Vinh danh nghệ thuật Bài Chòi là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

VH- Tối 5.5 tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, TP Quy Nhơn, Bình Định, Bộ VHTTDL phối hợp UBND tỉnh Bình Định tổ chức Lễ đón bằng UNESCO công nhận nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ Việt Nam là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại buổi lễ
Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện trao lại bằng công nhận của UNESCO cho đại diện 9 địa phương

Tham dự buổi lễ có Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc; Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam; Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Ngọc Thiện; lãnh đạo các bộ, ngành và 9 tỉnh Trung Bộ có chung di sản.

 Tại buổi lễ, ông Michael Croft, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam đã trao bằng UNESCO công nhận nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ Việt Nam là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại (bằng công nhận) cho Bộ trưởng Bộ VHTTDL và đại diện lãnh đạo 9 tỉnh Trung Bộ.

Lễ đón nhận bằng công nhận của UNESCO

Trước đó, nghệ thuật Bài Chòi đã được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Lễ đón Bằng Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ Việt Nam thực sự là ngày hội lớn, là niềm vinh dự của nhân dân các tỉnh miền Trung. Từ đây, nghệ thuật Bài Chòi sẽ kết nối, đồng hành với “con đường di sản miền Trung” để làm tăng thêm giá trị các di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể trên vùng đất Trung Bộ, góp phần làm giàu cho đất nước quê hương.

Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc bày tỏ vui mừng có mặt ở mảnh đất Bình Định kiên trung, quê hương của anh hùng dân tộc Quang Trung-Nguyễn Huệ, để chia sẻ niềm vui to lớn với toàn thể cộng đồng thực hành nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ.

“Trong suốt 10 năm qua, hai chữ Việt Nam thân thương luôn được xướng lên tại các hội nghị của tổ chức UNESCO; khi một di sản thiên nhiên, một di sản văn hoá hay một di sản ký ức thế giới của cộng đồng các dân tộc Việt Nam được thế giới vinh danh lại trào dâng lòng tự tôn dân tộc. Từ một điểm khởi đầu, Việt Nam đang ngày càng lớn mạnh, hiện hữu với cả một hệ thống các loại di sản văn hoá đa dạng và phong phú trên bản đồ di sản thế giới của Liên Hợp Quốc”, Thủ tướng khẳng định.

Nghệ thuật Bài Chòi gắn liền với nghề đánh cá

Thủ tướng cho rằng, thông qua việc UNESCO ghi danh nghệ thuật Bài Chòi, cộng đồng thế giới đã tái xác nhận và khẳng định kho tàng di sản văn hóa phong phú của Việt Nam và trân trọng ghi nhận những đóng góp của dân tộc chúng ta vào việc làm giàu hơn nữa kho tàng văn hoá của nhân loại. Đây chính là thương hiệu quốc gia mà thế giới dành cho chúng ta, qua đó góp phần giới thiệu với bạn bè quốc tế phẩm chất cần cù, sáng tạo và nhân ái của con người miền Trung, Việt Nam.

Đi cùng với niềm tự hào là trách nhiệm của mỗi chúng ta. Trách nhiệm gìn giữ và bảo tồn nghệ thuật Bài Chòi trước quốc tế vì từ nay di sản này không chỉ của riêng Việt Nam mà đã trở thành tài sản chung của nhân loại. Trách nhiệm đối với các bậc tiền nhân để di sản này toả sáng xứng đáng với vùng đất của một thời văn hoá Sa Huỳnh rực rỡ, xứng đáng với nền văn minh Chămpa một thời vàng son, một bộ phận không thể tách rời của văn hoá Việt Nam”, Thủ tướng bày tỏ.

Trăng sáng ngư dân miền Trung ra khơi, nghệ thuật Bài Chòi ăn sâu vào đời sống
Người dân miền Trung tảo tần mưa nắng

“Chính phủ Việt Nam long trọng cam kết cùng các nghệ nhân, nghệ sĩ, cộng đồng thực hành di sản, các cơ quan Trung ương và địa phương thực hiện nghiêm túc và hiệu quả Chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy bền vững giá trị di sản “Nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ Việt Nam” cũng như các di sản khác mà UNESCO đã công nhận, đảm bảo rằng “cái gì thuộc cộng đồng sẽ trả về cho cộng đồng” và qua đó chia sẻ các bài học thành công với các quốc gia, dân tộc có di sản tương đồng trên thế giới. Chưa bao giờ vị thế quốc tế của Việt Nam ta lại cao như hiện nay và cũng chưa bao giờ đóng góp của dân tộc ta vào công việc chung của thế giới trong đó có lĩnh vực bảo tồn và tôn vinh giá trị văn hoá lại lớn như thế. Một Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh là mục tiêu phấn đấu và đang trở thành hiện thực mỗi ngày. Đó là nhờ điểm khởi đầu của nghìn năm văn hiến Việt Nam.

Nghệ nhân Bài Chòi với bằng vinh danh của UNESCO

Chúng ta hãy cùng nhau gìn giữ và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc để nền Văn hiến Việt Nam rạng danh muôn thuở, để tinh hoa văn hóa Việt Nam hòa quyện, tỏa sáng cùng tinh hoa văn hóa nhân loại. Riêng đêm nay hãy để: “Gió Xuân phảng phất cành tre/Bà con cô bác cùng lắng nghe Bài Chòi”, Thủ tướng chia sẻ. “Hãy để tiếng ca Bài Chòi được vang lên trong từng gia đình, ngõ xóm của toàn bộ vùng đất miền Trung Việt Nam, để tiếng cười lan toả khắp muôn nơi, mang cho chúng ta niềm lạc quan về thế và lực mới của dân tộc Việt Nam”, Thủ tướng khẳng định.

Tại buổi lễ, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện đã công bố Chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ Việt Nam.

(Nguồn: Xuân Hướng – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

Tuyên truyền không đốt đồ mã, vàng mã tại di tích, lễ hội

VH-  Bộ VHTTDL vừa có văn bản 1695/TB-BVHTTDL thông báo kết luận của Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy tại Hội nghị sơ kết công tác quản lý và tổ chức lễ hội Xuân Mậu Tuất, diễn ra ngày 20.4.2018 tại Hà Nội.

Hội nghị đã đánh giá những kết quả đạt được trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội Xuân Mậu Tuất năm 2018. Theo đó, các lễ hội có tập tục mang yếu tố bạo lực, không phù hợp với xu thế thời đại đã chuyển đổi hình thức thực hành nghi lễ; chính quyền các địa phương đã nêu cao vai trò, trách nhiệm trong công tác chỉ đạo tổ chức lễ hội; kịp thời giải quyết, chấn chỉnh những phát sinh, tồn tại. Công tác truyền thông đã góp phần quan trọng quảng bá những giá trị văn hóa tốt đẹp; kịp thời phản ánh những hiện tượng thương mại hóa, biến tướng, tiêu cực trong lễ hội, qua đó đề xuất các giải pháp phù hợp.

Bên cạnh đó, công tác quản lý và tổ chức lễ hội 2018 còn một số hạn chế như: hiện tượng tranh cướp, chen lấn, xô đẩy, giành lộc; đốt đồ mã, vàng mã vẫn còn nhiều tại các di tích, đền, phủ, gây ô nhiễm môi trường, lãng phí, nguy cơ hỏa hoạn; khai ấn, phát ấn không đúng với nguồn gốc lịch sử, hồ sơ của di tích; cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đi lễ hội trong giờ hành chính; hiện tượng đổi tiền lẻ hưởng chênh lệch…

Tại Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy chỉ đạo một số nội dung, nhiệm vụ trong thời gian tới. Theo đó, các nhiệm vụ được nhấn mạnh gồm: Tiếp tục thực hiện các văn bản của Đảng, Nhà nước về công tác quản lý và tổ chức lễ hội. Tập trung hoàn thiện Dự thảo Nghị định quản lý và tổ chức lễ hội, tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ để ban hành trong quý II năm 2018. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giới thiệu về nguồn gốc, nhận diện đúng giá trị của lễ hội, di tích và các nhân vật được thờ phụng, tôn vinh; bảo tồn có chọn lọc những phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc.

Quản lý chặt chẽ hoạt động cấp phép tổ chức lễ hội trên địa bàn, không cấp phép tổ chức lễ hội kích động bạo lực, trái với truyền thống; không cấp phép tổ chức lễ hội chọi trâu, hội chọi trâu, chọi dê, chọi bò… Có định hướng điều chỉnh quy mô, giảm tần suất tổ chức lễ hội VHTTDL, lễ hội ngành nghề. Không sử dụng ngân sách nhà nước, đẩy mạnh xã hội hóa các nguồn lực trong tổ chức lễ hội VHTTDL, lễ hội ngành nghề. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra trước, trong và sau khi tổchức lễ hội, kịp thời ngăn chặn và xử lý nghiêm các vi phạm, đặc biệt là các hành vi lợi dụng di tích, lễ hội, tín ngưỡng để trục lợi, kích động bạo lực…

Lãnh đạo Bộ cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho các Cục, Vụ, đơn vị chức năng. Trong đó, giao Cục Văn hóa cơ sở tham mưu lãnh đạo Bộ ban hành Kế hoạch thực hiện công tác tuyên truyền, khuyến nghị người dân không đốt đồ mã, vàng mã tại di tích, cơ sở thờ tự và lễ hội; Cục Di sản văn hóa tiếp tục kiểm tra, chấn chỉnh các hiện tượng phản cảm, sai lệch với bản chất của di sản văn hóa phi vật thể, thực hiện nghiêm chương trình hành động quốc gia bảo vệ di sản Thực hành Tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam phủ của người Việt; Viện VHNT quốc gia Việt Nam chủ trì, nghiên cứu, đề xuất giải pháp hạn chế một số tập tục mang yếu tố bạo lực, phản cảm…

Các Sở VHTTDL, Sở VHTT quản lý chặt chẽ hoạt động cấp phép tổ chức lễ hội trên địa bàn, không cấp phép tổ chức lễ hội có nội dung kích động bạo lực; chỉ đạo BQL di tích, BTC lễ hội sắp xếp khu vực dịch vụ, nơi sắp lễ, đặt hòm công đức đúng quy định, có phương án quản lý tiền công đức công khai, minh bạch…

(Nguồn: Minh Ngọc – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

Chùa Đọi Sơn đón nhận bằng Di tích Quốc gia đặc biệt

VH- Sáng 03/5, Lễ đón nhận bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt và khai hội chùa Đọi Sơn đã được tổ chức tại chùa Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Đến dự có Thứ trưởng Bộ VHTTDL Đặng Thị Bích Liên.

Ông Trần Đình Thành, Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hoá công bố quyết định xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt         
Thứ trưởng Đặng Thị Bích Liên trao bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt chùa Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam

Trải qua 900 năm kể từ khi khởi dựng với nhiều biến thiên của lịch sử, cho đến nay khu di tích chùa Đọi Sơn đã trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo nhưng vẫn giữ được nhiều nét mỹ thuật, kiến trúc của đời Lý.

Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt được rước trang trọng vào chùa Đọi Sơn
Tam quan chùa Đọi Sơn giữ được nhiều vẻ cổ kính

Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt và khai hội chùa Đọi Sơn là dịp để tôn vinh những giá trị lịch sử văn hóa tiêu biểu, độc đáo của di tích chùa Đọi Sơn; khơi dậy, phát huy lòng tự hào về quê hương, đất nước; đồng thời góp phần khẳng định, giáo dục truyền thống lịch sử – văn hóa của quê hương, đất nước; tuyên truyền, giới thiệu quảng bá những giá trị văn hóa tiêu biểu, độc đáo của di tích lịch sử – văn hóa chùa Đọi Sơn và văn hóa truyền thống của tỉnh với bạn bè trong và ngoài nước; thu hút du khách thập phương về với di tích; góp phần phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh Hà Nam.

(Nguồn: Phúc Nghệ – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

Nhiều nghệ nhân trẻ góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của hát Văn, hát Chầu văn

(VH)- Tối ngày 28.4, tại tiền sảnh Trung tâm VHTT tỉnh Thừa Thiên- Huế, BTC Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn toàn quốc năm 2018 đã công diễn các tiết mục xuất sắc và bế mạc liên hoan.

BTC đã trao giải 45 tiết mục của 16 đoàn tham dự liên hoan, theo quyết định số 137/QĐ-VHCS ngày 28.4.2018 của Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở (Bộ VHTTDL); đồng thời trao chứng nhận cho 25 tiết mục do các nghệ nhân biểu diễn. Ngoài ra trao Dàn nhạc dân tộc trình diễn xuất sắc tại Liên hoan được trao cho đoàn Nghệ thuật quần chúng TP. Hồ Chí Minh; Cung văn trình diễn xuất sắc được trao cho đoàn Thanh Hóa.

Theo BTC, Liên hoan đã đáp ứng được cả về quy mô và chất lượng nghệ thuật, thỏa mãn nhu cầu tâm linh của các nghệ nhân, thanh đồng về tham dự. Những lời ca, tiếng đàn, điệu múa  của những thanh đồng, cung văn đã thể hiện sự sáng tạo nghệ thuật, mang giá trí di sản quý giá mà ông cha để lại.

UBND tỉnh Thừa Thiên- Huế trao chứng nhận cho 16 đoàn nghệ thuật tham dự Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn toàn quốc năm 2018.
Ban Tổ chức trao chứng nhận cho 25 tiết mục của các nghệ nhân biểu diễn tại Liên hoan.

Ông Nguyễn Công Trung, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở (Bộ VHTTDL), Phó BTC Liên hoan, nhận xét rằng: hầu hết các nghệ nhân, thanh đồng đã bám sát mục đích, yêu cầu, quy chế do BTC đề ra để xây dựng chương trình, đảm bảo về nội dung – phong phú về hình thức và chất lượng nghệ thuật. “Một tín hiệu vui mừng là, bên cạnh các nghệ nhân lớn tuổi tham dự liên hoan thì còn có sự tham gia tiếp lửa của nhiều nghệ nhân trẻ tuổi để cùng chung tay giữ gìn vốn văn hóa truyền thống. Chính những nghệ nhân là lực lượng có công lớn trong truyền dạy và bảo tồn loại hình nghệ thuật độc đáo này”- ông Trung nói.

Tại đêm bế mạc, BTC đã công diễn 3 tiết mục xuất sắc, gồm: Giá quan Tam Phủ do nghệ nhân Phạm Hải Hậu và các nghệ sĩ đoàn Hà Nam thể hiện; và 2 giá hầu của đoàn TP.Hồ Chí Minh là Hát múa diễn xướng hầu đồng Ông Hoàng Mười do nghệ nhân Đinh Văn Hùng thể hiện; Cô Bé Thượng ngàn do nghệ nhân Hoài Anh biểu diễn.

(Nguồn: Sơn Thùy – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

Câu Then Việt Bắc giữa lòng Hà Nội

VH- Diễn ra ngày 28.4 tại hai địa điểm: đình Kim Ngân (42 Hàng Bạc, Hoàn Kiếm, Hà Nội) và Trung tâm Giao lưu văn hóa phố cổ (50 Đào Duy Từ, Hoàn Kiếm, Hà Nội), chương trình diễn xướng dân gian Câu then Việt Bắc là hoạt động tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống, tạo cơ hội để công chúng thủ đô và đông đảo du khách thưởng thức  các giá trị tinh hoa của loại hình nghệ thuật hát then. Chương trình do Nhóm Đình Làng Việt phối hợp với Trường CĐVHNT Việt Bắc, BQL Phố cổ Hà Nội tổ chức.

Câu Then Việt Bắc hứa hẹn sẽ là sự kiện văn hóa ý nghĩa với sự tham gia của 14 nghệ nhân Then đến từ các tỉnh Lạng Sơn, Thái Nguyên, Cao Bằng, Hà Giang, Tuyên Quang, Bắc Kạn…, trong đó có các nghệ nhân gạo cội như NNƯT Nông Thị Lìm, Nghệ nhân Phạm Văn Quang cùng một số nghệ nhân trẻ triển vọng như Nguyễn Văn Bách (Xuân Bách), Nguyễn Văn Thọ, Hoàng Hữu Năm… Chương trình còn có sự tham gia của một số nhà quản lý, nghiên cứu văn hóa.

Then là hình thức diễn xướng ca múa nhạc tâm linh đặc sắc của cộng đồng các dân tộc Tày, Nùng Việt Bắc và Thái Tây Bắc. Hát then vốn là những điệu hát phục vụ trong các nghi lễ tâm linh, được các ông Giàng, bà Then hát trong những buổi lễ của gia đình, làng bản như cầu an, giải hạn, mừng nhà mới, chúc thọ người già… với mục đích cầu an, hạnh phúc đến với làng bản và con người. Các nghi lễ then đều gắn với những dấu mốc quan trọng trong cuộc đời mỗi người, từ khi sinh ra đến khi về cõi vĩnh hằng. Then cuốn hút và có sức sống bền bỉ bởi ngoài vẻ đẹp ca từ, giai điệu, âm thanh còn hội tụ những quyến rũ trong vũ đạo và vẻ đẹp của các đồ thủ công truyền thống ở trang phục, đạo cụ trong nghi lễ… Mỗi yếu tố đều chứa đựng nét tinh hoa, tài khéo của đồng bào Tày, Nùng vùng núi cao Việt Bắc.

Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, cùng những biến động của lịch sử, Hát then đã đi vào đời sống và trở thành một hình thức diễn xướng không thể thiếu trong đời sống tinh thần của đồng bào Việt Bắc. Các bài then lời mới thường có nội dung ca ngợi quê hương, đất nước, ca ngợi tình yêu lứa đôi…  Câu then Việt Bắc cũng sẽ đưa người xem đến với những điệu Then cổ cùng một số bài Then mới đặc sắc, qua các nội dung:  Hội Xuân Việt Bắc, Từ trong cõi thiêng, Tình Then vang mãi.

Thể hiện những làn điệu Then cổ trong chương trình có NNƯT Nông Thị Lìm,  người nắm giữ nhiều tinh hoa của hát Then cổ. Cùng với nghệ nhân Nông Thị Lìm, một số nghệ nhân hát then góp mặt trong chương trình như Nguyễn Xuân Bách, Nguyễn Văn Thọ đã được Viện Văn hóa Thế giới Paris mời tham gia chương trình Lễ hội Âm nhạc thế giới tại Paris, Pháp. Nhiểu nghệ nhân tham gia chương trình khác cũng là những gương mặt trẻ  dân tộc Tày, Nùng, Mông, Sán Dìu đến từ Lạng Sơn, Thái Nguyên, Hà Giang, Cao Bằng, Bắc Kạn.

(Nguồn: Phương Anh – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

Liên hoan Hát văn, hát Chầu văn toàn quốc 2018: Tôn vinh và quảng bá di sản văn hóa

VH- Hát văn, hát Chầu văn là loại hình nghệ thuật độc đáo trong “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Trước tình trạng biến tướng của di sản này, ngành văn hóa đã và đang tích cực chấn chỉnh, tuyên truyền để cộng đồng cư dân cùng nâng cao ý thức trong bảo tồn và phát huy giá trị độc đáo của di sản. Và Liên hoan Hát văn, hát Chầu văn là một dịp sinh hoạt, tuyên truyền hiệu quả…

Từ ngày 26 đến 29.4, Cục Văn hóa cơ sở (Bộ VHTTDL) phối hợp với UBND tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức Liên hoan Hát văn, hát Chầu văn toàn quốc- năm 2018. Liên hoan là hoạt động văn hóa nằm trong khuôn khổ Festival Huế 2018 nhằm tôn vinh, quảng bá và phát huy các giá trị nghệ thuật của loại hình Hát văn, hát Chầu văn.

Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và cộng đồng trong việc bảo tồn, thừa kế, giới thiệu với công chúng và du khách về những giá trị nghệ thuật của loại hình Hát văn, hát Chầu văn trong “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Ông Nguyễn Công Trung, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở cho biết, so với liên hoan lần thứ 1 (năm 2017, diễn ra ở Hà Nam) thì liên hoan lần này có nhiều đoàn tham gia hơn. Cụ thể có 17 đoàn, trong đó có 2 đoàn nghệ thuật công lập là Nhà hát Chèo Việt Nam và Đoàn Nghệ thuật chèo Phú Thọ, với 45 tiết mục được dàn dựng và đầu tư tập luyện công phu hơn.

Dựa theo yếu tố nghệ thuật, các tiết mục tham dự liên hoan được chia thành hai nội dung: Hát văn cổ phổ lời mới với nội dung ca ngợi Đảng, Bác Hồ kính yêu, ca ngợi tinh thần đoàn kết, tình yêu quê hương đất nước, con người và truyền thống dựng xây đất nước…; và hát Chầu văn (Hầu văn) là phần diễn xướng 36 giá đồng thường được các thanh đồng sử dụng hầu thánh tại các đền, miếu, phủ với mục đích bảo tồn và phát huy giá trị âm nhạc truyền thống. “Đây là một di sản vô cùng quý báu mà cha ông ta đã sáng tạo ra, trách nhiệm của chúng ta không chỉ là gìn giữ báu vật này, mà còn phải phát huy giá trị của nó trong đời sống hôm nay. Đó cũng chính là hoạt động nhằm gìn giữ nghệ thuật này cho các thế hệ mai sau”, ông Nguyễn Công Trung nhấn mạnh.

NSND Nguyễn Ngọc Bình, Giám đốc Nhà hát nghệ thuật Ca kịch Huế chia sẻ, Huế không phải là “cái nôi” của Hát văn, hát Chầu văn như một số tỉnh, thành ở khu vực Đồng bằng Bắc Bộ, nhưng loại hình nghệ thuật này được hình thành và phát triển ở vùng đất Cố đô cũng khá lâu đời. Ngoài những nét tương đồng cơ bản chung, thì âm điệu và tiết tấu của hát Chầu văn (Hầu văn) ở tỉnh Thừa Thiên Huế có những nét riêng khác với miền Bắc.

Theo NSND Nguyễn Ngọc Bình, chính vì những nét riêng có trong việc hình thành và lan tỏa của Hầu văn ở Huế, nên khi xây dựng các tiết mục tham dự liên hoan lần này, ông cũng chọn 4 tiết mục được diễn xướng ở các phong cách khác nhau. Đó là hát Hầu văn tại đền, miếu; Hầu văn tại gia; Hầu văn qua diễn xướng trong dân gian; và hát Hầu văn ở phong cách sân khấu hóa chuyên nghiệp. “Trong đó, hai tiết mục ở phong cách hát Hầu văn tại đền và hát tại gia được chính các nghệ nhân ở các làng xã trình diễn. Đó là những người đã gắn bó lâu năm với loại hình nghệ thuật này và nắm giữ các giá trị về cách thức hát Hầu văn chuẩn của dân gian xứ Huế. Qua việc các nghệ nhân này biểu diễn để lưu truyền và bảo tồn loại hình nghệ thuật này tốt hơn…”, ông Bình nói.

Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở Nguyễn Công Trung cũng nói rằng, cần phải gửi thông điệp đến khán giả những giá trị đặc sắc của loại hình nghệ thuật truyền thống dân tộc này. Ban Tổ chức liên hoan cũng định hướng cho các nghệ nhân, thanh đồng trong quá trình biểu diễn không được phán truyền hoặc thực hiện các hành vi phản cảm, mê tín, dị đoan, không sử dụng tiền để phát lộc cho khán giả. Không sử dụng quá nhiều vàng mã và đồ lễ đắt tiền để chia và phát lộc. Không lợi dụng hầu đồng, lợi dụng niềm tin của khán giả để trục lợi kiếm tiền và làm ảnh hưởng đến đời sống tâm linh của cộng đồng. Phải giữ gìn được 36 bài bản hầu văn truyền thống mà ông cha ta đã dầy công sáng tạo.

 Cần phải gửi thông điệp đến khán giả những giá trị đặc sắc của loại hình nghệ thuật truyền thống dân tộc này. Ban Tổ chức liên hoan cũng định hướng cho các nghệ nhân, thanh đồng trong quá trình biểu diễn không được phán truyền hoặc thực hiện các hành vi phản cảm, mê tín, dị đoan; không sử dụng tiền để phát lộc cho khán giả. Không sử dụng quá nhiều vàng mã và đồ lễ đắt tiền để chia và phát lộc. Không lợi dụng hầu đồng, lợi dụng niềm tin của khán giả để trục lợi kiếm tiền và làm ảnh hưởng đến đời sống tâm linh của cộng đồng. Phải giữ gìn được 36 bài bản hầu văn truyền thống mà ông cha ta đã dầy công sáng tạo.

(Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở Nguyễn Công Trung)

(Nguồn: Sơn Thùy – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

Festival Huế 2018: “Huế – Tỏa sáng miền di sản”

VH- Đó sẽ là chủ đề của chương trình nghệ thuật khai mạc Festival Huế 2018 sẽ diễn ra vào ngày 27.4. Trong khuôn khổ Festival sẽ có 81 suất biểu diễn nghệ thuật đặc sắc của Việt Nam và quốc tế, hứa hẹn đưa đến cho công chúng một “đại tiệc” về văn hóa…

Hiện nay, một số nghệ sĩ của Pháp đã đến Huế để chuẩn bị cho các hoạt động văn hóa, triển lãm. Trong ngày hôm nay (25.4), các đoàn nghệ thuật quốc tế tham gia biểu diễn tại đêm khai mạc sẽ có mặt tại Huế. Ông Huỳnh Tiến Đạt, Phó trưởng ban thường trực BTC Festival Huế 2018 cho biết, đến nay, mọi công tác chuẩn bị cho Festival Huế 2018 gần như đã hoàn tất, ngành du lịch Cố đô đã sẵn sàng đón khách. 11 sân khấu lớn nhỏ của các chương trình nghệ thuật tại Festival đã được hoàn thiện, trong đó không gian biểu diễn chính vẫn là khu vực di sản Hoàng cung Huế và trung tâm TP Huế. Sẽ có khoảng 2.000 nghệ sĩ của các nhà hát và đoàn nghệ thuật trong nước và gần 380 nghệ sĩ đến từ 19 nước quốc tế biểu diễn trong chuỗi ngày diễn ra Festival Huế. “Trong đó, khán đài của sân khấu khai mạc ở Quảng trường Ngọ Môn sẽ có sức chứa 6.000 người, đồng thời BTC cũng sẽ lắp thêm các màn hình Led gần hai bên sân khấu chính để phục vụ thêm khoảng 4.000 khán giả theo dõi. Tiếp đó, sân khấu của chương trình nghệ thuật “Âm vọng sông Hương” ở bãi bồi ven đường Trịnh Công Sơn cũng được thiết kế với sức chứa hơn 3.000 khán giả…”, ông Đạt thông tin.

Trong chương trình nghệ thuật khai mạc của Festival Huế 2018, sẽ có 700 diễn viên và nghệ sĩ tham gia biểu diễn. Sân khấu đêm khai mạc lấy hậu cảnh là di tích Kỳ Đài Huế, được xây dựng với 4 tầng diễn, điểm nhấn là hình ảnh mô phỏng di tích nhà hát Duyệt Thị Đường dưới triều Nguyễn. NSND Nguyễn Ngọc Bình, Giám đốc Nhà hát nghệ thuật Ca kịch Huế, tổng đạo diễn của chương trình cho biết, Festival không chỉ quảng bá di sản văn hóa của Huế đến với du khách và bạn bè quốc tế khắp năm châu, mà còn giới thiệu đến mọi người những di sản văn hóa khác của Việt Nam. Chính vì thế chủ đề của đêm khai mạc là “Huế- Tỏa sáng miền di sản” sẽ nhấn mạnh cho những giá trị di sản, văn hóa nghệ thuật độc đáo đó”, NSND Nguyễn Ngọc Bình nói.

Ngoài các hoạt động văn hóa nghệ thuật đặc sắc ở khu vực trung tâm TP Huế, nhiều chương trình trải nghiệm ở các địa phương vùng ven cũng sẽ là điểm đến lý thú của du khách như: chương trình “Hương xưa làng cổ” ở làng cổ Phước Tích; “Chợ quê ngày hội” ở cầu ngói Thanh Toàn; “Sóng nước Tam Giang” hay “Thuận An biển gọi”…

(Nguồn: Tin, ảnh: SƠN THÙY – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

Lễ hội Phủ Dầy 2018: Tôn vinh giá trị truyền thống tín ngưỡng thờ Mẫu

VH- Lễ hội Phủ Dầy năm 2018 được tổ chức từ 18- 23.4 (tức mùng 3-8.3 âm lịch) tại xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định với nhiều hoạt động truyền thống như: Liên hoan nghệ thuật hát chầu văn ; lễ rước Mẫu thỉnh kinh từ Phủ Vân Cát đến chùa Linh sơn tự; lễ rước đuốc tại Phủ Tiên Hương; thi đấu cờ người, xếp chữ, kéo hoa trượng hội… Như mọi năm, lễ hội thu hút hàng vạn du khách thập phương về với Phủ Dầy- trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu của cả nước.

Bảo tồn nét đẹp truyền thống

Lễ hội Phủ Dầy là hoạt động văn hóa dân gian độc đáo, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt,-di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Quần thể Di tích lịch sử, văn hóa Phủ Dầy với gần 20 điểm di tích đền, phủ, chùa, lăng gắn liền với sự tích về Mẫu Liễu Hạnh, một biểu tượng trong “Tứ bất tử” thuộc tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Lễ hội Phủ Dầy được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, nổi tiếng với nghi lễ chầu văn – hầu đồng, một nghi thức tín ngưỡng tiêu biểu của đạo Mẫu.

Thủ nhang Trần Thị Kim Huệ (Phủ Tiên Hương) cho biết, công tác chuẩn bị tổ chức lễ hội Phủ Dầy năm nay khá kỳ công nhằm tiếp tục bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của tín ngưỡng thờ Mẫu. Lễ hội thu hút hàng ngàn người dân, du khách đến từ nhiều tỉnh thành tìm về với cội nguồn tín ngưỡng thờ Mẫu. “Chúng tôi đã rất nỗ lực nhằm tổ chức chu đáo, thành công các hoạt động, nghi lễ văn hóa truyền thống, tiêu biểu như lễ rước Mẫu thỉnh kinh, lễ rước đuốc, thi đấu cờ người, xếp chữ…”, bà Kim Huệ cho biết.

Cùng với các hoạt động văn hóa dân gian, năm nay, lễ kiều thỉnh tứ vị Thánh Bà sẽ được tổ chức tại Phủ Tiên Hương trong hai ngày 20-21.3 âm lịch. Đây là hoạt động do Trung tâm bảo tồn di sản văn hóa Thăng Long, Phủ Tiên Hương và 16 thanh đồng uy tín tại các tỉnh, thành tổ chức. Theo bà Trần Thị Kim Huệ, đây là một trong những hoạt động thể hiện nỗ lực bảo tồn, phát huy giá trị của tín ngưỡng  thờ Mẫu, đồng thời khẳng định vị trí xứng đáng là trung tâm tín ngưỡng văn hóa  thờ Mẫu của người Việt tại quần thể di tích Phủ Dầy.

Sau một năm kể từ lễ đón bằng vinh danh tín ngưỡng thờ Mẫu của UNESCO, nhiều hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị di sản cũng đã được tổ chức. Thông qua các nét đẹp văn hóa truyền thống, lễ hội Phủ Dầy là “chiếc nôi” lưu giữ, tuyên truyền về những giá trị đạo lý tốt đẹp của tín ngưỡng thờ Mẫu trong cội nguồn dân tộc. “Các thủ nhang, thanh đồng tại các di tích ở Phủ Dầy luôn luôn chú trọng, nhắc nhở không cho phép tổ chức các hoạt động biến tướng, mượn danh đạo Mẫu để thực hành các hoạt động sai lệch nghi lễ truyền thống”, bà Trần Thị Kim Huệ cho biết thêm.

Nhiều nghi lễ độc đáo

Điểm nhấn thu hút  tại lễ hội là hoạt động rước đuốc, một trong những nghi lễ quan trọng diễn ra tối ngày 20.4.2018 (tức mùng 5.3 Mậu Tuất). Đoàn rước đuốc kéo dài do các con nhang, đệ tử và người dân trong xã Kim Thái  thực hiện.

Lễ rước đuốc là một trong ba nghi lễ độc đáo ở lễ hội Phủ Dầy. Các đồng đền, thủ nhang tập trung xin ngọn lửa thiêng từ trong cung cấm, sau đó rước ra ngoài và tiếp cho hơn 1.000 ngọn đuốc của con nhang đệ tử, dân thôn bản hạt và du khách thập phương. Dẫn đầu là hình tượng một đầu rồng, hơn 1.000 ngọn đuốc tượng trưng cho thân rồng, và cuối cùng là hình tượng đuôi rồng. Đoàn rước đi vòng quanh khu vực đền, phủ, lăng ở  Quần thể di tích Phủ Dầy. Thanh đồng Trần Thị Kim Huệ cho biết, nghi lễ rước đuốc ở lễ hội Phủ Dầy đã có từ lâu, và càng ngày càng được tổ chức quy mô hơn. Ngọn lửa thiêng trong lễ rước đuốc tượng trưng cho ánh sáng,  niềm tin và sự may mắn cho từng gia đình, con nhang đệ tử, dân thôn bản hạt và du khách thập phương, đồng thời, mong muốn mang lại cuộc sống hòa bình ấm no, tươi vui hạnh phúc cho toàn dân.

Sau một năm đón bằng vinh danh, năm nay, lễ hội Phủ Dầy đang tiếp tục thu hút hàng ngàn du khách thập phương. Cùng với các hoạt động nghi lễ trang trọng gồm: dâng hương, tế, rước thỉnh kinh, rước đuốc, phần hội cũng rất sôi động với thi hát chầu văn, thả rồng bay, múa rồng, múa sư tử, cờ người, xếp chữ, đấu vật…

(Nguồn: Nguyễn Quốc – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

Kỷ niệm 1080 năm và 730 năm chiến thắng Bạch Đằng

VH-  Sáng 21.4 tại sân lễ hội đền Trần Hưng Đạo (phường Yên Giang, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh) đã diễn ra Lễ kỷ niệm 1080 năm (938-1288) và 730 năm (1288-2018) chiến thắng Bạch Đằng gắn với Năm Du lịch quốc gia 2018.

          Năm nay lễ kỷ niệm diễn ra với quy mô lớn hơn so với những năm trước với 2 phần, phần lễ gồm: phần lễ Tế, lễ rước tượng Trần Hưng Đạo từ đền Trần Hưng Đạo về đình Yên Giang và ngược lại; phần hội là chương trình nghệ thuật sử thi với chủ đề Bạch Đằng Giang – Bản hùng ca của dân tộc, sau đó là giải bơi thuyền chải truyền thống Bạch Đằng năm 2018 tại khu vực bến đò cổ nhằm gợi nhớ lại trang sử hào hùng của cha ông ta trên sông Bạch.

          Tại buổi lễ, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Đức Long cho biết, khu di tích lịch sử Bạch Đằng là một trong 5 khu di tích quốc gia đặc biệt trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, là địa điểm ghi dấu sự kiện quân và dân nhà Trần đã lập nên Chiến thắng Bạch Đằng đánh tan quân Nguyên Mông ngày 9.4 (tức ngày 8.3 âm lịch) năm 1288. Lễ hội này là hoạt động chính trị, văn hóa quan trọng, là sự tri ân với những cống hiến, hy sinh cho sự bảo vệ độc lập chủ quyền của đất nước. Đây cũng là hoạt động nhằm ôn lại truyền thống lịch sử, khơi dậy niềm tự hào, tinh thần yêu nước, truyền thống tự hào của dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

          Cùng với đó còn có nhiều hoạt động văn hoá, thể thao đặc sắc khác như: Triển lãm tranh, ảnh Thời sự Nghệ thuật chào mừng kỷ niệm và chào mừng Năm du lịch quốc gia 2018 tại Nhà thi đấu thể thao thị xã; khai trương Phố ẩm thực Sông Chanh Bến Ngự tại phố Lê Hoàn, Bắc cầu Sông Chanh; tổng kết, trao giải cuộc thi tìm hiểu truyền thống Bạch Đằng; chung kết hội thi người thuyết minh hay nhất về Quảng Yên… và các hoạt động văn nghệ, ca hát, tổ chức các trò chơi dân gian tại các điểm di tích.

          Việc tổ chức Lễ kỷ niệm 1.080 năm và 730 năm Chiến thắng Bạch Đằng là hoạt động văn hóa lớn hưởng ứng và chào mừng Năm Du lịch quốc gia 2018. Đây cũng là cơ hội để Quảng Yên quảng bá những giá trị của di tích lịch sử Bạch Đằng tới đông đảo nhân dân trong và ngoài nước.

         (Nguồn: Việt Hưng – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

Bộ VHTTDL: Tăng cường triển khai tiếp cận Cách mạng công nghiệp 4.0

VH-Tại cuộc họp với các đơn vị về tiếp cận Cách mạng công nghiệp lần thứ tư trong lĩnh vực VHTTDL vào sáng qua 17.4, Thứ trưởng Đặng Thị Bích Liên khẳng định, với sự phát triển của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 (CMCN 4.0), ngành VHTTDL hoàn toàn có thể vươn đến phát triển như một ngành công nghiệp tạo ra nhiều giá trị cho xã hội.

Hiện Bộ VHTTDL đã xây dựng Kế hoạch thực hiện chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và ban hành Kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 16/CT-TTg do Bộ trưởng Bộ VHTTDL ký ban Quyết định ban hành số 3888/QĐ-BVHTTDL. Một số nhiệm vụ thực hiện CMCN 4.0 đã và đang được chủ động triển khai.

Thứ trưởng Đặng Thị Bích Liên cho rằng các đơn vị thuộc Bộ cần căn cứ vào nội dung kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường năng lực tiếp cận cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 của Bộ VHTTDL ban hành để triển khai thực hiện trong phạm vi, công việc của đơn vị, trong đó đặc biệt là chú trọng tới 4 nhiệm vụ quan trọng : Tuyên truyền, nâng cao nhận thức về cuộc CMCN 4.0, Tăng cường đầu tư nâng cấp hạ tầng, ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông vào hoạt động của Bộ; Ưu tiên ứng dụng công nghệ cốt lõi, thành tựu của CMCN 4.0 tạo ra sản phẩm, dịch vụ có lợi thế cạnh tranh; Nâng cao trình độ nguồn nhân lực. Thứ trưởng Đặng Thị Bích Liên cũng nhấn mạnh, qua quá trình triển khai, ngành VHTTDL nhận thức rõ ràng, toàn diện và vai trò quan trọng của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, đồng thời ứng dụng công nghệ, những thành tựu của CMCN 4.0 tạo ra những sản phẩm, dịch vụ có lợi thế cạnh tranh. CMCN 4.0 đã thay đổi tư duy, cách tiếp cận đối với ngành VHTTDL về một ngành phi vật chất trở thành ngành công nghiệp mang lại giá trị gia tăng.

(Nguồn: Đào Anh – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)