Vinh danh nghệ thuật Bài Chòi là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

VH- Tối 5.5 tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, TP Quy Nhơn, Bình Định, Bộ VHTTDL phối hợp UBND tỉnh Bình Định tổ chức Lễ đón bằng UNESCO công nhận nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ Việt Nam là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại buổi lễ
Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện trao lại bằng công nhận của UNESCO cho đại diện 9 địa phương

Tham dự buổi lễ có Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc; Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam; Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Ngọc Thiện; lãnh đạo các bộ, ngành và 9 tỉnh Trung Bộ có chung di sản.

 Tại buổi lễ, ông Michael Croft, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam đã trao bằng UNESCO công nhận nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ Việt Nam là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại (bằng công nhận) cho Bộ trưởng Bộ VHTTDL và đại diện lãnh đạo 9 tỉnh Trung Bộ.

Lễ đón nhận bằng công nhận của UNESCO

Trước đó, nghệ thuật Bài Chòi đã được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Lễ đón Bằng Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ Việt Nam thực sự là ngày hội lớn, là niềm vinh dự của nhân dân các tỉnh miền Trung. Từ đây, nghệ thuật Bài Chòi sẽ kết nối, đồng hành với “con đường di sản miền Trung” để làm tăng thêm giá trị các di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể trên vùng đất Trung Bộ, góp phần làm giàu cho đất nước quê hương.

Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc bày tỏ vui mừng có mặt ở mảnh đất Bình Định kiên trung, quê hương của anh hùng dân tộc Quang Trung-Nguyễn Huệ, để chia sẻ niềm vui to lớn với toàn thể cộng đồng thực hành nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ.

“Trong suốt 10 năm qua, hai chữ Việt Nam thân thương luôn được xướng lên tại các hội nghị của tổ chức UNESCO; khi một di sản thiên nhiên, một di sản văn hoá hay một di sản ký ức thế giới của cộng đồng các dân tộc Việt Nam được thế giới vinh danh lại trào dâng lòng tự tôn dân tộc. Từ một điểm khởi đầu, Việt Nam đang ngày càng lớn mạnh, hiện hữu với cả một hệ thống các loại di sản văn hoá đa dạng và phong phú trên bản đồ di sản thế giới của Liên Hợp Quốc”, Thủ tướng khẳng định.

Nghệ thuật Bài Chòi gắn liền với nghề đánh cá

Thủ tướng cho rằng, thông qua việc UNESCO ghi danh nghệ thuật Bài Chòi, cộng đồng thế giới đã tái xác nhận và khẳng định kho tàng di sản văn hóa phong phú của Việt Nam và trân trọng ghi nhận những đóng góp của dân tộc chúng ta vào việc làm giàu hơn nữa kho tàng văn hoá của nhân loại. Đây chính là thương hiệu quốc gia mà thế giới dành cho chúng ta, qua đó góp phần giới thiệu với bạn bè quốc tế phẩm chất cần cù, sáng tạo và nhân ái của con người miền Trung, Việt Nam.

Đi cùng với niềm tự hào là trách nhiệm của mỗi chúng ta. Trách nhiệm gìn giữ và bảo tồn nghệ thuật Bài Chòi trước quốc tế vì từ nay di sản này không chỉ của riêng Việt Nam mà đã trở thành tài sản chung của nhân loại. Trách nhiệm đối với các bậc tiền nhân để di sản này toả sáng xứng đáng với vùng đất của một thời văn hoá Sa Huỳnh rực rỡ, xứng đáng với nền văn minh Chămpa một thời vàng son, một bộ phận không thể tách rời của văn hoá Việt Nam”, Thủ tướng bày tỏ.

Trăng sáng ngư dân miền Trung ra khơi, nghệ thuật Bài Chòi ăn sâu vào đời sống
Người dân miền Trung tảo tần mưa nắng

“Chính phủ Việt Nam long trọng cam kết cùng các nghệ nhân, nghệ sĩ, cộng đồng thực hành di sản, các cơ quan Trung ương và địa phương thực hiện nghiêm túc và hiệu quả Chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy bền vững giá trị di sản “Nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ Việt Nam” cũng như các di sản khác mà UNESCO đã công nhận, đảm bảo rằng “cái gì thuộc cộng đồng sẽ trả về cho cộng đồng” và qua đó chia sẻ các bài học thành công với các quốc gia, dân tộc có di sản tương đồng trên thế giới. Chưa bao giờ vị thế quốc tế của Việt Nam ta lại cao như hiện nay và cũng chưa bao giờ đóng góp của dân tộc ta vào công việc chung của thế giới trong đó có lĩnh vực bảo tồn và tôn vinh giá trị văn hoá lại lớn như thế. Một Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh là mục tiêu phấn đấu và đang trở thành hiện thực mỗi ngày. Đó là nhờ điểm khởi đầu của nghìn năm văn hiến Việt Nam.

Nghệ nhân Bài Chòi với bằng vinh danh của UNESCO

Chúng ta hãy cùng nhau gìn giữ và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc để nền Văn hiến Việt Nam rạng danh muôn thuở, để tinh hoa văn hóa Việt Nam hòa quyện, tỏa sáng cùng tinh hoa văn hóa nhân loại. Riêng đêm nay hãy để: “Gió Xuân phảng phất cành tre/Bà con cô bác cùng lắng nghe Bài Chòi”, Thủ tướng chia sẻ. “Hãy để tiếng ca Bài Chòi được vang lên trong từng gia đình, ngõ xóm của toàn bộ vùng đất miền Trung Việt Nam, để tiếng cười lan toả khắp muôn nơi, mang cho chúng ta niềm lạc quan về thế và lực mới của dân tộc Việt Nam”, Thủ tướng khẳng định.

Tại buổi lễ, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện đã công bố Chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật Bài Chòi Trung Bộ Việt Nam.

(Nguồn: Xuân Hướng – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

Tuyên truyền không đốt đồ mã, vàng mã tại di tích, lễ hội

VH-  Bộ VHTTDL vừa có văn bản 1695/TB-BVHTTDL thông báo kết luận của Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy tại Hội nghị sơ kết công tác quản lý và tổ chức lễ hội Xuân Mậu Tuất, diễn ra ngày 20.4.2018 tại Hà Nội.

Hội nghị đã đánh giá những kết quả đạt được trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội Xuân Mậu Tuất năm 2018. Theo đó, các lễ hội có tập tục mang yếu tố bạo lực, không phù hợp với xu thế thời đại đã chuyển đổi hình thức thực hành nghi lễ; chính quyền các địa phương đã nêu cao vai trò, trách nhiệm trong công tác chỉ đạo tổ chức lễ hội; kịp thời giải quyết, chấn chỉnh những phát sinh, tồn tại. Công tác truyền thông đã góp phần quan trọng quảng bá những giá trị văn hóa tốt đẹp; kịp thời phản ánh những hiện tượng thương mại hóa, biến tướng, tiêu cực trong lễ hội, qua đó đề xuất các giải pháp phù hợp.

Bên cạnh đó, công tác quản lý và tổ chức lễ hội 2018 còn một số hạn chế như: hiện tượng tranh cướp, chen lấn, xô đẩy, giành lộc; đốt đồ mã, vàng mã vẫn còn nhiều tại các di tích, đền, phủ, gây ô nhiễm môi trường, lãng phí, nguy cơ hỏa hoạn; khai ấn, phát ấn không đúng với nguồn gốc lịch sử, hồ sơ của di tích; cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đi lễ hội trong giờ hành chính; hiện tượng đổi tiền lẻ hưởng chênh lệch…

Tại Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy chỉ đạo một số nội dung, nhiệm vụ trong thời gian tới. Theo đó, các nhiệm vụ được nhấn mạnh gồm: Tiếp tục thực hiện các văn bản của Đảng, Nhà nước về công tác quản lý và tổ chức lễ hội. Tập trung hoàn thiện Dự thảo Nghị định quản lý và tổ chức lễ hội, tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ để ban hành trong quý II năm 2018. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giới thiệu về nguồn gốc, nhận diện đúng giá trị của lễ hội, di tích và các nhân vật được thờ phụng, tôn vinh; bảo tồn có chọn lọc những phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc.

Quản lý chặt chẽ hoạt động cấp phép tổ chức lễ hội trên địa bàn, không cấp phép tổ chức lễ hội kích động bạo lực, trái với truyền thống; không cấp phép tổ chức lễ hội chọi trâu, hội chọi trâu, chọi dê, chọi bò… Có định hướng điều chỉnh quy mô, giảm tần suất tổ chức lễ hội VHTTDL, lễ hội ngành nghề. Không sử dụng ngân sách nhà nước, đẩy mạnh xã hội hóa các nguồn lực trong tổ chức lễ hội VHTTDL, lễ hội ngành nghề. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra trước, trong và sau khi tổchức lễ hội, kịp thời ngăn chặn và xử lý nghiêm các vi phạm, đặc biệt là các hành vi lợi dụng di tích, lễ hội, tín ngưỡng để trục lợi, kích động bạo lực…

Lãnh đạo Bộ cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho các Cục, Vụ, đơn vị chức năng. Trong đó, giao Cục Văn hóa cơ sở tham mưu lãnh đạo Bộ ban hành Kế hoạch thực hiện công tác tuyên truyền, khuyến nghị người dân không đốt đồ mã, vàng mã tại di tích, cơ sở thờ tự và lễ hội; Cục Di sản văn hóa tiếp tục kiểm tra, chấn chỉnh các hiện tượng phản cảm, sai lệch với bản chất của di sản văn hóa phi vật thể, thực hiện nghiêm chương trình hành động quốc gia bảo vệ di sản Thực hành Tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam phủ của người Việt; Viện VHNT quốc gia Việt Nam chủ trì, nghiên cứu, đề xuất giải pháp hạn chế một số tập tục mang yếu tố bạo lực, phản cảm…

Các Sở VHTTDL, Sở VHTT quản lý chặt chẽ hoạt động cấp phép tổ chức lễ hội trên địa bàn, không cấp phép tổ chức lễ hội có nội dung kích động bạo lực; chỉ đạo BQL di tích, BTC lễ hội sắp xếp khu vực dịch vụ, nơi sắp lễ, đặt hòm công đức đúng quy định, có phương án quản lý tiền công đức công khai, minh bạch…

(Nguồn: Minh Ngọc – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

Chùa Đọi Sơn đón nhận bằng Di tích Quốc gia đặc biệt

VH- Sáng 03/5, Lễ đón nhận bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt và khai hội chùa Đọi Sơn đã được tổ chức tại chùa Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Đến dự có Thứ trưởng Bộ VHTTDL Đặng Thị Bích Liên.

Ông Trần Đình Thành, Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hoá công bố quyết định xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt         
Thứ trưởng Đặng Thị Bích Liên trao bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt chùa Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam

Trải qua 900 năm kể từ khi khởi dựng với nhiều biến thiên của lịch sử, cho đến nay khu di tích chùa Đọi Sơn đã trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo nhưng vẫn giữ được nhiều nét mỹ thuật, kiến trúc của đời Lý.

Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt được rước trang trọng vào chùa Đọi Sơn
Tam quan chùa Đọi Sơn giữ được nhiều vẻ cổ kính

Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt và khai hội chùa Đọi Sơn là dịp để tôn vinh những giá trị lịch sử văn hóa tiêu biểu, độc đáo của di tích chùa Đọi Sơn; khơi dậy, phát huy lòng tự hào về quê hương, đất nước; đồng thời góp phần khẳng định, giáo dục truyền thống lịch sử – văn hóa của quê hương, đất nước; tuyên truyền, giới thiệu quảng bá những giá trị văn hóa tiêu biểu, độc đáo của di tích lịch sử – văn hóa chùa Đọi Sơn và văn hóa truyền thống của tỉnh với bạn bè trong và ngoài nước; thu hút du khách thập phương về với di tích; góp phần phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh Hà Nam.

(Nguồn: Phúc Nghệ – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)

Nhiều nghệ nhân trẻ góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của hát Văn, hát Chầu văn

(VH)- Tối ngày 28.4, tại tiền sảnh Trung tâm VHTT tỉnh Thừa Thiên- Huế, BTC Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn toàn quốc năm 2018 đã công diễn các tiết mục xuất sắc và bế mạc liên hoan.

BTC đã trao giải 45 tiết mục của 16 đoàn tham dự liên hoan, theo quyết định số 137/QĐ-VHCS ngày 28.4.2018 của Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở (Bộ VHTTDL); đồng thời trao chứng nhận cho 25 tiết mục do các nghệ nhân biểu diễn. Ngoài ra trao Dàn nhạc dân tộc trình diễn xuất sắc tại Liên hoan được trao cho đoàn Nghệ thuật quần chúng TP. Hồ Chí Minh; Cung văn trình diễn xuất sắc được trao cho đoàn Thanh Hóa.

Theo BTC, Liên hoan đã đáp ứng được cả về quy mô và chất lượng nghệ thuật, thỏa mãn nhu cầu tâm linh của các nghệ nhân, thanh đồng về tham dự. Những lời ca, tiếng đàn, điệu múa  của những thanh đồng, cung văn đã thể hiện sự sáng tạo nghệ thuật, mang giá trí di sản quý giá mà ông cha để lại.

UBND tỉnh Thừa Thiên- Huế trao chứng nhận cho 16 đoàn nghệ thuật tham dự Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn toàn quốc năm 2018.
Ban Tổ chức trao chứng nhận cho 25 tiết mục của các nghệ nhân biểu diễn tại Liên hoan.

Ông Nguyễn Công Trung, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở (Bộ VHTTDL), Phó BTC Liên hoan, nhận xét rằng: hầu hết các nghệ nhân, thanh đồng đã bám sát mục đích, yêu cầu, quy chế do BTC đề ra để xây dựng chương trình, đảm bảo về nội dung – phong phú về hình thức và chất lượng nghệ thuật. “Một tín hiệu vui mừng là, bên cạnh các nghệ nhân lớn tuổi tham dự liên hoan thì còn có sự tham gia tiếp lửa của nhiều nghệ nhân trẻ tuổi để cùng chung tay giữ gìn vốn văn hóa truyền thống. Chính những nghệ nhân là lực lượng có công lớn trong truyền dạy và bảo tồn loại hình nghệ thuật độc đáo này”- ông Trung nói.

Tại đêm bế mạc, BTC đã công diễn 3 tiết mục xuất sắc, gồm: Giá quan Tam Phủ do nghệ nhân Phạm Hải Hậu và các nghệ sĩ đoàn Hà Nam thể hiện; và 2 giá hầu của đoàn TP.Hồ Chí Minh là Hát múa diễn xướng hầu đồng Ông Hoàng Mười do nghệ nhân Đinh Văn Hùng thể hiện; Cô Bé Thượng ngàn do nghệ nhân Hoài Anh biểu diễn.

(Nguồn: Sơn Thùy – Báo Điện tử Văn hóa, Bộ VHTTDL)