văn Lượng, việc xây dựng phim trường cổ trang Yên Tử dựa trên tính thực tiễn và cơ động. Tính thực tiễn trong đầu tư vốn, tái sử dụng hiệu quả. Tính cơ động, linh hoạt trong công năng sử dụng. Ngoài công trình Đại điện xây bằng bê tông, phần lớn các công trình khác xây dựng bằng gỗ, tường rào xung quanh bằng vật liệu có thể thay thế. Các công trình có thể cải biên phù hợp với đặc trưng, phong cách từng bộ phim. Diện tích phim trường không quá rộng, phù hợp với quy mô của các dự án phim trong nước. Phim trường khai thác rừng nguyên sinh Yên Tử, hiện thực hóa thiên nhiên vào phim trường, bảo tồn nét hoang sơ của cảnh quan tự nhiên. Tiêu chí khi xây dựng phim trường là tái tạo không gian văn hoá người Việt xưa. Đơn vị thi công tìm hiểu từng giai đoạn lịch sử, thiết kế kiến trúc phù hợp, sử dụng tối đa chất liệu tự nhiên: gỗ, đá ong, sành sứ… hạn chế làm thay đổi cảnh quan thiên nhiên.

Sau khi hoàn thành, ngoài việc làm bối cảnh cho các phim cổ trang, phim trường Yên Tử là một điểm tham quan văn hóa mới lạ, độc đáo, điểm du lịch lịch sử mang tính giáo dục, trở thành “địa chỉ đỏ” trong bản đồ du lịch trong nước và quốc tế. Tại Trường quay Yên Tử, du khách sẽ cảm nhận được tinh hoa văn hóa Việt, hồn Việt từ ngàn năm bảng lãng và kết tụ. Nơi đây sẽ thu hút các họa sĩ đến vẽ tranh, các thi sĩ làm thơ vịnh cảnh. Các bạn trẻ sẽ được hòa mình vào lịch sử của cha anh rất gần gũi thông qua những phong cảnh, vật dụng tại trường quay và những bộ phim cổ trang, lịch sử ra đời từ trường quay này. Ngoài giá trị văn hóa lịch sử, nghệ thuật điện ảnh, trường quay còn có những ngôi nhà cổ, làng nghề cổ truyền, làng văn hóa ẩm thực… tạo không gian văn hóa thuần Việt. Để tăng tính thuần Việt cho phim trường, các đạo cụ như: giáp trụ, quần áo, đồ trang trí nội thất, vũ khí đều có các nghệ sỹ dân gian nổi tiếng trực tiếp làm thủ công, phục chế đúng với nguyên bản trong lịch sử…. 

Hải Đăng

Seri phim “Mẹ Việt”… Nam tiến

VH- Sau Hà Nội, Mẹ Việt – Tín ngưỡng Thờ Mẫu của người Việt với chủ đề Hành trình di sản vừa được tổ chức  tại Nhà hát Bến Thành (TP. Hồ Chí Minh) với sự tham gia của đông đảo những người thực hành tín ngưỡng đến từ Hà Nội, Lâm Đồng, Vũng Tàu, Bình Phước, TP. Hồ Chí Minh, Biên Hòa, Thanh Hóa… 

Đây là chương trình thứ 3 của chuỗi hoạt động đồng hành cùng seri phim Mẹ Việt – Tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt. Khác với  hai chương trình  được tổ chức tại Nhà hát chèo Kim Mã (Hà Nội) giới thiệu về nội dung phim và các giá trị văn hóa của Tín ngưỡng thờ Mẫu, trong chương trình lần này, ngoài việc giới thiệu chi tiết của nội dung seri phim, khán thính giả còn được Th.s Trần Quang Dũng (Phó chủ tịch Hội Di sản văn hóa Thăng Long) chia sẻ về những giá trị của thực hành tín ngưỡng đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

“Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu đã phản ánh thế giới quan của người Việt thời xa xưa với bốn miền rõ rệt (Tứ Phủ). Tôn sùng các vị Thánh, người Việt luôn tôn trọng tự nhiên, coi mưa thuận gió hòa, rừng vàng biển bạc, đất phì nhiêu là nguồn sống mà Mẹ thiên nhiên ban tặng. Cho đến nay, những vấn đề này vẫn luôn mang tính thời sự, mang tính toàn cầu là bảo vệ môi trường, chống biến đổi khí hậu….”, ông Trần Quang Dũng nhấn mạnh.

Bà Đàm Lan (Chủ nhiệm dự án phim, Trưởng BTC chương trình) chia sẻ, Tín ngưỡng thờ Mẫu luôn chứa đựng một kho tàng tri thức dân gian đặc sắc, thể hiện qua hệ thống kiến trúc đền, phủ mang đậm tính thiêng; hệ thống văn học truyền miệng, ca trù, các nghề truyền thống… trong tín ngưỡng đều thể hiện tính nghệ thuật và sự tinh xảo của bàn tay, khối óc con người Việt Nam. Với mỗi chủ đề riêng biệt, chương trình sẽ cung cấp cho người xem những thông tin chi tiết, khai thác sâu về từng giá trị văn hóa của Tín ngưỡng.

Điểm đặc biệt là trong chương trình này, ông Trần Quang Dũng đã chia sẻ về những giá trị, luận điểm mà UNESCO đã công nhận Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Tứ Phủ là di sản văn hóa Phi vật thể đại diện của nhân loại. Tiêu biểu nhất là những yếu tố, những giá trị của Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu được công nhận trên bình diện quốc tế và mang tính toàn cầu.

Seri Phim Mẹ Việt – Tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt và những chương trình đồng hành là một trong những hoạt động quy mô, bài bản nhằm giới thiệu về các giá trị của di sản cũng như giá trị của thực hành tín ngưỡng trên bình diện văn hóa.

(Ngọc Ngọc)

Tinh Hoa Bắc Bộ- Show diễn có thể vươn tới đẳng cấp thế giới

VH- Trên chuyên mục CNN travel mới đây có bài của tác giả Dan Tham và Kate Springer giới thiệu Tinh hoa Bắc Bộ (thôn Đa Phúc, xã Sài Sơn, Quốc Oai, Hà Nội) là show diễn thực cảnh đầu tiên, hoàn toàn trên sân khấu nước và có đủ yếu tố để vươn tới tầm đẳng cấp thế giới. 

Hai tác giả Dan Tham và Kate Springer viết: Chương trình sử dụng hiệu ứng 3D, với hàng trăm diễn viên trong trang phục truyền thống, nền nhạc sống động và các điệu nhảy dân gian, làn điệu dân ca đặc trưng.
Bắt đầu đón khách từ cuối năm 2017 tại Hà Nội nhưng Tinh Hoa Bắc Bộ đã tạo được ấn tượng của một chương trình nghệ thuật có những yếu tố để vươn tới tầm đẳng cấp thế giới. Mục tiêu chính của show là thể hiện lịch sử, văn hóa, di sản của vùng Bắc Bộ- miền đất nông nghiệp phía bắc Việt Nam. 

Diễn viên biểu diễn trên sân khấu là mặt nước lớn, trong không gian mở rộng, thể hiện một cách bao quát về đời sống làng quê Bắc Bộ, thông qua các màn nhạc, thơ dân gian, rối nước, Phật giáo.
Đạo diễn Hoàng Nhật Nam cho CNN biết: “Khi làm show này, tôi cảm thấy rất tự hào về đất nước Việt Nam, quê hương yêu dấu của tôi. Chúng tôi có rất nhiều di sản có thể gọi là tinh hoa. Chương trình này là một cơ hội tốt để giới thiệu văn hóa Việt tới bạn bè quốc tế”. 

Từ nghìn năm trước, Bắc Bộ vốn là một vùng đất trồng lúa nước trù phú của Việt Nam. Lấy ý tưởng từ văn hóa nông nghiệp đó, đạo diễn Nhật Nam đã tạo nên show diễn đương đại này nhằm lưu giữ, bảo tồn các loại hình nghệ thuật truyền thống của dân tộc. Và thực sự còn ai kể chuyện Bắc Bộ hay hơn chính người dân nơi đây? Đạo diễn đã thuê những nông dân, người nghỉ hưu và dân cư ở Quốc Oai, ngoại ô Hà Nội, để biểu diễn trên sân khấu. 
Theo đạo diễn Hoàng Nhật Nam: “Show diễn có khoảng 200 diễn viên. Trong đó 120 người là nông dân địa phương, và 70- 80 diễn viên chuyên nghiệp từ Trường Cao đẳng Múa Hà Nội”. 

“Khi bắt đầu làm show, việc tụ họp người dân gặp nhiều khó khăn. Nhưng tôi nghĩ họ có niềm đam mê trong máu thịt của mình rồi và họ làm việc rất chăm chỉ với chúng tôi mỗi ngày”, đạo diễn Nhật Nam nói. 
Bà Nguyễn Thị Sơn, một nông dân 70 tuổi đã nghỉ làm, là một trong những diễn viên quần chúng trong show diễn thực cảnh Tinh Hoa Bắc Bộ. Bà Sơn chia sẻ: “Chương trình này là cách rất hay và cho thấy vẫn có những người làm nghệ thuật quan tâm tới cả lớp trẻ lẫn lớp người già cả như chúng tôi. Đi diễn show không nặng nhọc như làm đồng áng mà còn rất vui. Hơn nữa, việc biểu diễn cũng đem lại nguồn thu nhập cho chúng tôi”.

Show diễn tổ chức ở dưới chân núi Thầy (xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai, Hà Nội), cách trung tâm thủ đô khoảng 40 phút di chuyển. Phông nền phía sau sân khấu mặt nước chính là phong cảnh núi non, đồng lúa, làng quê, chùa chiền ở địa phương.
Điểm nổi bật của sân khấu chính là một thủy đình nổi lên từ dưới mặt nước. Cảnh tượng này bắt đầu khi vào đoạn diễn kể chuyện về thiền sư nổi tiếng Từ Đạo Hạnh bằng những lời ca điệu nhạc dân gian. Show có các nội dung chính thể hiện các nét văn hóa Bắc Bộ là: Thi Ca, Cõi Phật, Hoài Cổ, Nhạc Họa, An Vui, Ngày Hội.
“Lần đầu tiên tôi nhận ra những người nông dân có thể làm được mọi thứ. Họ không phải là diễn viên chuyên nghiệp nhưng khi luyện tập hàng ngày, đặc biệt là khi có khán giả tới xem, ánh sáng âm thanh nổi lên, họ nhập vai thật tự nhiên”, đạo diễn Nhật Nam chia sẻ.

(Theo CNN)

Chính chuyên bươn bả với nghề

VH- Không hào nhoáng, không dính scandal, không dễ bị lung lạc trước những biến cố cuộc sống, luôn vững tin và đi theo con đường đã lựa chọn, những giọng ca opera luôn tạo được dấu ấn và phong cách riêng mà không bị hòa lẫn với thị trường âm nhạc vốn dĩ luôn thay đổi mỗi ngày. Tuy nhiên, người làm nghề không tránh khỏi những xót xa…Tìm đường đến với công chúng

Ở Việt Nam, để theo đuổi opera, nếu chỉ có khả năng ca hát thôi chưa đủ. Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam hiện nay chỉ dạy hát nhạc thính phòng, vì thế muốn trở thành nghệ sĩ opera thật sự, mỗi người cần tự mình học hỏi, trau dồi khả năng diễn xuất, trình diễn sân khấu và đặc biệt là ngôn ngữ. Có lẽ ít ai biết, trước khi trở thành sinh viên trung cấp thanh nhạc Học viện Âm nhạc Quốc gia năm 2000, giọng tenor Trịnh Thanh Bình đã t ừng “chinh chiến” để trở thành sinh viên của một số trường đại học. Nhưng định mệnh đến với opera của Trịnh Thanh Bình là khi anh tham gia CLB ca hát tại Cung văn hóa Hữu nghị Hà Nội, rồi quyết định thi vào Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

Cũng như nhiều đồng nghiệp khác hiện nay, điều trăn trở của nghệ sĩ opera là làm sao để giữ được nghề, được thường xuyên sống trong môi trường nhạc cổ điển mình đã theo đuổi cả đời nhưng lại không thể tạo thu nhập từ nghề để “tái sản xuất sức lao động”. Đã có lúc, khi phải đối mặt với cơm, áo, gạo tiền, Bình từng nghĩ tới việc chuyển sang dòng nhạc khác dễ được biết đến và cũng dễ kiếm thu nhập để trang trải cuộc sống. May sao, thời khắc khó khăn đó cũng đã qua khi anh nhận được sự ủng hộ, cảm thông từ người bạn đời, một nghệ sĩ của dàn nhạc giao hưởng Việt Nam, của bố mẹ và những khán giả trung thành với opera.

Vậy nghệ sĩ opera sống được với nghề bằng cách nào? Chuyện những người làm nghệ thuật không sống nổi vì nghệ thuật, đa phần còn chết trong nghèo đói là điều đã có từ hàng thế kỉ trước trên thế giới, nên để tồn tại cùng nghệ thuật như Thanh Bình thì anh phải “chân trong, chân ngoài”, vừa làm nghệ thuật, vừa kinh doanh. Và dù, opera không có nhiều đất diễn như những loại hình nghệ thuật khác, thì cho đến giờ Thanh Bình cũng vẫn chỉ muốn gắn bó với nghiệp diễn lâu dài, muốn được đứng trên sân khấu, hóa thân vào nhiều vai diễn hơn vì anh đang dần thấy sự quan tâm của công chúng dành cho opera ngày một đông hơn.

Thuộc nhóm thế hệ trẻ của opera Việt Nam, Phan Trung Kiên – giọng ca opera sinh năm 1995 cũng có những trăn trở khá thú vị về nghề. Anh chàng sinh viên Nhạc viện – một “hiện tượng” mà chắc chắn người Việt yêu nhạc Opera nào cũng đều phải sững sờ. Chính chất giọng trầm ấm với những nốt ngân rung có sức “công phá” cảm xúc của người nghe đã giúp Trung Kiên rinh về chiếc Huy chương Vàng tại cuộc thi “Festival châu Á – Thái Bình Dương” năm 2017 tại Hồng Kông (Trung Quốc). Điều đáng nói ở chỗ, đây là lần đầu tiên Trung Kiên đem giọng đi thi và đối thủ của anh là khoảng 200 tài năng âm nhạc đến từ rất nhiều nước trong khu vực như: Hàn Quốc, Trung Quốc, Philippines, Malaysia, Singapore, Indonesia…

Năm 2017, Trung Kiên đã ra mắt MV “Hà Nội mười hai mùa hoa” (nhạc sĩ Giáng Son). Nói về việc thực hiện MV “Hà Nội mười hai mùa hoa” – một ca khúc nhạc nhẹ không phải là sởtrường của Trung Kiên, chàng ca sĩ 9X cho biết, anh không chỉ muốn mang hơi thở mới vào bài hát theo cách của mình mà còn muốn đem phong cách nhạc opera đến gần với khán giả Việt Nam. Sản phẩm mới lạ này của Trung Kiên khiến nhiều người thắc mắc, liệu chàng nghệ sĩ trẻ đang muốn theo đuổi dòng nhạc nào? Trung Kiên khẳng định, opera là con đường dài mà anh theo đuổi, nhưng vì hiện nay ở Việt Nam chưa có đất cho các nghệ sĩ opera thể hiện và sống được với nghề nên Trung Kiên sẽ tìm thêm những ngã rẽ mới, thử sức ở những dòng nhạc bán cổ điển để có thể sống với tình yêu âm nhạc. Bởi suy cho cùng, nghệ thuật nào cũng cần hướng đến công chúng.

Không sợ “lạc mốt”

Lâu nay, nghệ sĩ theo đuổi dòng nhạc opera luôn gặp khó khăn, nhưng con đường họ đi không hoàn toàn dẫn đến ngõ cụt. Nếu nhìn ở góc độ tích cực, nghệ sĩ opera có thế mạnh riêng và luôn có thị phần của riêng mình. Không cần những chiêu trò lăng-xê như dòng nhạc chạy theo xu hướng khán giả trẻ, cũng không cần nhiều hình thức quảng bá, những sản phẩm của các giọng ca opera vẫn đang âm thầm len lỏi trong dòng chảy âm nhạc đại chúng và có một đời sống riêng khá “êm ấm”. Tuy không ào ạt như các ca sĩ hot trên thị trường nhưng CD của những giọng ca hàn lâm lại bán theo kiểu “mưa dầm thấm đất”, cứ lai rai qua năm này đến năm khác, không lo bị “lạc mốt” trên thị trường.

Hơn nữa, với chi phí đầu tư không quá cao, không có ca sĩ ngôi sao “hét” giá, sản xuất CD giọng ca hàn lâm vì thế mà ít rủi ro hơn. Tuy nhiên, để có thể đến tay người mua, nhà sản xuất và nghệ sĩ cũng phải đầu tư cho hòa âm – phối khí vì nếu chất lượng không tốt thì chắc chắn là không thể bán đường dài. Sự đổi mới cũng rất quan trọng, các nhà sản xuất và nghệ sĩ phải liên tục ra những chương trình mới. Hơn nữa, việc thăm dò thị trường cũng rất cần thiết, nói cách khác, CD của những nghệ sĩ opera muốn bán được thì phải đánh vào tâm lý của người tiêu dùng khó tính.

Dẫu vậy, bấy nhiêu nỗ lực dường như chưa xứng với mảng âm nhạc lâu nay được gắn mác hàn lâm. Người trong giới cần nhiều sáng tạo hơn nữa để opera tìm lại vị trí cũng như đẳng cấp của mình.

 Giọng hát opera là làm thật, ăn thật, không qua bất cứ hệ thống thu âm hay hỗ trợ âm thanh nào vì ngoài việc không thể dùng tiểu xảo âm thanh, người nghệ sĩ cũng cần học hỏi, luyện tập chăm chỉ như chính việc ăn uống, hít thở mỗi ngày. Còn về vấn đề cát-xê, con số hàng chục triệu đồng trả cho nghệ sĩ solo của dòng nhạc thị trường luôn là niềm mơ ước của các nghệ sĩ hát opera Việt Nam chứ đừng nói tới hàng trăm triệu đồng. Công sức bỏ ra của một nghệ sĩ opera cho một chương trình hòa nhạc thành công lớn hơn rất nhiều so với những gì họ nhận lại.

(Nghệ sĩ hát opera TRỊNH THANH BÌNH)

Khanh Phương

​Đào tạo nhân lực cho nghệ thuật truyền thống: Cuộc “giải cứu” nửa vời?

VH- Trong tháng 6, Nhà hát Tuồng VN tổ chức thi tốt nghiệp cho 32 học sinh ở năm cuối đào tạo hệ trung cấp, Nhà hát Chèo Việt Nam tổ chức lễ báo cáo cho 17 diễn viên và 9 nhạc công chèo sau quá trình tập sự tại Nhà hát. Vậy là cuộc “giải cứu” cho việc thiếu nguồn nhân lực nghệ thuật truyền thống qua Đề án đào tạo đội ngũ diễn viên, nhạc công nghệ thuật Tuồng, Chèo, Cải lương và Dân ca kịch cho các đơn vị nghệ thuật trong cả nước của Bộ VHTTDL đã có những tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa tuyển sinh đào tạo theo nhu cầu có sự kết hợp giữa đơn vị nghệ thuật và cơ sở đào tạo vẫn còn lỏng lẻo.

Giải cứu mối lo “Mai một, thất truyền”

26 diễn viên, nhạc công trẻ của Nhà hát Chèo VN và 32 học sinh vừa thi tốt nghiệp lớp Trung cấp Tuồng của Nhà hát Tuồng VN là kết quả của việc triển khai thực hiện Đề án đào tạo đội ngũ diễn viên, nhạc công nghệ thuật Tuồng, Chèo, Cải lương và Dân ca kịch cho các đơn vị nghệ thuật trong cả nước. Thời gian đào tạo với diễn viên chèo là 3 năm, diễn viên tuồng là 4 năm. Các em được tuyển ở lứa tuổi 14 và 15 và giờ ra trường thì có độ tuổi từ 17, 18. Đây là độ tuổi vàng để các em về đơn vị có thêm thời gian tích luỹ kinh nghiệm thực tế, kéo dài tuổi nghề.

Buổi ra mắt báo cáo sau thời gian tập sự của 17 diễn viên và 9 nhạc công sau 1 năm được nhận về Nhà hát Chèo VN đã để lại những ấn tượng rất thú vị đối với các đại biểu, đặc biệt là những nhà nghiên cứu, những nghệ sĩ chèo lâu năm.

Theo đề án thì các nhà hát là chủ trì dự án sẽ đề xuất số lượng thí sinh tuyển sinh dựa trên yêu cầu thực tế của từng đơn vị và chủ động sơ tuyển tại địa phương. Trong thời gian đào tạo các nhà hát sẽ phối hợp mời các nghệ sĩ của Nhà hát và giỏi của ngành tham gia đào tạo chuyên môn. Theo dự án, các em được hỗ trợ không mất tiền ở còn được miễn 100% học phí cả 4 năm học. Học sinh theo học sẽ chỉ phải lo chi phí tiền ăn. Các em được sắp xếp bố trí chỗ ở ngay tại Nhà hát.Việc cùng sinh hoạt ngay trực tiếp tại nhà hát giúp cho học sinh có nhiều cơ hội rèn nghề từ việc tham gia xem các anh chị nghệ sĩ tập vở, tham gia đóng vở và có nhiều điều kiện để tập luyện trên sân khấu.

Qua chia sẻ với lãnh đạo Nhà hát Tuồng và Nhà hát Chèo đều thấy ngoài kinh phí mà nhà nước cấp để đào tạo theo dự án thì các nhà hát đã tự co kéo thêm từ tiền ngân sách, tiền quỹ phúc lợi của đơn vị để đầu tư cho các em chỗ tập luyện, sinh hoạt và hỗ trợ học chuyên môn. Lo lắng về sự mai một, thất truyền, không để “gieo vừng ra ngô” mà các NSND, NSƯT, các thày bà nổi tiếng của ngành Chèo và Tuồng đều không nề hà thù lao giảng dạy còn hạn hẹp, không quản ngại đi lại, thậm chí dạy vượt cả khung giờ, ngày dạy, luôn theo sát các trò trong lớp để giảng dạy, chỉ dẫn cho những người sẽ kế tục sự nghiệp của mình. Ngoài những lúc các chị trong nhà hát tập vở thì sân khấu luôn rộng mở cho các học sinh được vào tập luyện 24/24 giờ.

 Trong khi các đơn vị nghệ thuật truyền thống đều gặp khó khăn khi thiếu nhân lực trẻ bổ sung thì Nhà hát Chèo Việt Nam lại có được một lực lượng diễn viên, nhạc công trẻ để thanh xuân hoá đội ngũ nhờ việc triển khai Đề án. Chúng tôi thấy rằng việc thực hiện đào tạo với hình thức kết hợp giữa Nhà hát và Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội là một hướng đi đúng và đáp ứng nhu cầu thanh xuân hoá đội ngũ của Nhà hát Chèo VN. Chưa nói về việc có hay không tài năng nhưng rõ ràng các em đã thể hiện rất chuẩn chỉ vốn nghề truyền thống. Nhiều em đã diễn tròn được những vai mẫu khó trong chèo như Thị Màu, Thị Kính, Suý Vân. (NSƯT ĐOÀN VINH, Nhà hát Chèo Việt Nam)

Cần sự bắt tay chặt chẽ hơn giữa nhà hát và cở sở đào tạo

“Chúng tôi sẽ phải tiếp tục kiểm tra sát hạch để ký hợp đồng làm việc đối với 26 diễn viên, nhạc công đang thực tập tại Nhà hát Chèo VN. Hiện nay Nhà hát vẫn duy trì hỗ trợ 2 triệu đồng kể từ ngày các cháu nhập trường học cho đến khi tập sự. Sau khi ký hợp đồng vào tháng 7 các cháu sẽ ăn lương hợp đồng. Chưa thể nói được sẽ có những tài năng hay không, điều này phụ thuộc vào lòng yêu nghề và nỗ lực rèn nghề của các cháu. Nếu lao tâm khổ tứ với nghề chắc chắn sẽ có ngày ăn lộc tổ nghề. Chưa chính thức nhưng một số cháu đã được chúng tôi đưa vào đóng các vai trong các vở diễn của đơn vị”, NSƯT Thanh Ngoan, Giám đốc Nhà hát Chèo VN chia sẻ. Được biết, Nhà hát Chèo VN đang lập dự án đào tạo liên thông cho diễn viên hợp đồng. Lứa diễn viên tập sự khi ký hợp đồng cũng sẽ có cơ hội tham gia, vừa được làm nghề, vừa được học nâng cấp lên bậc đại học.

 Báo cáo của diễn viên trẻ thực tập do Nhà hát Chèo VN đào tạo

Tới dự lớp báo cáo tốt nghiệp của 32 học sinh do Nhà hát Tuồng VN tuyển chọn và phối hợp với Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội đào tạo cũng có những ghi nhận tốt về chất lượng đào tạo qua các vai diễn mà các em thể hiện. Lớp tuồng được đào tạo 4 năm nên ra trường sau lớp chèo 1 năm. 22 diễn viên và 10 nhạc công đã thể hiện khá xuất sắc bài thi với 5 chương trình, trong đó có 2 vở tuồng cổ Sơn hậu, Nữ tướng Đào Tam Xuân, 1 vở tuồng cổ Nghêu Sò Ốc Hến và 3 trích đoạn Châu Sáng qua sông, Đào Tam Xuân đề cờ, Hồ Nguyệt Cô hoá cáo và các phần thi hoà tấu, độc tấu nhạc cụ. Khác với chèo thì việc tuyển diễn viên, nhạc công cho tuồng khó khăn hơn. Đó là lý do Nhà hát Tuồng VN đã kiến nghị xin thêm chỉ tiêu đào tạo và được Bộ VHTTDL chấp nhận. Hiện nay, Nhà hát Tuồng VN có chỉ tiêu 107 biên chế nhưng thực tế chưa có đến 90 biên chế. Lứa học sinh này sẽ được nhận tất cả về Nhà hát Tuồng VN và những ai giỏi, tài năng sẽ lần lượt được đưa vào biên chế. Tuy chưa tốt nghiệp nhưng qua phần thi của các em học sinh, các nghệ sĩ lớp đàn anh, đàn chị đều cảm thấy rất hài lòng về chất lượng đào tạo. Những vai diễn mẫu của Tuồng như Trịnh Ân, Kim Lân, Đào Tam Xuân được học sinh đóng khá tròn.

Mong được thực hiện tiếp Đề án

Báo cáo tốt nghiệp của học sinh lớp trung cấp của Nhà hát Tuồng VN đào tạo

Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo các nhà hát đều khẳng định rằng việc để các nhà hát được chủ động tuyển sinh, tham gia đào tạo và trực tiếp nhận “đầu ra” đã mang lại hiệu quả rất cao đó là chất lượng đào tạo. Mặt khác, ông Phạm Ngọc Tuấn, Giám đốc Nhà hát Tuồng VN nhận định: “Chúng tôi mong sẽ được thực hiện tiếp Đề án để 5 năm sau nhà hát có thêm lứa diễn viên mới để thanh xuân hoá đội ngũ. Tuy nhiên, công tác phối hợp đào tạo giữa nhà hát và trường cũng cần có sự điều chỉnh để tạo nên sự thống nhất, tránh tình trạng kết hợp… nửa vời. Nhà hát là chủ dự án cần được thông qua danh sách các nghệ sĩ, các thầy dạy chuyên môn cũng như danh sách hội đồng chấm thi tốt nghiệp cho học sinh của mình. Tôi rất bất ngờ khi trong danh sách hội đồng chấm thi tốt nghiệp mà nhà trường thông báo có cả những nghệ sĩ của đơn vị mình mà tôi với vai trò là giám đốc lại không hề được thông qua. Giám đốc Nhà hát là chủ dự án thì phải được chấm chọn để đảm bảo chất lượng sau này chúng tôi có trách nhiệm với chất lượng đào tạo khi là người tuyển dụng”. Ông Tuấn cho rằng việc kết hợp này đôi khi chưa được chặt chẽ, các học sinh lớp tuồng chỉ có 1 ngày để chuẩn bị sân khấu để dự thi là quá gấp gáp cho việc tập luyện, làm quen với sân khấu, bản thân các anh chị diễn viên của Nhà hát muốn diễn tốt cũng phải có vài ngày làm quen với sân khấu và tập luyện. Chính vì vậy mà Nhà hát Tuồng đã chuyển tất cả phần thi của lớp tuồng về sân khấu ở đơn vị. “Nhà nước đã bỏ kinh phí để đào tạo thì học sinh được đào tạo kết hợp giữa Trường và nhà trường cũng cần được thụ hưởng các ưu đãi, chính sách như học sinh, sinh viên khác”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Cho đến thời điểm này thì rõ ràng việc đào tạo đội ngũ diễn viên, nhạc công nghệ thuật truyền thống theo đề án phối kết hợp giữa nhà hát và cơ sở đào tạo nhằm tạo ra nguồn nhân lực cao khắc phục sự thiếu hụt lực lượng cho các đơn vị đã đạt được những hiệu quả bước đầu đầy khả quan. Chắc chắn sau một khoá đào tạo thế này sẽ cần phải có một hội thảo mang tính chuyên ngành từ chính những người đang thực hiện đề án cũng như các thầy, cô giáo tham gia giảng dạy. Điều chỉnh ra một cơ chế phối hợp, phân công trách nhiệm cụ thể đối với từng đơn vị, từng cá nhân là điều rất cần phải có sự thống nhất từ phía nhà hát cũng như cơ sở đào tạo. 

THUÝ HIỀN